• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 14 Maýsym, 2023

Tárbıe kózi – kórkem ádebıet

913 ret
kórsetildi

Kórkem ádebıetti oqyǵan adam úlken adamgershilik mektepten ótedi. Kórkem shyǵarma júrekke sáýle túsirip, ar-ujdanyńdy oıatatyn qasıetke ıe ári jaqsylyqqa úndeıtin izgi dosyń sekildi.

Aıtalyq, «Qazaqtyń kórkem áde­bıetin oqý arqyly minezimdi túze­­dim» deıtin zamandastar bar­shy­­lyq. Olardyń kóbisi ádebı shyǵar­ma­­­lar­daǵy basty ári jaǵymdy keıip­­­ker­lerdi úlgi etedi. Qalamger sýret­tegen keıipkerdiń boıyndaǵy jaq­­sy qasıetti kórgisi keledi, sondaı-aq qıyn­­shylyqqa moıymaýdy, sabyrly, shy­damdy bolýdy úırenedi.

Qazirgi tańda batystyń kitap­ta­­ryna suranys kóp, alaıda alys­tan dorba­lamaı-aq ózimizde jatqan san­dyq-san­dyq baı muralarymyzdyń kózin ashyp, jań­ǵyrtyp, nasıhattap, laıyqty deńgeıde tutynsaq, naǵyz qazaqy tunyq tárbıeden nár alǵan bolar edik.

Jaqsy shyǵarma ǵana oqyrmannyń júregine izgi qasıettiń dánin seýip, adam janyn tárbıeleı alady.

Búginde jastardyń deni «Qosh bol, qıyndyq!», «Men jáne aqsha», «Baıý ǵylymy», «О́mirge sheksiz ǵashyq» «Baı áke, kedeı áke», «Eń baqytty áıel», «Kúnkóristen ket, baılyqqa jet» degen syndy kitap­tardy oqıtynyna qarap, kórkem ádebı týyndylar motıvasııa­lyq, psı­hologııalyq, qarjylyq saýat ashý, taǵy basqa da baǵyttarda ja­zylǵan kitaptardan keıingi orynda tur­­ǵanyn túsinesiń. Jastardyń atal­ǵan baǵyttaǵy kitaptarǵa áýes bo­lýynyń sebebi kóp. Biri álgi kitaptar dep­ressııadan shyǵarady dese, taǵy biri qarjylyq qıyndyqtardan, basqa da sátsizdikterden qutqarady dep esep­teıdi. Ekinshi bireýler ınstagramda «attandaǵan» blogerlerdeı ómir súrýdi, solar sekildi qydyrý, kıiný, tamaq ishýdi ómirlik murat sanap, osy oraıdaǵy aqyl-keńester jazylǵan álgindeı kitap­symaqtarǵa qumar keledi.

Iá, baılyqqa jetýdiń, depressııadan shyǵý jolyn izdestirýdiń, jaıly ómirge umtylýdyń esh aıyby joq shyǵar, biraq bul rýhanı kemeldikke bastaıtyn jol, amal emes.

Osy oraıda ómirdiń mánin baılyq pen toqtyqtan izdeıtin jastar rýhanı jutańdyqqa dýshar bolmasa eken deısiń. О́ıtkeni jastar «er jigit eli úshin týady, eli úshin óledi» dep, «ultymnyń bir qajetine jarasam» dep, jalyndap tursa kerek-ti.

Shynynda, búginde kóp jastyń bolmashyǵa kúızelip, synyp qala­tyny, psıhologııalyq turǵyda ál­siz bolýy ómirdiń máni rýhanı baı­lyq­ta jatqanyn uqpaı, oǵan qa­raı um­tylmaýynda jatyr. Al rýhanı baı­lyq, tolymdy tárbıe, myq­ty azamat bolyp qalyptasý dárisi­niń qaı­na­ry qazaqtyń kórkem ádebıe­tin­de bur­qyldap qaınap jatyr emes pe. Son­­dyqtan qazaq ádebıetiniń qudi­ret-kúshine, áleýetine ıek artyp ósý,­ je­tilý barsha jastarǵa mindet bo­­lýy kerek. Sonda ǵana jastarymyz qal­­tasy qalyń bolǵanymen, keý­desi qýys bireý emes, eli súıip, jurt ar­­daq­­­taıtyn abzal adam bolyp qalyp­tasady.

 

Tumar QAIRATQYZY,

L.N.Gýmılev atyndaǵy

EUÝ stýdenti