Memleket basshysy Ulttyq ǵylym akademııasyn Prezıdent janyndaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Ǵylym akademııasy» kommersııalyq emes aksıonerlik qoǵamy dep qaıta ataý týraly Jarlyqqa qol qoıdy. Ondaǵy maqsat – Ulttyq ǵylym akademııasynyń mártebesin arttyrý. Ǵylymı qaýymdastyq jańashyldyqty jyly qabyldady.
Ońdy isterge bastar ońtaıly sheshim
Prezıdenttiń akademııa mártebesin kóterý maqsatynda jarııalanǵan Jarlyǵy kópshiliktiń kókeıinde júrgen oı edi. Endi Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń negizgi qyzmeti elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq basymdyqtaryna sáıkes ǵylymı, ǵylymı-tehnıkalyq jáne ınnovasııalyq qyzmettegi basym baǵyttardy, sondaı-aq strategııalyq, irgeli jáne qoldanbaly ǵylymı zertteýlerdiń basym baǵyttaryn aıqyndap, tıisti usynystar ázirleý bolmaq. Osylaısha, Ulttyq akademııa elimizdegi eń joǵary ǵylymı ortalyqqa aınalady.
Memleket basshysy qatardaǵy qoǵamdyq uıymdardyń birine aınalyp ketken akademııany memlekettik mártebege kóterdi. Budan bylaı ulttyq ǵylym men akademııanyń barlyq máselesi Prezıdenttiń tikeleı qadaǵalaýymen júzege asatyn bolady. Jarlyqta atap kórsetilgendeı, Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdentin qyzmetke taǵaıyndap bosatatyn da – Memleket basshysy. Akademııa mártebesiniń osynshalyqty joǵary deńgeıge kóterilýi onyń ǵylym salasyn damytýdaǵy rólin barynsha kúsheıtip, basym baǵyttaryn jetildirýge jańa serpin beretini sózsiz. Bul rette álemniń jetekshi elderindegideı akademııa músheleriniń de mártebesi kóteriletinine senim mol.
Budan bylaı akademııa ǵylymı aqyl-oıdyń qaınary, bedeli bıik ǵylymı-tehnıkalyq kóshbasshy ortalyqqa aınalýǵa tıis. Jarlyqta atap kórsetilgendeı, oǵan memleket barlyq jaǵdaıdy jasaıdy. Ǵylym akademııasyn Prezıdent janyndaǵy mekemege aınaldyrýdaǵy maqsat ta osydan týyndaǵan, endi ol respýblıkalyq bıýdjetten qarjylandyrylady. Jarlyqta ony júzege asyrýdyń mindetteri men maqsattary aıqyn kórsetilgen.
Túıindep aıtqanda, ǵylymı zertteýlerdiń ózekti máselelerin anyqtaıtyn jáne onyń júzege asyrý joldaryn Prezıdent pen Úkimet aldyna qoıyp otyratyn elimizdegi eń basty ǵylymı ortalyq retinde damıdy. Bul ǵylymı ortanyń kópten beri kóterip kele jatqan janaıqaıy edi. Ol jónindegi ózekti oılaryn Memleket basshysy ótken jylǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń mereıtoılyq sessııasynda ashyq aıtqan-dy. Endi, mine, Jarlyq retinde ǵylymı qaýymdastyqtyń úkili úmitin órkendi iske aınaldyryp otyr. Zııaly qaýym men ǵalymdardyń kókeıkesti máselelerin júzege asyrýdy budan bylaı el Prezıdenti tikeleı ózi qadaǵalaıdy. Demek árbir ǵylymı usynys nátıjeli naqty sheshimin tabady degen sóz. Sol arqyly barsha ǵylymı qaýymdastyq, árbir jekelegen ǵylymı qyzmetker memleket qamqorlyǵyna alyndy degen sóz. Bul – akademıkterden bastap, qatardaǵy ǵylymı qyzmetkerlerdiń úkili úmitin oıatyp qana qoımaıdy, olardyń júregine senim uıalatyp, isterine tyń serpin beredi.
Kenjehan MATYJANOV,
M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bas dırektory, UǴA
korrespondent-múshesi
Ǵylymnyń áleýeti artady
Prezıdenttiń Jarlyǵy bizdi aıryqsha qýantty. Memleket basshysy, osylaısha, byltyr ózi aıtyp ótken, otandyq ǵylymdy damytýdaǵy naqty baǵytty taǵy bir aıqyndap berdi. Atalǵan Jarlyq bizdiń qoǵamǵa qandaı paıda ákeledi? Eń áýeli bul – Qazaqstandaǵy ǵalymdardyń zııatkerlik mártebesin joǵarylata túsýdegi úlken qadam.
