«Qazaqstan jol ǵylymı-zertteý ınstıtýty» Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi, Avtomobıl joldary komıtetiniń qoldaýymen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń otandyq ǵylymdy damytýdy qoldaý týraly tapsyrmasy aıasynda Almaty qalasynda jol qurylysy salasynda jańa tehnologııalardy zerdeleý, ázirleý jáne engizý máseleleri boıynsha jýrnalısterge baspasóz týryn uıymdastyrdy.
Atalǵan is-shara barysynda QazjolǴZI Almaty fılıalynyń ǵımaratynda ınstıtýttyń jas ǵalymdarynyń jańa tehnologııalary, onyń ishinde osy jyly shilde aıynda qanatqaqty rejimde iske qosylǵan jol-qurylys materıaldary men jańa tehnologııalardyń biryńǵaı bazasyn tanystyrdy. Bul rette ınstıtýt mamandary bul bazany qurý úderisin aıaqtaǵany týraly habarlap, ony qoldanysqa engizýdi usyndy. IT əzirleme IIDM Avtomobıl joldary komıteti maquldaǵan. О́z kezeginde Avtomobıl joldary komıteti «QazAvtoJol» UK» AQ, Jol aktıvteri sapasynyń ulttyq ortalyǵyna, jobalaýshylar qaýymdastyǵyna, sondaı-aq merdiger uıymdarǵa jəne basqa da múddeli tulǵalarǵa www.rcmbase.kz silteme boıynsha jańa salalyq AJ-men tanysýdy usynǵan eken.
«Biryńǵaı baza – QazjolǴZI jeke əzirlemesi. Jumys ótken jyldyń sońynda bastaldy. Bul joba joldardyń sapasyn jaqsartý mindetterine jaýap beretin tıimdi mehanızm retinde usynylyp otyr. Zamanaýı sıfrlyq ónim qurylys materıaldary men jol qurylysy tehnologııalaryn paıdalanýdy júıeleýge, joldardy jobalaýdy ashyq əri sapaly etýge múmkindik berdi. Adamı faktormen baılanysty təýekelder barynsha azaıtylady», deıdi «QazjolǴZI» AQ jol-qurylys materıaldary jəne jańa tehnologııalar departamentiniń dırektory Əsel Nuǵmanova.
Onyń aıtýynsha, qurylys materıaldary men tehnologııalary olardyń qasıetteri men sıpattamalaryn tekserýdiń kóp satyly úderisinen keıin JQM men JT biryńǵaı bazasyna kelip túsedi. Sonymen jańa tehnologııalar men materıaldar aldymen zerthanalyq jaǵdaıda jəne ərtúrli klımattyq aımaqtarda jol synaqtarynyń eki jyldyq sıklinde aprobasııadan ótedi. Tekserý nətıjelerin jol qurylysy sarapshylary, ǵalymdar, jobalaýshylar jəne qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi kiretin jańa tehnologııalar men materıaldardy engizý jəne ıgerý jónindegi tehnıkalyq keńes zerdeleıdi. Maquldanǵan jaǵdaıda ər pozısııa belgili bir joldarda qoldanýǵa arnalǵan reıtıng pen usynys alady.
Búgingi tańda Tehnıkalyq keńestiń tórt otyrysy ótkizildi. Salalyq uıymdardyń alqaly organy 50-den asa ınnovasııalardy zerttedi, olardyń jartysy Qazaqstannyń naqty óńirlerinde aprobasııalanǵan jəne paıdalanýǵa ruqsat etilgen mərtebesi bar tizilimge engizildi.
Sonymen qatar QazjolǴZI mamandary elimizdegi kópirler qashan sıfrlandyrylatynyn aıtyp berdi. Búgingi tańda baǵdarlamanyń prototıpi jasalyp, júıeni toltyrý úrdisi bastalyp ketken. Qazirgi kezeńde elektrondyq bazaǵa Aqmola, Almaty, Jambyl, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan jəne Túrkistan oblystaryndaǵy 20 kópirdi zertteýdiń nətıjelerin engizý josparlanyp otyr eken.
«Baǵdarlamanyń algorıtmderin synaý maqsatynda jaǵdaıy nashar avtomobıl kópirleri tańdaldy. Júıe tolyǵymen daıyn bolǵan soń sarapshylar qalǵan nysandar týraly aqparatty engize bastaıdy. Qazaqstanda respýblıkalyq mańyzy bar joldarda jalpy 1,5 myńǵa jýyq kópir qurylysy bar. Olardyń barlyǵy keıinnen sıfrlandyrylady. Biz atalǵan júıeni bıyl jeltoqsanda iske qosýdy josparlap otyrmyz», dedi «QazjolǴZI» AQ baspasóz hatshysy Adına Aıneva.
Onyń aıtýynsha, jol paıdalanýshylaryna ərbir qurylys týraly barlyq qajetti derek, onyń ishinde jobalaý-tehnıkalyq sıpattamalary, tehnıkalyq jaı kúıin baǵalaý, anyqtalǵan deformasııalar men júrgizilgen jóndeý jumystary týraly ózekti məlimetter qoljetimdi bolady.
Bul joba kópir konstrýksııasy elementteriniń jaı-kúıi men egjeı-tegjeıli tanysý múmkindigimen kópirlerdiń sıfrlanǵan syrtqy túrin sıpattaıdy. Baǵdarlama avtorlary 3D beıne túsirýdi arnaıy drondardyń kómegimen júrgizýdi josparlapty.
Sonymen qatar SÝEM ər nysan boıynsha esepterdi avtomatty túrde qalyptastyrý múmkindigine ıe bola otyryp, reglamenttik nemese kúrdeli jóndeý merzimderiniń jaqyndaýy týraly, sondaı-aq osyndaı jumystardyń bıýdjetin josparlaı alady.