Baqyt týraly árkimniń túsingi ár túrli. Osyny eskere otyryp, elderdiń shynaıy «baqyt ındeksin» qalaı anyqtaýǵa bolady? Jyl saıyn táýelsiz sarapshylar toby álem halyqtary arasynda saýalnama júrgizip, baqyt ındeksiniń kórsetkishterin anyqtaıdy. Bul ındeksti anyqtaıtyn zertteýlerdiń ishinde «World Happiness Report 2023» jáne «Global Happiness 2023» esepteri de bar.
Qaı eldiń halqy baqytty? Bul suraqqa Qazaqstan qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń sarapshysy Baýyrjan Serikbaev «Egemen Qazastan» gazetine jazǵan «Baqyt ındeksi qaı deńgeıde?» maqalasynda jaýap berdi.
Táýelsiz sarapshylardyń zertteýine kóz júgirtsek, «Global Happiness 2023» kórsetkishin daıyndaıtyn «IPSOS» kompanııasy – 90 naryqta jumys isteıtin jáne 18 myńnan astam qyzmetkeri bar iri marketıngtik zertteý kompanııasy ekenin ańǵaramyz. Bul zertteý álemniń 32 elinde ótip, 18-74 jas aralyǵyndaǵy 22 508 adamdy qamtyǵan. Aıta ketsek, zertteý «Global Advisor» onlaın platformasy arqyly ótkizilgen.
20 naýryz - Halyqaralyq baqyt kúni bolyp esepteletinin biri bilse, ekinshisi bile bermeıdi. BUU Bas Assambleıasy 66/281 qararyn osy máselege basa nazar aýdarǵan. Azamattardyń turmysy áleýmettik qamtylǵan jáne deni saý bolsa, olardyń ómirge qanaǵattaný deńgeıi de joǵary.
Aıta keteıik, ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha Fınlıandııa alty jyl qatarynan 1-orynda tur. Saýaldama nátıjelerine sáıkes, kópjylǵy soǵystan zardap shekken Aýǵanstan men Lıvan eń baqytsyz elder bolyp sanalady. Mundaǵy ómirdiń ortasha deńgeıi eń baqytty on elge qaraǵanda bes upaıǵa tómen.
Halyq tabysynyń artýy - baqyt ındeksine áser etetin kórsetkishterdiń biri. COVID-19-dyń úsh jylynda jahandyq kedeılik kórsetkishi azdap báseńdegen. Bul qubylys daǵdarys kezinde senim men áleýmettik qoldaýdyń adamdardyń baqytyna qanshalyqty áser etetinin kórsetedi.
Úsh jylǵa negizdelgen Baqyt reıtıngindegi memleketterdiń kórsetkishi 2020-2022 jyldary
«World Happiness Report 2023» zertteýine sáıkes, álemdik reıtıngte alǵashqy úshtikke Fınlıandııa, Danııa men Islandııa memleketteri ense, Qazaqstan 44-orynǵa jaıǵasqan.
Osy tusta tabysy joǵary jáne ortasha elderdiń azamattary arasynda birqatar aıyrmashylyq bar ekenin aıta kerek. Máselen, ekonomıkalyq damýǵa baılanysty tabysy joǵary elderdiń azamattary óz qaýipsizdigine, materıaldyq múlkine, ómir súrý jaǵdaıy men jumysyna kóbirek kóńili tolady. Al tabysy ortasha elderdiń azamattary jalpy senim men rýhanı ómiri, fızıkalyq ál-aýqaty, týystarymen qarym-qatynasy jáne ózine beriletin baǵaǵa kóbirek basymdyq beredi eken.