Sońǵy kúnderi kerekýlik kólik ıeleri benzın tapshylyǵyn sezinip otyr. Pavlodar, Ekibastuz, Aqsý qalalarymen qatar birneshe aýdandaǵy janarmaı quıý beketterinde kólik otyny jetispeı, keıbiri talonǵa kóshken. Máselen, Baıanaýyl aýdanynda sońǵy bir aptada benzın qasqaldaqtyń qanyndaı qat bolyp tur.
Baıanaýyl týrıstik ólke bolǵandyqtan, qazirgi ýaqytta óńirde kólik nópiri qalyń. Bul jaqqa jol júrip kelgenderdiń barlyǵy kólik otynynyń jetispeıtindigine shaǵymdanady. Aýdan ortalyǵynda nebári úsh janarmaı quıý stansasy bar bolsa, «Blue star» men «Omarov» JK-ge qarasty beketterde benzın múlde joq. Tek «Qyzyltaý» beketinde ǵana AI-92 markaly benzın belgili bir mólshermen satylyp jatyr. Iаǵnı kólik basyna kúnine 15 lıtrden quıylady.
«Qyzyltaý» JShS ókilderiniń sózine súıensek, AI-95 markaly benzınniń kózden bulbul ushqanyna bir aıdan astam ýaqyt ótken. Pavlodar munaı-hımııa zaýyty ótken aıda jóndeýge toqtaǵaly AI-92 markaly benzındi jetkizýde irkilister paıda bolyp, onyń sońy tapshylyqqa ulasqan. Qazir beket basshylyǵy kólik otynyn amalsyzdan Shymkenttegi zaýyttan satyp alyp otyr.
«Munaı óńdeý zaýyty jóndeýge jabylýǵa daıyndala bastaǵanda 1,5 aıǵa jetetindeı qor jınap alǵan edik. Alaıda qazirgi kúni Baıanaýylǵa demalýshylar kóp keletindikten, bekette túk qalmaı bara jatyr. Kún saıyn júzdegen, myńdaǵan kólik kezekte turady. Onyń ústine sońǵy aptalarda bizdiń beket qana benzın quıyp jatyr, ózge ekeýi toqtap tur. Amalsyzdan lımıt engizdik. Kúnine jalpy alǵanda shamamen 10-15 tekshe metr otyn ǵana satamyz. Kólik basy 15 lıtr benzın ǵana quıa alady. Bul otyn jaqyn jerdegi Maıqaıyń kentine nemese Ekibastuz qalasyna deıin jetýge múmkindik beredi. Lımıt bolmasa, qorymyz áldeqashan taýsylyp qalar edi. Shymkenttegi zaýyttan tasyp jatqan kólik otyny jol shyǵynymen eseptegende bizdiń seriktestigimiz úshin asa qymbatqa túsýde, eshqandaı marja joq. Eń bastysy – tutynýshylardyń suranysyn qanaǵattandyrý. Osy bir-eki kúnde munaıdy óńdeýge berýshi kompanııalardyń biri iri kólemdegi partııa jetkizip beremiz dep ýáde etken. Eger ol oryndalsa, lımıtti alyp tastaımyz», deıdi seriktestiktiń aty-jónin ataǵysy kelmegen ókili.
Al óńirlik kásipkerlik jáne ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Saǵynysh Núrkimbaev qazirgi kúni aımaqta AI-92 markaly benzın boıynsha tapshylyq joq dep otyr.
«Pavlodar munaı-hımııa zaýyty» jóndeýden sońǵy óndirisin josparlanǵan merzimnen 4 kúnge erte qosyp, shtattyq rejimde jumys istep jatyr. 1-26 shilde aralyǵynda 14,3 myń tonna benzın, 28,3 myń tonna dızeldi otyn óndirgen. Osy aralyqta kásiporynnan syrtqa 48,8 myń tonna dızeldi otyn, AI-92 markaly 17 myń tonna benzın jóneltilgen. Qazirdiń ózinde jóneltýge tıis benzın qaldyǵynyń kólemi 2 myń tonnany quraıdy. Zaýyt shıki munaıdy óńdeýdi táýligine 15 myń tonnaǵa deıin ulǵaıtty. Energetıka mınıstrliginiń málimetine súıensek, Pavlodar oblysyndaǵy munaı bazalarynda saqtalyp turǵan AI-92-niń qory – 10 kúnge, AI-95 – 8 kúnge, dızel otyny 13 kúnge jetedi. Pavlodar qalasynda AI-92 boıynsha 377 tonna bar. Qazirgi benzın jetispeýshiligi munaıdy óńdeýge berýshi kompanııalar men jetkizýshi fırmalar arasyndaǵy keıbir kelispeýshilikterdiń saldary bolýy múmkin. Sebebi mundaı shaǵymdar bizdiń basqarmaǵa jıi bolmasa da túsip turady. Ekinshiden, janarmaı quıý beketteri ózderinde qalǵan eski benzındi talon arqyly satyp jiberýge talpynýda. Aldaǵy eki-úsh kúnde tapshylyq máselesi sheshiledi dep oılaımyz», deıdi ol.
Oblysta AI-95 markaly benzınniń sońǵy bir aı kóleminde óte azaıyp ketkeni de baıqalyp otyr. Jaýapty basqarma ókilderi bul markadaǵy otyn áleýmettik mánge ıe bolmaǵandyqtan, munaıdy óńdeýge berýshiler onyń kólemin kóbeıtýge yqylasty emes deıdi. Sondyqtan suranys artatyn bolsa, aldaǵy ýaqytta onyń óndirisi de ulǵaıýy kerek dep boljaıdy.
Anyǵy, pavlodarlyq zaýyttyń josparly jóndeýge bir aı shamasyna kidirýi óńirdegi jetispeýshilikke sebep bolýda. Kásiporyn toqtamas buryn janarmaı bazalaryna jetkilikti qor jınap bere almaǵan syndy. О́tken maýsym aıynda jumys saparymen Pavlodarǵa kelgen shendi-shekpendiler janarmaı qorymyz jetkilikti dep ant-sý ishken. Alaıda is júzinde jaǵdaı basqasha órbip otyr.