«Memleketimizdiń ulttyq qundylyǵy bolyp sanalatyn memlekettik rámizderimiz Eltańba, Tý, Ánuran - Táýelsizdigimizdiń basty baılyǵynyń kórinisi, beıbitshiliktiń, tatýlyq, birlik pen kelisimniń, ósip-órkendeýdiń belgisi retinde qadirleýimiz kerek», dep Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaev aıtqandaı, táýelsiz jeke derbes el bolýdyń bir sıpaty – onyń rámizderi. Osy oraıda, ulttyq geraldıkamyzdyń tuǵyry – memlekettik rámizderdi qoldanýdyń quqyqtyń normatıvin saqtaý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2021 jylǵy 31 naýryzdaǵy №195 qaýlysymen Mádenıet jáne sport mınıstrligi Arhıv isteri jáne qujattamany basqarý komıtetine qarasty Geraldıkalyq zertteýler ortalyǵy qurylǵan edi.
Osy aralyqta atalmysh ortalyq 2007 jyly 4 maýsymda qabyldanǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń «Memlekettik rámizderi týraly» zań jáne 2011 jyly 15 jeltoqsanda qabyldanǵan «QAZAQSTAN Respýblıkasy Úkimetiniń qurlymyna kiretin keıbir memlekettik organdardyń vedomstvolyq nagradalary týraly» qaýlysyn negizge alyp memleketke qyzmet kórsetip keledi.
Otandyq geraldıka mekemesine qazaq geraldıkasynyń arǵy-bergi tarıhyn zertteý, memlekettik rámizder men geraldıkalyq belgilerdi nasıhattaý jáne olardy qoldanýdyń normatıvtik quqyqtyq júıesin baqylaý, vedomestvolyq jáne olarǵa teńestirilgen ózge de nagradalardyń geraldıkalyq sıpattamasyn jetildirý, zańdy jáne jeke tulǵalardyń memlekettik rámizderge quqyqtyq aktiler aıasynda qurmetpen qaraýyn qamtamasyz etý mindetteri júktelip otyr.
Sonymen qatar jergilikti atqarýshy organdarǵa memlekettik rámizder men geraldıkalyq belgilerdi qoldaný jáne nasıhattaý jóninde konsýltasııalyq hám ádistemelik kómek kórsetý – ortalyq jumysynyń basty baǵyty. Sol sebepti ortalyqqa memlekettik mańyzǵa ıe vedomstvolyq nagradalardyń geraldıkalyq sıpattamasyn jetildirý jóninde usynys ázirleý fýnksııalaryn júzege asyrý mindeti júkteldi.
Joǵaryda atap ótken mindetter men maqsatty oryndaý úshin ortalyq qurylǵan kúnnen bastap kóptegen mádenı-rýhanı hám nasıhattyq sharalardy atqaryp keledi. Eń áýeli aıtarymyz: ortalyq 2021 jyly «Qazaq geraldıkasy» atty tanymdyq kitap basyp shyǵardy. Bul týyndyda, Uly dalanyń sánine aınalǵan jartas tańbalary (petroglıf) men jazbalaryn (ıroglıf) ejelgi dalalyqtar geraldıkasynyń bastaýy jaıly, sondaı-aq geraldıka ǵylymynyń salalas bólikteri – sımvoldyq beıneler men emblemalar, onomastıka, geneologııa, nýmızmatıka, paleografııa, cfragıstıka jaıly túsinikter berildi.
О́tken jyly Memlekettik rámizderdiń 30 jyldyq datasyna oraı L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti «Memlekettik rámizder jáne jańa Qazaqstannyń elshildik áleýeti» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııasyn uıymdastyryp, memlekettik mekemelermen, BAQ ókilderimen, túrli deńgeıdegi qoǵamdyq uıymdarmen birlese otyryp, patrıotızmdi, otansúıgishtikti nasıhattaıtyn, rámizderdi qurmetteýge shaqyratyn qoǵamdyq sharalar ótti.
Atap óter bolsaq, ótken jyldyń alǵashqy jarty jyldyǵynda 2 ǵylymı-praktıkalyq konferensııa, 1 respýblıkalyq forým, rámizder tarıhynan syr shertetin 3 tanymdyq-kóshpeli kórme ótkizildi. Sonymen qatar memlekettik rámizderdi nasıhattaý, qadyr-qasıetin qoǵamǵa túsindirý maqsatynda túrli memlekettik mekemeler jáne qoǵamdyq uıymdardyń qatysýymen Eltańba avtory, professor, sáýletshi J.Málibekovpen 9 kezdesý uıymdastyrdy. Jalpy sany 15 is-shara uıymdastyrlyp, olarǵa 2000-ǵa jýyq adam qatysqan.
Memlekettik rámizderge degen halyqtyń qurmetin arttyrý úshin aqparat quraldarynyń áýletin paıdalaný da asa mańyzdy. Osyǵan oraı Geraldıkalyq zertteýler ortalyǵy memlekettik telearnalar men belgili gazetter, ınternet portaldarda 21 suhbat, 17 maqala, 2 arnaıy baǵdarlama (Habar, «Abaı TV»), bir baspasóz máslıhaty ótkizilip, jarııalandy. Ortalyqtyń feısbýk jáne ınstragram jelisindegi paraqshalarynda túrli beınerolıkter men memlekettik rámizderderdi nasıhattaýǵa arnalǵan materıaldar turaqty túrde jarııalanyp turdy. Osylardyń ishinde eń mańyzdysy 2022 jyly 12 shilde kúni «Qazaq geraldıkasy» kitap-albomy Ulttyq akademııalyq kitaphanaǵa tabystaldy. Ortalyq óziniń qurlymdyq mindeti men qoǵamdyq maqsatyn kópshilikke tanystyrý úshin «Tańbalar tili» atty ǵylymı-tanymdyq jýrnal shyǵarýdy qolǵa aldy. О́tken jyly eki sany jaryq kórse, bıylǵy jyly alǵashqy sany shyǵyp jatyr.
Memlekettik rámizderimizdiń 30 jyldyǵy men Balalar jylyna oraı aýyl, aýdan mektep oqýshylary arasynda, ınstagram áleýmettik jelisinde rámizderge arnalǵan «Rámizder – arojdanym, aıbynym!» atty óleńder oqý baıqaýyn jarııalady. Baıqaýǵa aýdandyq jáne aýyldyq mektepterde oqıtyn 6-17 jas aralyǵyndaǵy 50-60 mektep oqýshylary qatysty. Mundaǵy maqsat – oqýshylar arasynda memlekettik rámizderdiń qadir-qasıetin uǵyndyryp, patrıottyq sezim, ulttyq maqtanysh, otansúıgishtik sanany jastar boıyna darytý bolatyn. Baıqaýǵa qatysýshylar memlekettik rámizderdi qoldana otyryp Tý, Eltańba, Ánuran taqyrybyna qatysty óleń oqyp, 1 mınýttyq vıdeo túsirip óziniń ınstagram jeke paraqshasyna júktedi.
Sondaı-aq, Geraldıkalyq zertteýler ortalyǵynyń uıymdastyrýymen Astana qalasyndaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanasynda memlekettik rámizderdiń 30 jyldyǵyna oraı «Men qazaqtyń balasy» jas aqyndar arasynda aıtys ótti. Halqymyzdyń muqalmas rýhyn, qaharmandyǵy men danalyǵyn jetkizetin qundy belgi memlekettik rámizderdi ulyqtaýǵa arnalǵan aıtysqa respýblıkalyq jastar aıtysynyń bas júldegeri Aıan Nııazbek, respýblıkalyq stýdentter aıtysynyń júldegeri Erdáýlet Ybyraev, respýblıkalyq jas aqyndar aıtysynyń arnaıy júldegeri Nurtileý Tólenbek, respýblıkalyq jastar aıtysynyń 3-oryn ıegeri Nurdáýlet О́mirbekov, respýblıkalyq stýdentter aıtysynyń arnaıy júldegeri Erdáýlet Ybyraev, Qosshy qalasy jastar arasynda ótken «Altyn dombyra» aıtysynyń birinshi oryn ıegeri Aqbota Manarbekqyzy syndy jas aqyndar qatysty.
Al ústimizdegi jyldyń alǵashqy toqsanynda atqarylǵan is-sharaǵa toqtalar bolsaq, Memlekettik rámizderdi nasıhattaý bólimi Geraldıkalyq zertteýler ortalyǵy resmı ıýtýb kanalyna Memlekettik týdy tarıh arqyly qoǵamǵa qadyr-qasıetin túsindirý maqsatynda aqyn, jazýshy, jyrshy, manasshy, «Qurmet» ordeniniń ıegeri B. Álimjanmen batyrlar týlary týraly suhbat alyndy. Kelesi kezekte, 13 aqpan men 1 naýryz aralyǵynda, mektep oqýshylary arasynda Memlekettik rámizderdiń qadir-qasıetin dáripteıtin kretatıvti vıdeo-rolık baıqaýyn uıymdastyrdy. Baıqaý Geraldıkalyq zertteýler ortalyǵynyń ınstagram resmı paraqshasynda júrgizildi. Baıqaýǵa 50 oqýshy qatysty. Aldaǵy ýaqytta mundaı sharalar kún tártibinde tur.