• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 16 Tamyz, 2023

Teginde, tegin be edi Aqan seri! Bul da bir emes pe edi eldiń eri...

480 ret
kórsetildi

Qazaqtyń dúldúl aqyndary­nyń biri Ilııas Jansúgirov osylaı jyrlaǵan arqanyń ardageri – aqyn-sazger, ánshi-mergen, qusbegi-atbegi, sal-seri bolyp, bir ózi bir teatrdyń qyzmetin atqarǵan Aqan seriniń 180 jyldyq mereıtoıy týyp-ósken jeri Soltústik Qazaqstan ob­lysynyń Aıyrtaý aýdanynda keńinen atalyp ótti.

Oblys ákiminiń oryn­basary Sátjan Ablalıev bas­ta­ǵan qoǵam belsendileri, aqyn-jazý­shylar, depýtattar qatysqan toıdyń sal­tanatty ashylýy Aqan aýylyn­da bolǵanymen, merekelik is-sha­ralar bir kún buryn aýdan orta­lyǵy Saýmalkóldiń Aqan seri atyn­daǵy aýdandyq mádenıet úıin­de respýblıkalyq aqyndar aı­tysymen bastaldy. Oǵan elimiz­diń túkpir-túkpirinen 12 aqyn qatysty.

Qostanaılyq Aıbar Raǵatov pen kókshetaýlyq Nurıslam Ábdil shý degennen aıtystyń dodasyn qyzdyra tústi. Neshe túrli kórkem tirkester, ásem órnekter kórermenderdi birden baýrap aldy. Usaq dúnıeler emes, kóńil kókjıegin aıqara ashqan tir­kester túıdek-túıdegimen aǵy­tyl­dy. My­saly, Nurıslamnyń «kóńil­diń kótereıik zańǵar kógin», Aı­bardyń «Bir sátte bir sóz tappaı qal­ǵan aqyn, Bir ǵasyrǵa aqymaq ata­nady» degen óleń joldary kórermenniń kóńilin aspanǵa kóterip, kúndelikti kúıbeńnen alys­tatyp, júrekke shat sezim quıdy. Aqmolalyq Erlan Dáýlet pen qyzyljarlyq Jumabek Rahımovtyń sóz saıystary da sulý, tapqyr oılarymen teń túsip jatty. Qyz ben jigit bolyp aıtysqan almatylyq Aqbota Manarbekova men aıyrtaýlyq Dáýlet Qurmashtyń jarasty aıtysy da kórermendi tánti etti. «Kók traktordy dyryldatyp júrgen edim Qara dombyrany dúńgirletip kelip qaldym...» degen jas aqyn Dáýlet «dombyraǵa shorqaq edim», deı otyryp qyzdyń suraýymen aspabyn ásem kúmbirletip, Aqan­nyń «Balqadıshasynyń» tra­gedııalyq ánimen zaldy kúńirentip, óz óleńin shyrqap berdi...

Jas aqyndar Dıas Aıaǵan men Nurbek Bákirdiń aıtysy da kórer­mendi tánti etip, kúlkige qarq qyl­dy. Áskerge barýdan qashyp, toı ótkizýmen júretin qurdasy Nurbekti «Shoń bılerdiń urpaǵy búgingi kún, Toı júrgizetin shoýmen bolyp ketken be» degen Dıasqa Nurbek te óziniń shymshymasyn aıamady... Aıtystyń kýlmınasııasy qaraǵandylyq Maqsat Aqanov pen astanalyq Ásem Erejeqyzynyń sóz dodasy boldy. Bir-birimen aıtysta únemi juptasyp qalatyn ekeýiniń jarasty ázilderi kórermenniń kóńilinen shyǵyp jatty. 

Aqyndardyń ótkir tili áleý­met­tik máselelerdi de qalys qal­dyrmady. Mádenıet úıiniń aty áli kúnge Aqan seriniń atyna res­mı túrde berilmegeni de aıty­lyp ótti. Keıbireýlerdiń Aqan seriniń ustazy Segiz serini joq­qa shyǵaryp júrgeni de syn tezine ilikti. Sonymen birge osyndaı alamanǵa zaldyń kórermenge lyqyldaı tolmaǵanyn qaǵytyp ótken aqyndar da boldy. Shynynda, aıtysqa negizinen osy aýdan men Kókshetaý qalasynan ǵana kórermender kelgen eken. Onyń bir sebebi aýyldar joldary­nyń áli tolyq jóndelmeı jatqan­dyǵy bolsa, ekinshi sebep oblys ortalyǵynyń jyr súıer qaýy­myn avtobýspen ákelýdi uıym­das­tyrmaǵan basshylar isiniń shalalyǵy ekeni daýsyz. 

Ataqty aqyn Dáýletkereı Kápuly bastaǵan ádilqazylar al­qa­sy kóp salǵylasyp, uzaq ýaqyt oılasyp aqyry bas júldeni qy­zyl­jarlyq Jumabek Rahımovqa berýdi durys dep sheshti. «Baq shaba ma, bap shaba ma» degendeı bul joly baq Jumabekti tapqandyǵy da ádiletti boldy ǵoı dep oılaımyz. On jasynan aıtysqa qatysyp júrgen ol buǵan deıin alamandy jaryp, bas báıge almaǵan eken. Bul joly 600 myń teńgelik bas báıgeni qanjyǵasyna baılady. Jyr dodasyn jaqsy uıymdastyrǵan Jarqyn Juparhanǵa da kórermen alǵysyn aıamady.

Ekinshi kúni Aqan seriniń asy «Qonysy Abylaıdyń bir kún­degi / Qazaqtyń ásem jeri Ar­qa­synda» dep Ilııas aqyn «Qula­ger» poemasynda jyrlaǵan Sa­ry­­arqanyń tósindegi, seri aýy­lynyń mańyndaǵy keń jazyq­ta jalǵasqanyn joǵaryda aıt­tyq. Munda alqa qonǵan aýyldaı bolyp, qazaqtyń 10 kıiz úıi tigi­lipti. Solardyń tórindegi keń sahnada toıdyń saltanatty ashylýy bolyp, arty osy óńir ónerpazdarynyń konsertine jalǵasty.

Sporttyq alańdarda qazaq kú­resi boldy. Qazaq kúresinde sal­maq kategorııalary boıynsha qyzyl­jarlyq Namyq Nábıev, Jam­byl aýdanynan kelgen Muha­med Halelov, aıyrtaýlyq Nurjan Qylmıdınov, qyzyljarlyq Batyrhan Qaıyrbek chempıon atandy. «Túıe balýan» ataǵyn aıyr­taýlyq Áset Júnisov jeńip aldy. Qazaqtyń toıy báıgesiz ótken be? Alqalaǵan halyqtyń qanyn qyzdyrǵan at dúbiriniń báıgesi tórt túrli qashyqtyqta boldy. Qunan báıgede aqmolalyq Aı­sultan Saǵynbek, jorǵa jarys­ta almatylyq Dilnur Nurmuqan, orta qashyqtyqta aqmolalyq Aıbol Bektenov, al alamanda almatylyq Edil Taımerdenovtiń aty birinshi kelip, báıge aldy.

Sóıtip, keń dalanyń tósin dúbir­letip Aqan seriniń asy berildi.

 

Soltústik Qazaqstan oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar