Merıtokratııa. Adaldyq. Innovasııa – memlekettik qyzmettiń úsh tuǵyry

Konferensııada alǵash bolyp sóz alǵan Astana memlekettik qyzmet haby basqarýshy komıtetiniń tóraǵasy Álıhan Baımenov basynda aımaqtyq deńgeıde qurylǵan hab qazir jahandyq ortalyq retinde tanymal ekenin atap ótti. Sondaı-aq ol ortalyqtyń búgingi jumysy men bul saladaǵy ózekti máselelerine toqtaldy.

– Pandemııa qysyltaıań shaqta halyq­tyń Úkimetten ýaqtyly jáne tıimdi she­shimder kútetinin kórsetti. Sondyqtan Úkimet óz eliniń ǵana emes, basqa elderdiń de tájirıbesin zerdelep, laıyqtysyn el ıgiligi úshin paıdalanýǵa tyrysady. О́zge elderde bar júıelerdi, sheshimderdi eli­mizdiń múmkindigin eskere otyryp en­gizýdi oılaıdy. Osy maqsatta Astana memle­kettik qyzmet haby sheteldik tájirıbege zertteý jasap, usynystar ázirleıdi. Bul da hab jumysynyń ózektiligin aıqyndaı­dy. Búginde biz 70-ten asa arnaıy zertteý júrgizdik. Aımaqtaǵy barlyq elge ortaq problemalar bar. Máselen, merı­tokra­tııa qaǵıdatynyń álsizdigi, jem­qor­lyqtyń joǵary deńgeıi, qoǵammen baı­lanystyń álsizdigi. Bul máseleler she­shimin tapsa, qoǵamnyń memlekettik qyz­metke degen senimi artady. Úkimet te ha­lyq senimine súıene otyryp, batyl sheshim qabyldaıdy. Sonymen qatar biz Qazaqstan tájirıbesin de shetelge taratyp júrmiz, – dedi ol.

Is-sharaǵa qazaq shapanyn kıip kelgen BUU Bas hatshysynyń orynbasary, Memlekettik qyzmet jónindegi halyq­aralyq komıssııasynyń tóraǵasy Lar­bı Djakta sóz sóıledi. Sondaı-aq Mem­lekettik qyzmet isteri agenttiginiń tór­aǵasy Darhan Jazyqbaev, Sybaılas jem­qorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń tóraǵasy Ashat Jumaǵalı, EYDU-nyń Memlekettik basqarý dırektoratynyń bas­shysy Elza Pılıchovskı, Koreıa­nyń Personaldy basqarý mınıstr­liginiń burynǵy mınıstri, Amerıkanyń Memlekettik basqarý qaýymdastyǵynyń halyqaralyq dırektory Pan Sýk Kım, Qazaqstandaǵy BUU-nyń Damý baǵ­dar­la­masynyń turaqty ókili Katarjına Vavernıa baıandama jasady.

– Biz tuǵyrly bastamamyz – Astana mem­lekettik qyzmet habyn júzege asyrý­ǵa negiz bolǵan Qazaqstan Úkimetimen serik­testikti joǵary baǵalaımyz. 2013 jyly qurylǵannan beri Astana hab qyz­meti halyqaralyq yntymaqtastyq pen seriktestikti damytýǵa, qoldanbaly zertteýler júrgizýge jáne memlekettik qyzmetti reformalaý salasyndaǵy úzdik tájirıbemen almasýǵa baǵyttalǵan, – dedi Qazaqstandaǵy BUU Damý baǵdarla­ma­synyń turaqty ókili Katarjına Vavernıa.

Konferensııa aıasynda elimizde 2024 jyldan bastap memlekettik qyzmetshiler jumysqa «E-qyzmet» portaly arqyly alynatyny aıtyldy. Bul bastama óz kezeginde memlekettik qyzmettiń ashyq­tyǵyn qamtamasyz etpek.

– Biz ótken jyldan bastap «E-qyzmet» portalyn tolyq avtomattandyrýǵa kósh­tik. Bıyl 1 naýryzdan bastap 5 memle­ket­tik qanatqaqty jobany júrgizip jatyrmyz. Bul jobalar qazir Saýda jáne ınteg­rasııa, Indýstrııa jáne ınfraqury­lym­dyq damý mınıstrlikteri men Aqmola oblysy, Shymkent qalasy jáne biz­diń agenttikte iske qosylǵan. Qazirgi tańda bul memlekettik organdarda qyzmetke qa­byldaý onlaın túrde júrgiziledi. Jańa formatqa sáıkes endi úmitkerler «E-qyzmet» portaly arqyly kez kelgen ýaqytta, álemniń kez kelgen núktesinen konkýrsqa qatysýǵa múmkindik alady. Júıe engizilgen 2 aıdyń ishinde 1 adam jumysqa ornalasty. Barlyq memlekettik organǵa ótinish bergender bar. Máselen, Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi­ne qyzmetke ornalasýǵa – 8, Aqmola oblysyna 2 adam ótinish joldady. Qazir emtıhandy 9 zań jobasynan tapsyrý kerek bolsa, aldaǵy ýaqytta onyń sanyn 4-ke deıin qysqartý josparda bar. Onyń ornyna adamı qasıetter, qabilet pen qundylyqtardy anyqtaý sııaqty tetikterdi engizemiz, – dedi Darhan Jazyqbaev.

