Qaıda baǵyt aldyń, Jambyl sporty?

Derekterge súıensek, óńir sportshylary olımpıadalyq sporttyń jıyrmadan astam túrimen aınalysady. Biraq táýelsizdik alǵaly beri Olım­pıadalarda tek boks, erkin kúres, dzıýdo sekildi sport túrlerinen ǵana ol­ja salyppyz. Sońǵy eki Olımpıadada dzıýdoshy El­dos Smetov medal almasa, júldeniń mańaıyna jýyqtamaǵandaı edik. Sonda basqa sport túrlerimen shu­ǵyl­danatyn sportshylar men olardy baptaıtyn bapkerler ne bitirip júr?

Jorabek Baýbekov basqa­ra­tyn Merki aýdanyndaǵy Keńes aýylynyń jaǵdaıy sportqa janashyr kez kelgen adamnyń júıkesine shı jú­girtetini anyq. Eldi me­kendegi jetpiske jýyq aýyl balasy kúres seksııasyna jazylǵan. Biraq olar jurt qatarly sport kesheninde nemese sportzalda jattyqpaıdy. Aýyl sahnasynda shynyǵyp, ashy terin shyǵaryp júr. Munda shomylý bólmesi de, kıim aýys­tyratyn bólme de, basqa da joq. Ánsheıinde chempıondar aýyldan shyǵady dep kókirek keretinimiz bar. Al sahnada jattyǵyp júrgen keńestik jigitterden kim qandaı nátıje suraı alady?

«Syrttan kelgen adamdar bizdiń jaǵdaıymyzǵa qarap, mıyqtan kúledi. Ásirese qa­la­dan kelgender kúlkisin tyıa almaı jatady. Bizdiń de sol jigitter sekildi durys jer­de jattyǵý jasaǵymyz keledi. Alaıda ondaı múmkin­digimiz joq. Sportqa degen qy­zyǵýshylyqtyń arqasyn­da jattyǵýymyzdy toqtatqan emespiz. Birese mektepte, birese osy jerde shynyǵyp júrmiz. Qatarlastarymyzǵa aýyl sahnasynda shynyǵatynymyzdy aıtýǵa yńǵaısyzdanamyz», deıdi qazaq kúresinen oblys chempıony Murager Bazarbaı jaǵdaıdy túsindirip.

Aýyl jurty men jat­tyq­tyrýshylardyń aıtýyn­sha, mádenıet úıinde óte­tin is-sharalar keıde sportshy­lardyń jattyǵýdy beımezgil úzýine sebep bolady eken. Mundaı jaǵdaı balalardyń udaıy sporttyq babynda bolýyna keri áser etetini sózsiz.

«Bı úıirmesine ańsary aýǵandar da, dombyra úıir­mesine jazylǵandar da osynda keledi. Odan bólek, ákimniń jınalysy da dál osy jerde ótedi. Sonyń saldarynan keıde balalardyń jattyǵý úderisi toqtap qalady. Munda is-shara uıymdastyrylatyn kezde bozkilemdi jınap alamyz, jıyndar bitkennen keıin qaı­tadan tósep jatamyz. Bir sózben aıtqanda, munyń barlyǵy ýaqytymyzdy alady», deıdi qazaq kúresinen ba­lalardy jattyqtyryp júr­gen bapker Aqjol Satarov ja­naıqaıyn jetkizip.

Keńes aýyly shaǵyn eldi mekenderdiń sanatyna kir­meıdi. Munda bir qaýym el turady. Soǵan qaramastan, aýyl balalarynyń salamatty ómir saltyn ustanýyna, sportpen shuǵyldanýyna esh­qan­daı múmkindik qaras­tyrylmaǵany jergilikti halyqtyń janyna batady.

«Munda sportshy jat­tyǵatyn qajetti temir-ter­sek joq. Ony kótermegen ba­la qalaı ǵana chempıon ata­­ǵyna qol jetkizedi? Aýy­ly­myzda balalardyń sport­pen durystap aınaly­sýyna jaǵdaı jasalsa, jóni túzý sport­zal bolsa dep ar­mandaı­myz. Jattyǵýǵa kelgen jigitter ter­lep-tepship shyǵady. Terge mal­shynyp shyqqan balalar úıge jetkenshe sýyqtap qalady. So­nyń saldarynan túrli aýrýlar paıda bolady. Mundaı máseleniń bári jýynatyn bólmeniń joqtyǵynan týyn­dap otyr. Janaıqaıymyzǵa qulaq túretin jan tabyla ma?» deıdi aýyl turǵyny El­dos Al­tynbekov jaǵdaıdy túsin­dirip.

