Aýyldy aıtasyz, Astananyń keıbir aýdandarynda ınternet baılanysy nashar. Ásirese qalanyń shetkeri aýmaǵynda turatyndar osy bir máselemen betpe-bet kelip otyr. Sondyqtan ákimdik jaǵdaıdy retteý úshin júıeli jumys júrgizýge múddeli.
Astana ákimi Jeńis Qasymbektiń aıtýynsha, elorda turǵyndary tarapynan ınternettiń sapasy men jyldamdyǵyna qatysty shaǵymdar túsip jatyr.
– Qalamyzda mundaı problemalar bary jasyryn emes. Negizinen qurylysy júrip jatqan jańa aýdandar men eldi mekenderde kezdesedi. Sol sııaqty ınternet qurylys qarqynyna ilese almaıtyn sátter de bolyp turady. Bul máselede qurylys kompanııalary baılanys qurylysyn qosa eskerýin, al baılanys operatorlary men ózge de jaýapty organdar qurylystyń josparyna qatysýyn qarastyramyz. Osyndaı ózekti máselelerdi sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Baǵdat Mýsınmen, «Qazaqtelekom» basshysy Qýanyshbek Esekeevpen, uıaly baılanys operatorlarynyń ókilderimen birlese talqyladyq. Qalada ınternettiń sapasyn jaqsartý úshin birneshe mehanızmdi qoldanamyz. Olar – optıkalyq baılanys jelilerin, antenna-dińgek qurylysyn, FWA (Fixed Wireless Access) tehnologııasy boıynsha bazalyq stansalardy ornatý. Bul jumysqa ınvestorlardy da jumyldyramyz, – deıdi Jeńis Qasymbek.
Sonymen qatar jaryqtandyrý jáne elektr jelisiniń tirekteri boıynsha optıkalyq baılanys jelilerin júrgizý máselesi pysyqtalǵan. Bul eldi mekenderdegi ınternet sapasyn edáýir jaqsartady. Kóktal-1, Agroqalashyq, Internasıonalnyı, Ońtústik-Shyǵys, Promyshlennyı, Telman, Mıchýrın, Qazqalashyq, Kırpıchnyı eldi mekenderinde optıkalyq baılanys jelilerin salý jumysy júrip jatyr, taǵy 3 eldi meken boıynsha ınvestorlar tartylmaq.
– Biraq munyń ózi jetkiliksiz. Qala kúnnen kúnge ósip jatyr, al elorda turǵyndary jyl saıyn 50-60 myń adamǵa artyp keledi. Qolda bar ınfraqurylymǵa mán berip qana qoımaı, bolashaqty oılap, aldyn ala damytý qajet. Sol sebepti aldymyzda mundaı problemalar sanyn azaıtý ári qurylys kezeńinde baılanys qurylymdaryn qosa salý mindeti tur, – deıdi shahar basshysy.
Astana qalalyq sıfrlandyrý jáne memlekettik qyzmet basqarmasynyń basshysy Meırambek Áshirbekovtiń aıtýynsha, elordada 16 eldi meken bar. Olardyń beseýi – Temirjolshylar, Zarechnyı, Prıgorodnyı, Úrker, Kóktal-1 joǵary jyldamdyqty ınternetpen qamtamasyz etilgen. Taǵy 9 eldi mekende optıkalyq baılanys jelileriniń qurylysy boıynsha jumys júrip jatyr. Qoıandy, Kúıgenjar jáne О́ndiris eldi mekenderine ınvestor tartylýda. Qalaǵa jumyldyrylǵan ınvestısııalardyń jalpy somasy 1,5 mlrd teńgeni quraıdy.
Mysaly, Saryarqa aýdanynda «Qazaq úı baılanystary» JShS Kóktal-1, Kóktal-2, Agroqalashyq eldi mekenderiniń turǵyndary úshin ınternet jelisine qoljetimdilikti qamtamasyz etedi. Kóktal-2-de 16 shaqyrym kóshe kabeli tartyldy. Munda alǵashqy abonentter ótken jyldyń qarasha aıynda qosyldy. Kóktal-1-ge 7 shaqyrymnan astam kabel tartyldy. Abonentterdi 2023 jyldyń naýryzyna deıin qosý josparlanǵan.
– Kóktal-2 shaǵyn aýdanynyń alǵashqy abonentteri ınternetke qosyldy. Turǵyndarǵa talshyqty-optıkalyq baılanys jelileri arqyly joǵary jyldamdyqty ınternet jáne sandyq teledıdar qyzmetteri usynylady. Zamanaýı GPON tehnologııasy jaryqtandyrý baǵanalary men elektr jelileri arqyly ótedi. Barshyn, Qulanótpes, Saýmalkól, Aıdarly, Aqmola, Ulytaý jáne basqa da kóshelerdegi 200 úı qosylýǵa daıyn, – dep naqtylady basqarma basshysy.
Esil aýdanynyń Úrker, Telman eldi mekenderinde bul jumysty «Synergy Telecom» JShS júrgizedi. Máselen, búginde Úrkerde 20 shaqyrym kóshe kabeli tartyldy. 50 abonent qosyldy, 70 ótinim boıynsha jumys júrip jatyr.
– «Qazaqtelekommen» birlesip Úrker eldi mekeninde 290-nan astam úıdi qamtıtyn kóshelerde mıkrotútikshelerdi paıdalana otyryp jeliler salý jumysy júrgizildi. Bul Malaısary batyr, Taýkent, Er Tóstik, Mádı, Muryn jyraý, Omba, Syrym batyr, Boıtumar, Jasybaı, Smaǵul Sádýaqasuly kóshelerin qamtıdy, – dedi ol.
Sonymen qatar «Astana-AEK» AQ-men birlesip ınvestorlardy tolyq qarjylandyrý esebinen elordanyń eldi mekenderinde elektr taratý jáne jaryqtandyrý tirekteri boıynsha optıkalyq baılanys jelilerin júrgizý máselesi pysyqtalǵan.