Bilim oshaqtaryndaǵy berekeli is

Zerendi aýdanyna qarasty etek-jeńi keń pishilgen Shaǵalaly aýylyndaǵy mektep sonaý 1965 jyly paıdalanýǵa berilgen. Sonshama ýaqyttan beri kúrdeli jóndeý kórmegendikten, tozyǵy da jetken. Bilim oshaqtaryn jań­ǵyrtý baǵdarlamasyna sáı­kes 2021-2022 jyldary 188 mektepti jóndeýden ótkizý úshin 4,2 mlrd teńge qaras­tyrylǵan. Qyrýar qarjy kóner­gen ǵıma­rat­tardy jańartyp, ma­te­rıal­dyq-tehnıkalyq bazasyn tolyq­tyryp, bilim salasyn jańa bıik­ke kóterýge sharapatyn tı­gizip otyr. Shaǵalaly mektebi de kúrdeli jóndeýden keıin qaıta tú­legen. Bul bilim oshaǵyna 261 mln teńge baǵyttalǵan. Orta já­ne bastaýysh synyptardyń ǵıma­ra­ty oblystyq jáne respýb­lı­kalyq bıýdjet esebinen jańǵyr­tylǵan. Kireberis dáliz de, pán ka­bı­netteri de jarqyraı jaınap tur. Ortalyqtandyrylǵan sý jelisine qosylǵan. О́zderiniń jeke qazandyǵy bar. 27 oqý ka­bınetiniń 20-sy kompıýtermen jabdyqtalǵan. Sport zal, ashana, medısına kabıneti kóztartarlyq. Mektep dırektory Jánibek Nur­sháriptiń aıtýynsha, bilim sapa­synyń kórsetkishine baılanysty aýdandaǵy 62 mekteptiń arasynan úshinshi orynǵa ıe bolypty. Muǵalim de jetkilikti.

Jańa oqý jylynda mektep oqýshylary oqýlyqtarmen 100 paıyz qamtamasyz etilip otyr. Jalpy, bilim alamyn degen oqý­­shyǵa múmkindik mol. Elek­tron­dy kitaphana jumys isteıdi. Bas­taýysh synyptyń oqytýshysy Aınur Rataı kitaphanashy jumy­syn qosymsha atqarady. Taǵy bir jaǵymdy jańalyq – qazaq tili páni kabıneti ınterak­tıv­ti taqtamen, monoblokpen jabdyq­talǵan. Sabaq jańa ádisteme bo­ıynsha júrgiziledi. Burynǵyǵa qara­ǵan­da jergilikti ult tilin úıre­nýge degen ynta basym. Oǵan til oqytýdyń tehnıkalyq múm­kin­diginiń jetilýi sebepshi bolyp otyr. Mektep dırektorynyń aıtýynsha, birneshe ulttyń balalary bilim alyp jatqan mektepte barlyq oqýshy qazaqsha aýyzeki tilde sóıleı alady. Geografııa pániniń kabınetine quny 2 mln teńge turatyn Touch Panel sensor­lyq ekrany or­natylǵan. О́zińiz oılap qarańyz, bilmekke jany qumar aýyl balalary geografııa pánin oqyǵan kezde álemniń kez kelgen jerin alaqandaryna salǵandaı kórip, qyr-syryn jadyna toqıtyn bolady. Osy bir ádemi múmkindik tórtkil dúnıeni tegis tanyp bilýge qulshynystaryn arttyrady emes pe? Tıtimdeı tetikti bassańyz boldy, ózen be, teńiz be, asqaraly taý ma kórkem sýreti kilkip, kóz aldyńyzda turady. Geog­rafııa pániniń muǵalimi Ar­daq Qabdenovanyń pikirinshe, osy bir tehnıkalyq múmkindik oqýshy­lardyń oı-órisin keńeıte túsken ári bulardyń mektebi osy jańalyqtyń arqasynda aýdandaǵy bilim oshaqtarynyń aldyńǵy legi­nen tabyldy. Bilim oshaǵyn jańa zamannyń talabyna saı jab­dyq­taý, muǵalimderdiń de eńbe­gin bir­sha­ma jeńildete túsken. Buryn­ǵy­daı qadam basqan isin hattaıtyn qaǵazbastylyqtan arylyp, izde­nis­pen jumys isteý­ge umtylý ústinde.

– Qazirgi muǵalimniń múm­kindigi molaıdy, – deıdi Ardaq Qabdenova. – Máselen, men tapsyrmany ekran arqyly kórsetemin. Synyptyń barlyq oqýshysyna jeke-jeke tapsyrmany basyp shyǵarýdan aryldyq. Bylaı qaraǵanda, jeńil-jelpi dúnıe bolǵanymen, kún sa­ıyn qaıtalana kele qyrýar sharýa bolyp shyǵar edi.