Osy rette, jıynǵa qatysqan Fılıp­pın Respýblıkasynyń Ishki ister jáne jer­gilikti ózin-ózi basqarý mınıstri Bend­jamın Abalos óz eliniń bul baǵyttaǵy tájirıbesin ortaǵa saldy.

– Bizdiń elde memlekettik qyzmetshi bolýy úshin azamat eń aldymen mindetti test tapsyrady. Sondaı-aq qyzmetke qabyl­daýdyń ózindik standarttary da bar. Iаǵ­nı siz tapsyrǵyńyz kelgen deńgeıge baı­la­nysty belgili bir talaptar boıynsha po­zısııańyz ben bilim-biligińiz sáıkes kelýi qajet. Buǵan qosa, eger memlekettik qyzmetshige qandaı da bir aryz-shaǵym túsken jaǵdaıda, arnaıy prosedýralardan ótkiziledi. Jalpy, biz qıyndyqtardy eńserýdiń ońtaıly jolyn tabý úshin osyndaı konferensııalarda ıdeıalarmen almasamyz. Barlyǵyna bir júıe sáıkes kele bermeıdi. О́ıtkeni ár memlekettiń ózindik ulttyq jáne qurylymdyq erekshelikteri bolady, – dedi sarapshy.

«Kásibı mamandardyń ıdeıalary men oı tolǵaýlary» plenarlyq sessııasynda EYDU Halyqaralyq iskerlik opera­sııalardaǵy paraqorlyq jónindegi jumys tobynyń burynǵy tóraǵasy Drago KOSh, sondaı-aq Pan Sýk Kım, Reks Feıser (AQSh) jáne Vıktor Gýzýn (Estonııa) basty baıandamashylar da boldy. Al «Merıtokratııany júzege asyrý: Astana memlekettik qyzmet habyna qatysý­shy elderdiń úzdik tájirıbeleri» atty al­ǵashqy paneldik sessııasynda Belgııa, Koreıa, Kanada jáne Qazaqstan ýákiletti organdary basshylary men ókilderi osy saladaǵy jetistikterin taldap berdi.

– Júrgizilgen ár zertteý suranystan týyndap otyr. Osyǵan sáıkes zertteýdi qajet etetin baǵyt-baǵdar aıqyndalyp, keıin aqparat jınaqtalady. Qatysýshy ár memleketten usynystar beriledi. Olardy toptastyryp, sosyn zertteý bastalady. Sondaı zertteýlerdiń biri memlekettik qyzmettegi tendensııalar jóninde boldy. Máselen, bıznes sektory memlekettik qyzmette zamanaýı jańa baǵyttardy tez qabyldap, shıraq beıimdeledi. Basymdyq memlekettik qyzmetti sıfrlandyrýǵa beriledi. Qazaqstan keı tustarda aldyńǵy qatarǵa shyqty dese de bolady, – dedi halyqaralyq sarapshy Panos Lıverakos.

Al plenarlyq otyrystyń ekinshi kúninde «Memleket pen azamattar arasynda tıimdi kommýnıkasııalar ornatý» atty dóńgelek ústel ótti. Jıyn barysynda Astana memlekettik qyzmet haby jáne Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstr­ligi qoldaýymen «Qoǵamdyq pikir» zertteý ınstıtýty jasaǵan «Memlekettik or­gandardyń jurtshylyqpen kommýnıkasııa arnalary» týraly keń kólemdi zertteý nátıjeleri tanystyryldy. Zertteý barysynda áleýmettik saýaldama jasalyp, azamattarmen baılanys memlekettik kanaldary saraptalyp, sondaı-aq EO-nyń birqatar eli, Kanada jáne Grýzııanyń táji­rıbeleri qarastyrylǵan.

Aıta keteıik, konferensııada alǵash ret «Memlekettik basqarýdy damytýdyń mádenı-órkenıettik aspektileri: Lagash pen Ál-Farabıden búgingi kúnge deıin» atty dóńgelek ústel uıymdastyryldy. Onda Qazaqstan, О́zbekstan jáne Túr­kııa sarapshylary Ál-Farabı, Ámir Temir, Álıhan Bókeıhan jáne Mustafa Shoqaı­dyń memlekettik basqarýdy damytý kon­teks­indegi eńbekteri týraly aıtyldy. Sondaı-aq memlekettik organdardyń ha­lyq­­pen kommýnıkasııalarynyń 15 arna­sy­nyń jumysy týraly biregeı zertteý arnaıy paneldik sessııada tanystyryldy.

Al aıtýly is-sharanyń úshinshi kúni adam resýrstaryn basqarý salasynda­ǵy sıfrlandyrý men ınnovasııalar, mem­lekettik basqarý jáne memlekettik saıasat pánderin oqytý máselelerine arnaldy. Sonymen qatar semınarda memleket­tik basqarýdy sıfrlandyrý salasynda­ǵy ozyq tájirıbeler men bastamalar tal­qylandy.