Jany názik demeseńiz, áıel balasy qoǵam damýyna qozǵaý salatyn qaı istiń de bel ortasynan tabylyp, el órkendeýi jolynda erlermen ıyq tirestire eńbek etip keledi. Bizdiń aınalamyzda mundaı qaısar hanymdar az emes. Solardyń biri – bar qajyr-qaıratyn áskerı jýrnalıstıkaǵa arnaǵan áriptesimiz Tamara Dáýletbaeva.
Áskerı taqyrypqa qalam terbeıtin tilshiler qaýymy Tamara Qýanyshbekqyzyn «beske» biledi. Shekara shebindegi shymyr jigitterdiń tirshilik tynysyn arqaý etken oıly ocherkterin oqyp otyryp, moınynan fotoapparaty túspeıtin, qashan kórseń shapqylap júretin tanys beıne kózimizge ottaı basylady. Ulttyq qaýipsizdik komıteti Shekara qyzmetiniń «Otan saqshysy» gazetinde shırek ǵasyr boıy taban aýdarmaı qyzmet etip kele jatqan aqmyltyq jýrnalıstiń alǵashqy eńbek joly IIM Ishki áskeriniń «Qalqan» basylymynan bastaý alǵan. 1997 jyly Ulttyq ulan sapynda áskerı shen alǵan ol, búginde zapastaǵy podpolkovnık.
О́z isine janymen berilgen Tamara hanymmen qyzmet babynda jıi kezdesemiz. Tilshilerdi qıyrdaǵy shekara zastavalaryna bastap baryp, el shetin kirpik qaqpaı kúzetetin jaýyngerlerdiń eńbegimen tanystyrýda aldyna jan salmaıdy. Eń alǵash ony baqylaý beketteriniń birindegi munaradan kórip, bas aınalar bıiktikten saty boıymen zaýlap bara jatqan jankeshtiligine qaıran qalǵanbyz. Bázbir saptaǵy sarbazdaı qımyly shıraq, sóıleý máneri de áskerı ómirge beıimdelgen. Telefon shalsań, tutqany kótere sala: «Tamara hanym tyńdap tur» dep áskerılershe til qatady. Onyń aýzynan shyqqan shekara týraly ańyzǵa bergisiz áńgimelerdi áriptestermen birge avtobýs ishinde Almatyǵa jetkenshe tańǵala tyńdaǵanymyz jeke maqalaǵa júk bolarlyq dúnıe. Keıinnen bul materıaldardyń jelisin avtordyń «Arda týǵandar» jáne «Shekara soqpaqtary» atty kitaptarynan tanyp bildik.
– Osy naýryzda meniń shekarashy atanǵanyma týra 25 jyl toldy. Oılap otyrsam, el shebindegi jyldarym bosqa ótken joq. Qyzyqty oqıǵalarǵa toly boldy. Qazaqtyń baǵyna týǵan naǵyz patrıottarymen júzdesip, suhbattas bolyp kelemin. Bizdiń aramyzda bylaıǵy jurt baıqaı bermeıtin taǵdyrlary erekshe adamdar óte kóp. Olar maǵan shabyt beredi. Osy jyldar ishinde respýblıkanyń barlyq shekara aımaqtaryn aralap, shekarashylardyń ómirimen, qıyn da qyzyqty qyzmetterimen tanystym. Olarmen birge jaýyngerlik kezekshilikke turǵan kezim de boldy. Bul maǵan jazyp júrgen salamnyń tabıǵatyn tolyq tanýym úshin kerek edi. Birde atty shekara narıadynyń quramynda qyzmet atqarý kezinde astymdaǵy atym úrkip, meni ala qashqany bar... Shekara buzýshynyń rólin somdadym. Túnde taý ishimen narıadtan oralyp kele jatyp, qasqyrlardyń otsha janǵan kózderin kórdim. Biraq bizdiń qarýymyzdyń ıisin sezip, túz taǵylary qasymyzǵa jaqyndap kele almady. Shekarashylardyń el shebinde bastarynan keshirgen oqıǵalaryn jazyp alý – meniń hobbıim, – dep tebirenedi Tamara Qýanyshbekqyzy.
Keıipkerimiz tarıhy áriden bastalatyn basylymnyń qabyrǵasynda eńbek ete júrip, qatardaǵy tilshiden bólim bastyǵyna deıingi baspaldaqtan ótti. Qyzmettik jolda jeńisti hám jemisti sátteri jeterlik. 2017 jyly UQK-niń qurylǵanyna 25 jyl tolýyna oraı, BAQ ókilderi arasynda ótken respýblıkalyq baıqaýdyń júldegeri atansa, 2021 jyly atalǵan qurylym Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyǵyn merekeleý aıasynda uıymdastyrǵan «Abaı» shyǵarmashylyq baıqaýynyń «Úzdik prozalyq shyǵarma» jáne «Úzdik jýrnalıstıkalyq týyndy» nomınasııalarynyń jeńimpazy boldy. Al 2019 jyly Ábish Kekilbaevtyń týǵanyna 80 jyl tolýyna oraı saltanat qurǵan shyǵarmashylyq baıqaýdyń «Ábish Kekilbaev – patrıot ólketanýshy» atalymynda júzden júırik shyqqanyn shekarashylar maqtanyshpen aıtady.
Myqty maman – qaı ujymnyń da maqtanyshy. Áriptesimizdiń qalamyna ilingen qanshama shekarashy jurt qurmetine bólenip, eńbegi elengeni óz aldyna bólek áńgime. Qýatty qurylymnyń tynys-tirshiligin tereń sezinetin ol tilshilik-tirshilikte talaı shekarashynyń taǵdyryna arasha boldy. Taǵy birde óz súıikti taqyrybyna qatysty: «Shekarany kúzetý mindeti – dıirmenniń toqtaýsyz aınalǵan dóńgelegi sekildi, kún-tún degendi bilmeıdi. Bir shekarashy qyzmetten oralyp kele jatsa, qarý asynyp, ıt jetektegen ekinshisi qaqpadan shyǵyp bara jatady», dep áńgime bastap edi ol. Biz de óz kezeginde qalamyn qarý etken áriptesimizdi kóktem merekesimen quttyqtap, el ıgiligi jolynda dıirmenniń toqtaýsyz aınalǵan dóńgelegindeı tynym tappaı eńbek ete berińiz dep tilek bildiremiz.
ALMATY