Almatyda «qoqystan» jasalǵan buıymdardyń kórmesi ótýde, dep jazady Egemen.kz.
Jerdiń betin jaılaǵan mıllıardtaǵan adamdar kún saıyn, sát saıyn mıllıondaǵan tonna qoqys tastaıdy. Endi turmystyq qaldyqtardan qashyp qutyla almasaq ta, ony azaıtýdyń joldaryn qarastyrý kún ótken saıyn kókeıkesti sıpatqa aınalyp keledi. Onyń ishinde ásirese, eshqashan shirimeıtin, ózdiginen topyraqqa sińip ketpeıtin plastıkterdi ekinshi ret kádege jaratpasa, onda erteń adamzat balasy júretin jer tappaı qalýy da ǵajap emes. Sondyqtan transulttyq kompanııalar osynaý ózekti máselege aralasýǵa múddeli bolyp otyr.
Máselen, dál osy kúnderi Almatyda «Plastic in Art» atty óńdelgen plastıkterden jasalǵan buıymdar kórmesi ashylyp, ónerdegi plastıktiń «ekinshi ómiri» – onyń ádemi ári berik jáne kádege jaraıtyn jeri kóp ekendigin kórsetti. Bul qyzyqty dızaınerlik sheshimder, erekshe óner men tutynýshylyq jaýapkershiliktiń ótkir máselesine degen jańa kózqaras.
Kórme jastardyń bastamasyn qoldaýǵa baǵyttalǵan «3.2.1. Start!» jobasynyń jańa maýsymynyń bastalýyna arnalyp otyr.
Joba uıymdastyrýshylary bıyldan bastap «3.2.1. Start!» aksııasyn Qazaqstan jastary arasynda jandandyryp, plastıkterdi bólek jınaýǵa, ony óńdeýdi damytýǵa jáne nasıhattaýǵa baǵyttaıtyn bolady. Dál osy ózgerister kompanııalarǵa – 2030 jylǵa qaraı plastıkterdi 100% jınap alý mindettemesin oryndaýǵa kómektesedi degen úmit bar.
Osy bastamaǵa demeýshilik kórsetýge múddelilik tanytyp otyrǵan Coca-Cola Icecek Kazakhstan Kompanııa osy maqsatpen 6 qalada Qazaqstannyń 10 jetekshi ýnıversıtetiniń stýdentterin tartyp, olarmen birge odan ári qaraı qaldyqtardy ekinshi ret paıdaǵa jaratý úshin suryptaý men jınaý ıdeıalaryn ázirleýdi kózdep otyr.
«3.2.1. Start!» 8-shi jobasyna qatysýshylardy plastıkter jınaý, óz ýnıversıttetterinde suryptaý men qaıta óńdeý kesteleri jónindegi tapsyrmalar kútip tur, al eń jaqsy ıdeıalar baıqaýdy uıymdastyrýshylardyń qarjylaı qoldaýynyń arqasynda joo qabyrǵasynda júzege asyrylmaq.
Eń úzdik ıdeıalardyń avtorlary maýsym aıaǵyna qaraı marapat retinde plastıkterge «ekinshi ómir» syılaý úshin ony qaıta óńdeýden ótkize alatyn qymbat jabyqtardyń tolyq jelisine ıe bolady
«Biz stýdenttermen birlesken kúsh-jigerimizdiń, Qazaqstannyń eko-qaýymdastyǵynyń, bıznes jáne memleket ókilderiniń arqasynda – bólek jınaýdy engizýdiń nátıjesinde – qaıta óńdeý ónerkásibin damytýdaǵy óz maqsatymyzǵa jetýdiń kóptegen qyzyqty joldaryn taba alatynymyzǵa nyq senimdimiz. Búkil álem aınalmaly ekonomıkaǵa umtylyp otyr, jáne bizde ony Qazaqstanda damytýdyń barlyq múmkindikter bar dep esepteımiz», deıdi CCI Kazakhstan kompanııasynyń korporatıvtik baılanystar men turaqty damý jobalary jónindegi dırektory Álıma Isembaeva.
Al kórmege kelýshiler qaldyqtardy nege suryptaý qajettigi, muny úıde qalaı jasaýǵa bolatyndyǵy, jınalǵan shıkizattar qaıda baratyny týraly biletin bolady. Eń bastysy uıymdastyrýshylar plastıkterge shıkizet retinde qaraýdy, olarǵa qalaı «ekinshi ómir» syılaýǵa bolatyndyǵy jaıly baıandady.
Mysaly, máselen kórmede usynylǵan Trashback-ten móldir vaza jasaý úshin 29 pet-bótelke (plastık) qaıta óńdelgen, al bir NOA fýtbolkasyna 15 bótelke qajet bolǵan. Kórmeniń eń kórnekti eksponatynyń biri – «3.2.1. Start!» jobasynyń aldyńǵy maýsymynda jeńiske jetken Rocket Plastic komandasy qulshyna jasaǵan sáki desek bolady.
Coca-Cola kompanııasy munyń almatylyqtar men qala qonaqtary qatysqan eko-marafon ótkizip, jastar qaıta óńdelgen plastıkten sáki jasap shyǵarǵan bolatyn.
Osy arada turǵyndardyń belsendiliginiń, sondaı-aq Almaty qalasy ákimdigi men PlastNet jelisiniń qoldaýynyń arqasynda 3 myń tonnadaı plastık jınalǵanyn, onyń bir bóliginen alǵashqy 6 plastık sákini jasalyp, olardyń Almaty qalasyna syıǵa tartylǵanyn, bul sákilerdi M.Gorkıı atyndaǵy saıabaqtan kórýge bolatynyn aıta ketýge bolady. Al qalǵany qaıta óńdeýge jiberilgen. Sondyqtan kompanııa osyndaı bastamalardy odan ári qaraı ınvestısııalaýǵa nıet bildirip otyr.