Ǵylym akademııasynyń jumysyna Prezıdenttiń ózi jetekshilik etedi. Menińshe, bul sheshimniń nátıjesinde akademııa men onyń quramyndaǵy barlyq ǵalym ǵylymı jumystar men túrli zertteýlerdi júrgizýde jańa múmkindikterge ıe bolady. Bizdegi ǵylymı qoǵamnyń áleýeti óte zor. Sondyqtan ony memleketimiz ben qoǵamnyń ıgiligine arnaýǵa mindettimiz. Ǵalymdardyń mártebesi jyl sanap ósip, joǵary ǵylymı tehnologııalar paıda bola bastady. Endigi damýymyzdyń kilti ǵalymdardyń ózderine baılanysty bolmaq.
Erkin SADYQOV,
S.Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıtetiniń rektory
Salanyń eselener múmkindigi
Prezıdenttiń sheshimi elimizdegi ǵylym men bilim salasyn damytýda orasan zor mańyzǵa ıe. Qashan da ǵylym adamzat órkenıetin alǵa jeteleıdi. Jahandyq máselelerdiń oń sheshilýi, qoǵamdaǵy zor jetistikter jáne adam balasyna jańa tehnologııalar arqyly jaıly ómir syılaý osy ǵylymnyń kómegimen júzege asyp keledi. Sondyqtan akademııany bıýdjetten qarjylandyrý ǵylymı zertteýlerdiń turaqty damýyna kepildik beredi jáne onyń sapasyn da arttyrady.
Akademııanyń tikeleı el Prezıdenti janynda bolýy resýrstardy tıimdi paıdalanýǵa jáne memlekettik orgadarmen ózara is-qımyldy arttyrýǵa yqpal etedi. Sondaı-aq tehnologııalyq izdenisterdiń ǵylymı jańalyqtarǵa ulasýyn jedeldetip, tabysty nátıjelerge jol bastaıdy dep senemiz.
Ulttyq ǵylym akademııasyna jańa mártebe berý – elimizdi órkenıettiń kósh basyndaǵy álem memleketteriniń qataryna qosady. Sondyqtan bul salany memleket óz qamqorlyǵyna alýy sózsiz elimizdi bıikke sharyqtatýdyń mańyzdy qadamy dep túsinemiz. Akademııa jasandy ıntellekt, bıotehnologııa, aqparattyq tehnologııa, ekologııa, energetıka jáne adam ómiriniń sapasyn jaqsartý baǵytynda úlken áleýetke ıe. Endigi jerde otandyq ǵalymdar zertteý jumystarynyń qarqynyn údetip, túbegeıli ǵylymǵa bet burýǵa múmkindik alady.
Otandyq ǵylym shejiresinde akademııa sony izdenister men jańa tehnologııalyq salalarda mańyzdy jetistikterge qol jetkizdi. Sol úshin de ol búgingi tańda Qazaqstan men odan tysqarydaǵy eń bedeldi ǵylymı mekemeniń biri bolyp sanalady. Al ǵylymı uıym qabyrǵasyndaǵy akademıkter óz salalarynyń jetekshi sarapshylary bolyp keledi. Osy kúnde otandyq ǵalymdar klımattyń ózgerýi, medısınalyq zertteýler, jańa materıaldar men tehnologııalar ázirleý jáne jańa shákirtter tárbıeleý máselesinde jemisti eńbek etip júr. Akademııanyń basty mindetteriniń biri – jas ǵalymdar men ǵylymı zertteýlerge qoldaý kórsetý. Sonyń ózi elde ǵylymnyń órken jaıýyna, qolaıly orta qalyptastyrýǵa jol ashady. Ári basqa memlekettermen ǵylymı baılanystar ornatyp, qarym-qatynastardy kúsheıtýge yqpalyn tıgizedi.
Jalpy alǵanda, Ulttyq ǵylym akademııasynyń jańa mártebesi ǵylymdy joǵary satyǵa kóterýdiń jańa múmkindigi. Munymen qosa ǵumyryn ǵylymǵa arnaǵan ǵalymdardyń qoǵamdaǵy rólin arttyrady. Sonymen birge elimizdegi ǵylymı zertteýler deńgeıin jańa beleske shyǵarýǵa jáne adamdardyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa yqpal etýge tıis. Sondaı-aq bul sheshim «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń jarqyn mysaly bolyp sanalady.
Darııa QOJAMJAROVA,
M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan ýnıversıtetiniń basqarma tóraǵasy-rektory, akademık