Jergilikti atqarýshy bılik keńestik balalardyń sportta aýyz toltyryp aıtarlyqtaı tabystarǵa qol jetkizip júr­genin joqqa shyǵarmaıdy. Alaıda olardyń máselesin ońy­nan sheshý úshin eki jyl ýa­qyt kerek ekenin alǵa tartyp otyr.

Úsh myńǵa jeteǵabyl tur­ǵyny bar Keńes aýylynda osy kúnge deıin sportzal má­selesi sheshimin tappaǵany kimdi de bolsyn oılandyrmaı qoımaıdy. Aýdandy bas­qarǵan talaı ákim túıinin tar­­qata almaǵan máseleni Jo­ra­bek Baýbekov sheshe ala ma? Kim bilsin...

«Bul endi ýaqytsha qa­lyp­tasyp otyrǵan jaǵdaı ǵoı. Aýyldyq jerde mádenıet úıi­nen basqa yńǵaıly ǵımarat joq. Sondyqtan balalar osynda sportpen shuǵyldanady. Jarystarǵa sol jerden attanady», deıdi Merki aýdandyq dene shynyqtyrý jáne sport bóliminiń basshysy Azamat Qasabekov máseleniń mánisine úńilip.

Derekterge sensek, aýdan­daǵy qyryqtan astam eldi mekenniń onnan astamynda sport kesheni joq ekenin aıtady. Keıbir aýyldar sport kesheni salynady dep úmi­t­tenbese de bolatyn sekil­di. Se­bebi adam sany az aýyl­dar­dyń jastary kórshi aýyl­darǵa baryp jattyǵady.

О́ńir sportshylary Afı­na Olımpıadasyna deıin tórtjyldyqtyń basty dodasynan medaldi kúrep ákel­gen deýge de bolady. Al­ma­ty men Aqtóbede júrdi demesek, tarıhqa Jambyl ob­lysynyń saıypqyrany retinde engen boksshy Er­ma­han Ybyraıymov At­lantada qola júlde ıelense, Sıdneıde chempıon atandy. Bolat Jumadilov eki Olımpıadada kúmis medal ol­jalady. Erkin kúres sheberi Islam Baıramýkovtyń kúmi­si men boksshy Bolat Nııazym­betovtiń qola júldesiniń qa­synda keıin qorjynǵa tú­sirgen júldelerimiz san ja­ǵynan jip ese almaıdy.

О́ńir sportshylary Olım­pıada baǵdarlamasyna enetin jıyrmadan astam sport tú­rimen shuǵyldanatynyn aıt­tyq. Alaıda nátıjege sanaýly sport túrinen ǵana qol jetkizip kelemiz. Munyń syry nede? Neden múlt ket­tik? Oblys ákimdigi dene shy­nyq­tyrý jáne sport bas­qar­masynyń basshysy Ar­man Tásh­metov osy má­selege bas aýyr­ta ma eken? Táýelsizdiktiń eleń-ala­ńyn­daǵy nátıje men keıingi jıyrma jyldyqtaǵy ná­tıjeni salystyrǵanda amal­­­­syz «Qaıda baǵyt al­dyń, Jambyl sporty?» degen saýaldy ózimizge qarata qoıyp, jaýap taba almaı qı­na­­lamyz. Ulttyq sport pen Olım­pıada baǵdarlamasyna en­beıtin sport túrlerinen qol jetkizgen qorjyn-qor­jyn júldeni eshkim tartyp ala almaıdy. Áńgime Olım­pıadalyq sport túrleri haqynda bolyp tur...

Qalaı alyp qarasaq ta birde qazaq kúresiniń sheberi, endi birde dzıýdoshy bolyp júr­gen keńestik 63 balaǵa jaı­ly sport kesheni kerek-aq...

Jambyl oblysy