QR Premer-mınıstri Álıhan Smaıylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndylary men respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy qaraldy, dep habarlaıdy Egemen.kz Úkimettiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrov esepti kezeńde Qazaqstan ekonomıkasynyń ósý qarqyny 4,8%-dy quraǵanyn aıtty. Atap aıtqanda, naqty sektor 4,6%-ǵa, al qyzmet kórsetý salasy 4,7%-ǵa jetti. Negizgi salalardyń barlyǵynda oń dınamıka baıqalady, ásirese qurylys, saýda, sondaı-aq aqparat jáne baılanys salalary eń joǵary ósimdi kórsetti.
Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalardyń ósý qarqyny 12,4%-dy qurady. Investısııalar aǵyny kólik jáne qoımalaýda – 58%-ǵa, bilim berýde – 24,3%-ǵa, saýdada – 22,6%-ǵa, aýyl sharýashylyǵynda – 21,3%-ǵa, ónerkásipte – 9%-ǵa, onyń ishinde taý-ken ónerkásibinde – 8,4%-ǵa ósti.
Qańtar-maýsym aılarynda syrtqy saýda aınalymy 4,3%-ǵa ósip, $67,2 mlrd-ty qurady. Eksport $38 mlrd-ty, onyń ishinde óńdelgen taýarlar eksporty – $12,1 mlrd-ty qurady. Taýar ımporty $29,3 mlrd-qa jetti. Jalpy, respýblıkanyń oń saýda balansy $8,7 mlrd-qa teń.
Premer-mınıstrdiń orynbasary – Qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaevtyń aıtýynsha, esepti kezeńde memlekettik bıýdjetke 10,4 trln teńge kiris túsken, jospar 98,2%-ǵa oryndalǵan. Atap aıtqanda, respýblıka bıýdjeti 6,8 trln teńgege, jergilikti bıýdjet 3,5 trln teńgege tolyqty. Sonymen qatar memlekettik bıýdjet shyǵystary 98,8%-ǵa, respýblıkalyq shyǵystar 99,3%-ǵa, jergilikti shyǵystar 98,8%-ǵa oryndaldy.
Úkimet basshysy ótken 7 aıdyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan ekonomıkasy damýynyń oń dınamıkasyna naqty sektor aıtarlyqtaı úles qosqanyn atap ótti. Máselen, óńdeý ónerkásibinde ósim – 3%-dy, azyq-túlik óndirisinde – 4,5%-dy, sýsyndar óndirisinde – 6,4%-dy qurady. Jeńil ónerkásip salasy – 21%-ǵa ósti. Ol toqyma buıymdary óndirisindegi 37%-dan astam ósim esebinen qamtamasyz etildi.
Sonymen qatar plastmassa jáne daıyn metall buıymdarynyń óndirisi – 8%-ǵa, hımııa ónerkásibi – 4,1%-ǵa artty. Mashına jasaý salasy – 29%-ǵa ósti. Oǵan avtomobıl jasaýda – 43%, elektr jabdyǵy óndirisinde – shamamen 34,5%, lokomotıvter men vagondar jasaýda – 30% ósim esebinen qol jetkizildi.
Sonymen qatar esepti kezeńde jıhaz óndirisi – 15%-ǵa artty. Qurylys salasy – 12% turaqty ósim kórsetti, 8,5 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Qyzmet kórsetý salasynda saýda shamamen 10%-ǵa, baılanys – 8%-dan astam jáne kólik salasy 7%-ǵa ósti.
Jalpy, 7 aıdyń qorytyndysy boıynsha Abaı, Aqmola, Batys Qazaqstan, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan oblystary men Almaty qalasynda barlyq negizgi makrokórsetkishter boıynsha ósim bar. Al Atyraý, Almaty jáne Ulytaý oblystarynyń kórsetkishteri tómen.
«Jaýapty memlekettik organdar men óńir ákimdikteri negizgi makroekonomıkalyq kórsetkishterge qol jetkizý boıynsha jumystardy kúsheıtýi tıis», dedi Álıhan Smaıylov.
Ol Memleket basshysy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda orta merzimdi kezeńde jyl saıynǵy ekonomıkalyq ósimdi 6% deńgeıinde qamtamasyz etýdi tapsyrǵanyn eske saldy.
«Ekonomıkanyń ósýin yntalandyrý úshin júıeli túrde pármendi sharalar qabyldaý qajet. Ekonomıkany ártaraptandyrý, ózimizdiń otandyq óndiristi odan ári damytý, ınvestısııalardy arttyrý, jańa jumys oryndaryn qurý sharalaryn kúsheıtý kerek», dedi Premer-mınıstr.
Onyń aıtýynsha, baǵanyń ósýin tejeý de Úkimettiń basym baǵyty bolyp qala beredi. Osy jyldyń aqpan aıynan bastap respýblıkadaǵy ınflıasııa birtindep baıaýlady. Qabyldanǵan sharalardyń arqasynda ony 14%-ǵa deıin qysqartýǵa múmkindik týdy.
«Bul rette bizdiń aldymyzda jyl sońyna deıin ınflıasııa deńgeıin ótken jylmen salystyrǵanda 2 esege tómendetý mindeti tur. Inflıasııaǵa negizgi úlesti azyq-túlik ónimderi jalǵastyryp otyrǵanyn eskere otyryp, aldyn alý sharalaryn ýaqtyly qabyldaý qajet. Bul úshin barlyq qajetti múmkindik bar. Olar ınflıasııa deńgeıin baqylaý jáne tómendetý jónindegi is-sharalar kesheninde kórsetilgen», dedi Úkimet basshysy.
Jıyn barysynda Álıhan Smaıylov memlekettiń ekonomıkadaǵy úlesin tómendetý jumysyn kúsheıtý qajettigin atap ótti. Osylaısha, Jekeshelendirýdiń keshendi jospary aıasyndaǵy is-sharalardy tıisti jol kartalaryna sáıkes buljytpaı oryndaý kerek. Sondaı-aq jekeshelendirý úderisiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge erekshe nazar aýdarý qajet.
Qorytyndylaı kele, Premer-mınıstr aldaǵy 3 jylǵa arnalǵan Kóleńkeli ekonomıkaǵa qarsy is-qımyl jónindegi keshendi is-sharalar josparyn jáne bıýdjet esebinen qarjylandyrylatyn is-sharalardy ýaqtyly oryndaýdyń mańyzdy ekenin atap ótti.