• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
О́ner 06 Maýsym, 2023

Imanjúsiptiń armany

816 ret
kórsetildi

Bıyl halqymyzdyń ardaqty perzentteriniń biri, aqyn, ánshi, kompozıtor Imanjúsip Qutpanulynyń týǵanyna 160 jyl toldy. Soǵan oraı elordadaǵy Erkeǵalı Rahmadıev atyndaǵy Memlekettik akademııalyq fılarmonııasynda «Imanjúsiptiń áni» atty ádebı-sazdy kesh ótti.

Mazmundy kesh shy­myldyǵy Astanadaǵy Mýzy­kalyq jas kórermen teatry ártisteriniń aıtýly tulǵanyń ómir jolyn beınelegen qoıylymmen ashyldy. Odan keıin Imanjúsiptiń nemeresi belgili ǵalym, professor Raýshan Kóshenova atasy týraly jurtshylyqqa beımálim derekterdi áńgi­meledi.

– Ákem maǵan kózi tirisinde: «Atańnyń súıegi jatqan jer men sýretin taýyp al», dep amanat aıtyp edi. Búginde sonyń ekeýin de oryndadym. Atam aqtalǵannan beri artynda qalǵan murasyn jınap kelemin. Bizdiń áýletimiz kóp qýǵyn kórdi. Ákem on jasynda jetim qalyp, bas saýǵalap О́zbekstanǵa ketti. Elge 1946 jyly oralǵannan keıin týystaryn izdep tabady. Sodan soń ákesiniń jazyqsyz qurban bolǵanyn aıtyp, joǵary bılikke neshe márte hat jazǵan. Onyń bári mende saqtaýly tur, – dedi asyldyń synyǵy.

Qazir elorda irgesindegi Jibek joly aýylyndaǵy orta mek­tep Imanjúsiptiń esimimen ata­­lady. Onda darabozǵa arnal­ǵan­ mýzeı bar. Sonda oǵan qatys­ty kóptegen jádiger saqtal­ǵan. Bul murajaı Raýshan Kóshe­no­vanyń bas bolýymen ashylǵan.

Bir jaǵynan ór minezdi aza­mattyń ómiri kúreske toly bol­ǵany belgili. Bul qasıet oǵan tekpen daryǵan sekildi. Ákesi Qutpan men atasy Turǵanbaı datqa da otarshyldyq saıasatqa qarsy shyǵyp, sol jolda bastaryn báıgege tikti. Imanjúsip te ústem eldiń ezgisine kónbedi. Sol úshin patsha zamany men keńes dáýirinde biraz qýǵyn kórdi. Aqyry jazyqsyz jalanyń qurbany boldy. Onyń arqaly aqyn, dúldúl ánshi bolýy­na Birjan sal, Aqan seri, Úkili Ybyraı, Balýan Sholaqtyń týyn­dylary erekshe áser etti. О́zi de áýeletip án shyrqady. Qus salyp, ıt júgirtti. Jaýyryny jerge tımegen balýan atandy. Imanjúsiptiń ánderi rýhty, erkin sazdy, qulashy keń bolyp keledi. Kórnekti ǵalym Qanysh Sátbaev onyń shyǵarmashylyǵyn joǵary baǵalaǵan.

О́kinishke qaraı, búgingi ur­paqqa aqynnyń barlyq murasy jetken joq. Keńes zamanynda onyń ánderin oryndaý ǵana emes, atyn aıtýǵa tyıym salyndy. Sonda da belgili óner zertteýshisi A.Zataevıch birqatar ánin nota­ǵa­ túsirip, «Qazaqtyń 1000 áni»­­­ atty jınaǵyna engizgen. Má­se­len, «Sarymoıyn» ánin E.Brýsılovskıı «Qyz Jibek» operasynda Bekejannyń arııasyna paıdalanǵan.

Ádebı-sazdy keshte ánshi-sazgerdiń negizinen el jadynan umyt qalǵan týyndylary oryndaldy. Aıtalyq, «Saryarqa» ánin halyqaralyq jáne res­pýb­lıkalyq baıqaýlardyń laý­reaty Jaqsygeldi Maıasarov naqyshyna keltirip shyrqasa, «El qaıda» shyǵarmasyn talantty ónerpaz Aıdos Ońǵarbaı qobyzben jetkizdi. Aqynnyń jas kezinde shyǵarǵan «Seıfil-Málik» ánin belgili ánshi Nuraı Tanabaev oryndady. Al О́zgeris Sherikbaı joǵaryda aı­tqan «Sarymoıyndy» áýe­letti. Sondaı-aq elorda fılar­mo­nııasyndaǵy «Halyq áni» bóli­mi­niń Berik Omarov, Danııar Mu­qan, Jandos Imanbaı, Sy­rym­ Muhametjanov sekildi talant­ty ónerpazdary birtýar tulǵa­nyń týyndylaryn shyr­qap, kórermenniń ystyq yqy­la­syna bólendi. Mádenıet qaı­rat­keri Sholpan Qorǵanbek je­tekshilik etetin «Qorqyt» etno-ansambli birneshe kúıdi tar­tý etti. Sonymen qatar keshke arnaıy qonaq bolyp kelgen­ Kók­shetaýdaǵy «Ádebıet jáne óner» mýzeıiniń dırektory Nur­bek Nuralın bastaǵan azamat­tar­ dańqty erdiń nemeresi Raý­shan­ Kóshenovaǵa syı-qurmet kórsetti.