Kópke málim, bıyl jetisýlyq sharýalar halyqty qantpen jetkilikti kólemde qamtamasyz etýdi kózdep otyr. Olaı deıtinimiz, burynǵydaı emes, egistik kólemi 2 esege ulǵaıǵan. Onyń ústine óńirde bos jatqan jerlerdi halyqtyń ıgiligine berip, shaǵyn sharýalardy da egin egýge jumyldyryp jatyr. Qazir kásip ıesiniń kópshiligi egin basynda júr.
Máselen, eskeldilik «Dúısenbinov» sharýa qojalyǵynyń qant qyzylshasyn ósirip kele jatqanyna birneshe jyldyń júzi boldy. Byltyr fermer ónimdilikti rekordtyq kórsetkishke jetkizip, qant zaýytyna 22 myń tonnadaı tátti túbir ótkizgen. Bıyl Aıdyn Dúısenbinov qant qyzylshasynyń alqabyn 320 gektarǵa jetkizbekshi. Degenmen fermer alqaptyń kóleminen buryn onyń shyǵymdylyǵy men sapasy mańyzdy ekenin jasyrmaıdy. Sondyqtan topyraq tyńaıtqyshyna erekshe mán beredi.
«Nemister óndirgen tuqymnyń jańa túrlerin bıylǵy jyly alǵash ret qoldana bastadyq. Aýa raıy qolaıly bolsa, 10 kúnde ónip shyǵady. Bul tuqymdardyń shyǵymy jaqsy. Biraq jaqsy ónimge qol jetkizý úshin tehnıkamen ǵana emes, jermen de jumys isteý kerek. Taldaý jasap, qandaı tyńaıtqyshtar kerek ekenin anyqtap, soǵan qaraı áreket etemiz. Sáýir týysymen egis jumystaryn bastap kettik, qazirge deıin 150 gektar jerdi seýip boldyq. Zamanaýı tehnıkany paıdalanyp otyrmyz, solardyń arasynda pnevmatıkalyq sepkishimiz de bar. Onda barlyq úderis avtomattandyrylǵan. Tuqym tereńdigi – 2,5 sm, aralyq qashyqtyǵy – 15 sm bolatyn retpen sebiledi», deıdi A.Dúısenbinov.
Egistik alqabyndaǵy jumys barysymen oblys ákimi Beıbit Isabaev ta bardy. О́ńir basshysy sharýalarmen tildesip, ónimdi oıdaǵydaı alýyna sáttilik tiledi.
«О́tken jyly qyzylsha alqaby 4,2 myń ga bolsa, bıyl onyń kólemi 8,1 myń ga jetedi. Soǵan sáıkes ónim kólemi de eki ese ósedi. Búgin «Dúısenbinov» sharýa qojalyǵynda bolyp, egistik jumystarynyń barysyn kórdim. Bul – oblysta qyzylsha ósirýmen uzaq ýaqyttan beri aınalysyp kele jatqan tájirıbeli sharýashylyqtyń biri. Qazir munda barlyq agrotehnologııany saqtaı otyryp, qant qyzylshasy sebilip jatyr. Oblysta Aqsý jáne Kóksý qant zaýyttary bar ekenin bilesizder. Shamamen 40-45 myń tonna qant alamyz dep josparlap otyrmyz. Buǵan qosa eki zaýytta da qant quraǵy óńdeledi», dedi B.Isabaev.
Oblys ákiminiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, Eskeldi aýdanynda qant qyzylshasyn ósirýmen 70-teı sharýa aınalysady. О́tken jyly egis alqaby bir jarym myń gektardan asyp, 100 myń tonnadaı ónim alynǵan bolatyn. Al bıyl aýdandaǵy qyzylsha alqaby eki myń gektarǵa jetkiziledi.
Bıyl jetisýlyqtar qant qyzylshasy egýden rekord ornatýǵa nıetti. Osy oraıda Sarqan aýdany ıeligindegi jer telimderin tıimdi ıgerip, jańa aýylsharýashylyǵy tehnıkalarymen tolyq qamtamasyz etildi. Mysalǵa tórt túligin órgizgen, sharýasyn shalqytyp kele jatqan «Bekıshov» sharýa qojalyǵyn alyp qarasaq.
Almaly aýyldyq okrýginde oryn tepken qojalyq basshysy, el arasynda qaıyrymdylyq isterimen tanymal Erlan Bekishov. Ol iskerligi men ilkimdiliginiń arqasynda sharýashylyq isin ilgeriletip, aýyldastaryn jumyspen qamtyp, qajetti jaǵdaı jasap otyr.
Toqyraý jyldarynda, dálirek aıtqanda, 1997 jyldardyń bastaýynda qurylǵan «Bekıshov» sharýa qojalyǵy qazir aýdandaǵy mańdaıaldy sharýashylyqtardyń qatarynda sanalady. Erlan Tóleýbaıuly basqaratyn qojalyq sharýaǵa qajetti tehnıkalarmen tolyq qamtamasyz etilip, memleket qoldaýyn kórip otyr. Atap aıtqanda, 12 traktory, 1 «KamAZ» júk kóligi, basqa da qajetti tehnıkalary bar.
Endigi kezekte qyzylsha jınaıtyn kombaın alýdy oılastyryp júrgen qojalyq basshysy sol maqsatyna da jeteri anyq. Qyzylsha ósirýmen 10 jyldan astam aınalysyp kele jatqan sharýashylyq jetekshisi ıeligindegi – 50 gektar jerge tátti túbir ornalastyrǵanyn, keleshekte tehnıkalaryn jetildirip, kólemin 100 gektarǵa deıin ulǵaıtýdy josparlap júrgenin de jetkizdi.
Qaramaǵyndaǵy jerge barlyq aýylsharýashylyq ónimderin ekken qojalyq basshysy sýarmaly alqaptyń árbir tanabyn tıimdi paıdalanyp, bıyl 200 gektar jerge júgeri de otyrǵyzypty. Daqyldardy ýaqytynda kútip-baptap, baladaı mápelese, mol ónimge de qol jetkizýge bolatynyn, kóktemniń bir kúni jylǵa azyq ekenin jaqsy biletin qojalyq eńbekkerleri ýaqytpen sanaspaıdy.
15 adamdy turaqty jumyspen qamtyp otyrǵan sharýashylyq basshysy eńbek qyzyp, jumys kúshi jetispeıtin mezgilde qosymsha maýsymdyq 5 jumysshy alatynyn da málimdedi. Jer óńdep, odan mol ónim alýdy kózdep júrgen sharýashylyqtyń sharýasy myǵym, baǵyndyrar belesi bıik, demek eńbekteri de jemisti bolmaq.
Jalpylama alǵanda, bıyl egin sharýashylyǵynda daqyldardyń egis kólemi 1,9 myń gektarǵa artyp, 519 myń gektarǵa jetetin bolady. Bul kórsetkish 2022 jyly 517,2 myń ga quraǵan. Qazirgi ýaqytta kóktemgi dala jumystary qarqyndy júrgizilýde, sharýashylyqtar tuqym, mıneraldy tyńaıtqysh pen dızel otynymen tolyq qamtylǵan.