Qazir qala qaryshtap damyp, aspandaǵy juldyzdar kórinbeı qalǵansha jarqyraı túsýde. Elektr jaryǵynyń kóptigi tabıǵatty aıtarlyqtaı lastaıdy. Jaryq shamdar kóshelerdi adamdarǵa yńǵaıly, qaýipsiz etkenimen, onyń shamadan tys bolýy adam densaýlyǵy men tabıǵatqa zııan.
Osy máselege baılanysty London jaryqtyń lastanýyn azaıtý úshin záýlim ǵımarattardaǵy jaryqty túnde óshirýdi josparlap otyr. Bul joba túngi ýaqytta kommendanttyq saǵat retinde qabyldanady. Saǵat 22.00-den keıin jaryq óshedi. Tek qylmystyń aldyn alý maqsatynda qaýipsizdikti qamtamasyz etetin jaryqtar óshirilmeıdi.
Jalpy jer betiniń tórtten bir bóligi jaryqtyń lastanýyna ushyraǵan. Bul aımaqtarda jer shary halqynyń shamamen 80% turady. Qaldyqtardy órteý kezinde bolatyn jylý jaryqtary tipten zııan. Vashıngton ýnıversıtetiniń ǵalymdary muny jahandyq jándikterdiń joıylýyna yqpal etetin negizgi faktorlardyń biri dedi. О́ıtkeni jaryq jándikterdi tartady, sodan keıin joıylýyna áser etedi.
Jaryqtyń lastanýynan jalǵyz jándikter ǵana jappaı qyrylmaıdy. Onyń ózge keltirer shyǵyny men zalaly kóp.
Adamzat tabıǵatty óz qolymen lastap jatyr. Búgingi tańda avtomobılder parnıktik gazdardyń negizgi kózi. Olar atmosferaǵa enip, jer betindegi temperatýranyń joǵarylaýyna ákeledi.
2016 jyly ǵalymdar World Atlas túngi aspannyń jaryqtyǵy kartasyn jarııalady. Bul jaryqtyń lastanýy shynymen de jahandyq másele ekenin kórsetedi. Karta birneshe myń spýtnıktik sýretterge negizdelgen jáne túnde jer betiniń qalaı jarqyraıtynyn kórsetedi. Onda Soltústik Amerıka, Eýropa, Taıaý Shyǵys jáne Azııa jarqyraǵan gırlıandamen bezendirilgendeı kórinedi. Al jerdiń shalǵaı nemese adam turmaıtyn aımaqtary – Sahara, Amazonka aımaǵy jáne Sibirdiń keıbir aýdandary tolyq qarańǵylyqta bolǵan.
Qazir Gonkong álemdegi eń lastanǵan qala bolyp sanalady. Zertteýshilerdiń pikirinshe, Venaǵa nemese Berlınge qaraǵanda túngi jaryq 100-200 ese kóp. Keıingi oryndarǵa Las-Vegas, Tokıo, Seýl jáne Nıý-Iork qalalary kiredi. Alaıda jaryqtyń lastanýyn zertteý áli de alǵashqy satysynda bolǵandyqtan, jaryqtyń lastaný dárejesin anyqtaý úshin halyqaralyq standartsyz Gonkongtyń eń lastanǵan qala ekenin kesip aıtý qıyn.
Halyqaralyq qarańǵy aspan qaýymdastyǵy jaryqtyń lastanýyn jasandy jaryqty durys emes nemese shamadan tys paıdalanǵannan bolyp otyr deıdi.