ASTANA. 12 shilde. Búgin, erteńge qaraǵan túni Brazılııanyń astanasy – Brazılıa qalasyndaǵy Ulttyq stadıonda Brazılııa jáne Gollandııa quramalary álem chempıonatynyń qola medali úshin talasady. Astana ýaqyty boıynsha 2:00 saǵatta bastalatyn matchqa aljırlik arbıtr Djamel Haımýdı qazylyq etedi.
Qazir mamandar men jankúıerler arasynda osy oıynǵa qatysty oılar men boljamdar kóp. Brazılııa jartylaı fınaldaǵy masqara jeńilisten keıin qaıta serpile ala ma? Penaltıden ese jibergeni bolmasa, áli eshkimnen oıynda utylyp kórmegen Gollandııanyń bul jolǵy baǵy qandaı bolmaq? Jergilikti jankúıerler pentakampıondarǵa qyzý qoldaý kórsete ala ma? «Qyzǵaldaqtar eliniń» dańqyn kóterýge Robben men van Persıdiń shamalary jete me? Bul «jubatý fınaly» qarsańynda týyndap jatqan myńdaǵan suraqtardyń bir mysqaly ǵana.
Kezdesýge qyzmet kórsetetin 43 jasar Haımýdı mýndıaldyń toptyq týrnıri kezinde Avstralııa – Gollandııa jáne Kosta-Rıka – Anglııa, al birinshi pleı-off raýndynda Belgııa men AQSh kezdesýlerine tóreshilik etti.
О́zderiniń tarıhynda Brazılııa men Gollandııa bir-birimen 11 ret kezdesken. Qarsylastar 3 retten jeńiske jetip, 5 ret teń túsken. Soqqan jáne ótkizgen doptardyń ara salmaǵy da teń – 15:15. Munyń aldynda OAR-da ótken 2010 jylǵy álem chempıonatynda olar shırek fınal deńgeıinde ushyrasty. Onda Gollandııa 2:1 esebimen jeńiske jetti. Esepti birinshi taımda brazılııalyqtar ashty. Goldy Robıno saldy. Al Ýeslı Snaıderdiń ekinshi taımdaǵy eki goly gollandııalyqtarǵa jeńis áperdi. Bir qyzyǵy, sol matchqa qatysqandardan qazirgi Brazılııa quramasy sapynda 3 oıynshy bolsa, Gollandııa komandasynda 6 fýtbolshy bar. Jalpy, chempıonattyń fınaldyq kezeńinde olar bir-birlerimen 4 ret ushyrasqan. 1974 jyly gollandııalyqtar 2:0 etip utsa, 1994 jyly brazılııalyqtar 3:2 esebimen basym túsken. Bulardyń sońǵysynda komandalar jartylaı fınalda shaıqasty.
Ádette quramalar «jubatý fınalyna» onshalyqty bir yntamen qaraı qoımaıdy. Qalaı degende de, sen úshinshi oryn aldyń ne, tórtinshi boldyń ne – aıyrmashylyq onshama kóp emes. Sebebi, jartylaı fınalda joldan shyǵyp qaldyń. Al Eýropa chempıonatynda tipti úshinshi oryn úshin oıyn da oınalmaıdy. Biraq bul jolǵy kóńil kúı bólek sııaqty. Osynyń aldynda 1:7 bolyp oısyraı utylǵan brazılııalyqtarǵa endi ózderin az da bolsa aqtaý úshin qalaıda jeńis kerek. Buǵan qosa, gollandııalyqtar da ońaılyqpen jeńile salaıyn dep otyrǵan joq. Onyń ústine «Qyzǵaldaqtar eli» komandasy úshin chempıonatty jeńilissiz aıaqtaýdyń birden-bir múmkindigi týyp tur.
Kútilip otyrǵandaı, Brazılııa negizinen osy týrnırde oınap jatqan quramymen alańǵa shyǵatyn túri bar. Kolýmbııamen oıynda aýyr jaraqat alyp qalǵan Neımar ǵana alańǵa shyǵa almaıdy. Munyń esesine, eskertýleri kóptiginen ótken joly alańnan qaǵylǵan komanda kapıtany Tıago Sılvanyń joly ashyq.
Osynyń aldynda týrnırdiń eń úzdik oıynshysy ataǵyna úmitkerlerdiń tizimi jarııalandy. Bul qatardan Brazılııa men Gollandııanyń bir-birden oıynshylary kórindi. Áńgime Neımar men Aren Robben týraly bolyp otyr. Qazir Neımardyń oınaı almaıtyny aıan, al Robben óziniń jaǵdaıyn jaqsartýǵa zor múmkindik alǵaly tur. Degenmen, «Altyn doptyń» ózin fınaldyq oıynda jaqsy qyrynan kórsete bilgen basqa bir fýtbolshynyń alyp ketý yqtımaldylyǵy basymdaý ekeni de ras. Sonymen qatar, «Týrnırdiń eń úzdik jas oıynshysy» ataǵy nomınasııasyna múdýarlar qataryna gollandııalyq Memfıs Depaı da engen. Endi «qyzǵylt-sarylardyń» jattyqtyrýshylar shtaby jas oıynshynyń starttyq quramnan alańǵa shyǵýyna jol beredi degen de pikir aıtylyp jatyr. Jalpy, Gollandııa quramasy bul týrnırde ózin komandalyq is-qımylda kúshti komanda retinde tanytty. Munda óziniń lıderleri men jas talanttary da bar. Al Brazılııada Neımardyń ornyn basatyn lıder tabylmaı otyr. Bul turǵyda selesaoǵa týrnırde Ronaldıno men Kaka kómekke kele alatyn edi. Alaıda, Lýıs Fılıpe Skoları olardy komandaǵa alýdan úzildi-kesildi bas tartty. Qazir brazılııalyqtardyń bas bapkerin jurt bulardyń ornyna komandaǵa chempıonatta ózin eshqandaı qyrynan tanyta almaǵan Fredti alǵany úshin synǵa alýda. Bálkim, Skoları úshinshi oryn úshin oıynda Jo atty shabýylshynyń ózin kórsetýine múmkindik jasaıtyn shyǵar. Áıtkenmen, brazılııalyqtar bas jattyqtyrýshysynyń kúrt ózgeris jasaýǵa asa qushtar maman emes ekenin eskersek, starttyq quramnyń dińgegi saqtalyp qalatynyn paıymdaýǵa bolatyn sııaqty. Bul matchtyń Skoları úshin quramadaǵy eń sońǵy match bolýy ta yqtımal. Biraq, kim ne dese de, oıynshylar Skolarıdi óte jaqsy kórip, qurmet tutady. Sondyqtan olar ustazdaryn uıatqa qaldyrmaý úshin baryn salýǵa tıis. Eger Lýıs Fılıpeniń taǵdyry áli túpkilikti sheshilmegen bolsa, Lýı van Gal úshin bul Gollandııa quramasy tizginindegi sońǵy match bolmaq. Sebebi, tájirıbeli maman osydan keıin birden «Manchester Iýnaıted» komandasyna bas jattyqtyrýshy bolyp barady.
Sonymen, úshinshi oryn úshin talastyń bastalatyn shaǵyna tym kóp qalǵan joq.
Al erteń, 13 shilde kúni túnde, saǵat 01:00-de Rıo-de-Janeırodaǵy «Marakana» stadıonynda chempıonattyń jabylý rásimi bastalady. Ol bitkennen keıin Germanııa – Argentına arasyndaǵy fınaldyq match oınalady. Kezdesýge ıtalıan arbıtry Nıkola Rıssolı tóreshilik etedi.
Damır Qojamqul.