Shýche qalasyndaǵy №5 orta mekteptiń jóndeýine 459 mln teńge qarajat bólingen. Aıt­paqshy, bilim oshaǵy 1957 jy­ly salynypty. Sodan beri tyń­ǵy­lyqty jóndeý jumysy jasalyp otyrǵany osy. Qurylys­shylar qabyrǵasyn ǵana qaldyryp, qalǵan dúnıeniń bárin jańalap shyqqan. Esesine qazirgi keıpi jańadan salynǵan ǵımarat tárizdi. Buryn-sońdy bolmaǵan ashanaǵa da oryn tabylǵan. Taǵy bir keregi – ujymnyń basyn qosatyn májilis zaly. Bul bilim oshaǵy – Shýche qalasyndaǵy aýyzeki tilde «stansa syrtyndaǵy poselke» dep atalatyn shaǵyn aýdannyń azamattarynyń basyn qosyp, kezdesý ótkizetin de jeri. Búginde 533 oryndyq bilim oshaǵynda 329 oqýshy bilim alady. Matematıka, fızıka, tarıh páni muǵalimderiniń jetispeýshiligi bar. Joǵary oqý ornyn bitirgen túlekter bas­pana berilmeıtindikten kele almaı otyr. Jóndeý jumysy júrgizilgennen keıin jańa ınformatıka kabıneti jabdyqtalǵan. Mundaı kabınetterdiń sany – altaý. «Bala­lar robottehnıkany meńgerip, ártúrli baıqaýlarǵa qatysady. Aldaǵy ýaqytta bul baǵytty jetildirýge kúsh salamyz», deıdi mektep dırektory Qýanysh Shaıahmetov.

Qatarkól eldi mekenindegi Ábilqaıyr Dosov atyndaǵy orta mektep 1971 jyly paıdalanýǵa berilgen. 2021 jyly oblystyq bıýdjetten 354 mln teńge bólinip, kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Qazir kórgen jan kóne dep aıta almas edi. 2022 jyldyń 8 tamyzynda «Qazaqstan halqyna» qorymen kelisimshart jasalǵan. Osy kelisimniń nátıjesinde aýyl mektebi 250 mln teńgege qajetti qural­darmen jabdyqtalǵan. Mek­tep jańǵyrǵan soń Shýche qa­lasynan kelip oqıtyn oqýshy­lar da kóbeıe túsken. Mektep dı­rek­tory Serikbaı Mýsın bilim oshaǵynyń kireberisindegi aqparattyq kıoskiniń jumy­symen tanystyrdy. Elektrondy júıe dál osy kezde mektep ishi nemen tynystap jatqanyn aına-qatesiz kórsetip beredi. Ár kabınet yńǵaıly jıhazdarmen jabdyqtalǵan. Tipti jańa telestýdııa paıda bolypty. Mektepte «Ozyq oılar oralymy» dep atalatyn múıis te bar. Bul jerge muǵalimder men mektep oqýshylary ózderiniń oı-pikirlerin, utymdy usynystaryn jazyp qaldyra alady. Qatarkól mektebi Astana men Kókshetaý qalasyndaǵy ıntellektýaldy mek­­teptermen baılanys jasaıdy.

Shýche qalasyndaǵy orman sharýashylyǵy, ekologııa jáne týrızm joǵary kolledjiniń jataq­hanasyna jalpy quny 221 mln teńge bolatyn kúrdeli jón­deý jumysy júrgizilgen. Bul – óńirdegi eń baıyrǵy bilim oshaǵy. Ujym osy jyly 125 jyl­dyǵyn atap ótkeli otyr. Qa­­­zir kolledj­de 500-ge jýyq bi­lim alýshy bar. Jóndeý ju­mysy­men aınalysqan merdi­ger­ler ǵımarattyń edenin to­lyq jańa­­­laǵan. Elektr, sý, jy­lý je­li­­­leri jańartylǵan. Esik­­teri al­mas­­tyrylǵan. Beıne baqy­laý or­na­tylǵan. Shatyry qym­tal­ǵan. Kolledj dırektory Aza­mat Qo­jaqovtyń aıtýynsha, bilim alýshylardy jataqhanamen qamta­masyz etýde másele týyndaǵan emes.

Osylaısha, Kókshe óńirindegi bilim oshaqtary zamanǵa saı tú­lep jatyr.

Aqmola oblysy