Eger bank lısenzııasynan aıyrylatyn bolsa, depozıtterdi qorǵaý mehanızmine sáıkes onyń salymshylaryna depozıtterde, tólem kartochkalary men aǵymdaǵy shottarda jatqan aqshalary qaıtarylady. Osy rette Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qory (QDKBQ) jeke tulǵalarǵa zańnamada bekitilgen maksımaldy kepildik mólsheri sheginde – depozıttiń túri men valıýtasyna qaraı 5, 10 jáne 20 mln teńgeden asyrylmaıtyn kólemde kepildi ótem tóleıdi.
Alaıda depozıtterindegi qarajattary maksımaldy kepildik mólsherinen asatyn salymshylar ne isteýi kerek? Bul jaǵdaıda olardy jınaq aqshalaryn qashan jáne qandaı kólemde alatyndyǵy mazalaıtyny ras.
Lısenzııasynan aıyrylǵan bank salymshylaryna kepildik mólsherinen tys somalardy sol banktiń taratý komıssııasy júzege asyrady. Ony Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi taǵaıyndaıdy. Taratý komıssııasy bank isterin aıaqtaý jáne kredıtorlarmen esep aıyrysýdy qamtamasyz etý úshin sharalar qabyldaıdy. Olardyń qatarynda depozıtterindegi aqshalary kepildik berilgen maksımaldy ótem somalarynan asatyn jeke tulǵalar da bar.
Kredıtorlardyń talaptary kezektilik tártibine qaraı qanaǵattandyrylady. Ol «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bankter jáne bank qyzmeti týraly» Zańda belgilengen. Kredıtorlardyń talaptaryn qanaǵattandyrýdyń 10 kezektiligi bar. Taratylatyn bankpen erekshe qarym-qatynasy joq jeke tulǵalardyń kepildik mólsherinen tys somalary boıynsha talaptary tórtinshi kezekpen qanaǵattandyrylady.
Atap ótý kerek, taratý komıssııasy jeke tulǵalardyń bank shottary boıynsha talaptaryn kredıtorlardyń tizilimine óz betimen engizip, olarǵa bul týraly jazbasha habarlama jiberedi. Osylaısha, salymshylar úshin depozıtteri boıynsha kepildikten artyq aqshalaryn alý maqsatynda banktiń taratý komıssııasyna bólek ótinish berýdiń qajeti joq.
Taratý komıssııasy kezektilik boıynsha tólemderdi taratylatyn banktiń aktıvteri men múlikterin satýdan túsken aqsha buryn berilgen nesıeler, onyń ishinde qaryz alǵan problemalyq klıentterge qatysty túsken aqsha esebinen júzege asyrady. Árbir taratylatyn banktiń aktıvteriniń mólsheri men sapasy árqalaı bolatyndyqtan, kredıtorlar, olardyń ishinde 4-kezektegi kredıtorlar aldyndaǵy bereshekterdi óteýdiń qandaı da bir tııanaqty merzimi qarastyrylmaǵan.
«Bir kezektegi barlyq moıyndalǵan talaptardy qanaǵattandyrý úshin aqsha osy kezektegi kredıtorlar arasynda sol kredıtorlardyń talaptary tizilimine sáıkes qanaǵattandyrylýǵa jatatyn talaptar somasyna úılesimdi túrde úlestiriledi. Bul jerde bankti taratý barysynda qandaı da bir kezektegi kredıtorlardyń talaptaryn qanaǵattandyrý boıynsha mindettemelerdi óteýge aqshanyń jetpeı qalý qaýpi bar», dedi QDKBQ Problemalyq banktermen jumys isteý jónindegi basqarmasynyń bastyǵy Nazgúl Almasaeva.
Aıta ketý kerek, bankti taratý barysynda kredıtorlar komıteti quralady. Ondaǵy maqsat – kredıtorlardyń múddelerin qamtamasyz etý jáne sheshimdi solardyń qatysýymen qabyldaý. Komıtettiń quramyna árbir kezektiliktegi kredıtorlar sanatynan talap etý somasy eń joǵary bir ókilden kiredi.
Sondyqtan kredıtorlardyń, olardyń ishinde 4-kezektegi kredıtorlardyń quqyqtary men múddelerin qorǵaý úshin bul komıtettiń quramyna enýden jáne onyń otyrystaryna qatysýdan bas tartpaý kerek.
QDKBQ óz kezeginde aqshadan aıyrylyp qalý qaýpin barynsha azaıtý maqsatynda qarajatty depozıtterge kepildik berý júıesine qatysýshy bankterde saqtaýdyń oılastyrylǵan, aqylǵa qonymdy strategııasyn ustanýǵa keńes beredi. Qor mamandary jınaq aqshany qorǵaý úshin ony ártúrli bankterde maksımaldy kepildik mólsheri sheginde ornalastyrý qajettigin alǵa tartady.