El ishindegi demalystyń mańyzy artty

Kórki kóz tartatyn Kók­shetaý, Býrabaı, Baıanaýyl, Ereımentaý, Zaısan, Marqakól, Altaı, Soltústik Tıan-Shan, Altynemel taýlary, Jetisý alaby, Batys Qazaqstandaǵy Ústirt, Muǵaljar, Kaspıı oıysy, Jaıyq óńiri, Qarqaraly, Qyzylaraı, Bektaý Ata, Uly­taý tabıǵı nysandarǵa jatady. Sonymen birge Ile Ala­taýy ulttyq saıabaǵy, Túr­gen-Shamalǵan ózenderi araly­ǵyndaǵy shatqaldar, Túrgen, Esik, Talǵar, Almaty, Qaskeleń, Shamalǵan, Sharyn shatqaly, Qaıyńdy men Kólsaı eldi mekenderi bar.

Tarıhı-arheologııalyq es­kert­­kishterdiń týrıstik-ekskýr­sııalyq saparlardaǵy orny erekshe. Tarıhı eskertkishterdiń kez-kelgen nysandary týrıstik-ekskýrsııa jumystarynda ma­ńyzdy oryn alady. Sonyń ishin­de Jetisýdaǵy Saq qorǵanda­ry, Talhız qalashyǵy, Otyrar, Saıram, Saraıshyq, t.b. kóne qalalardyń ornyna týrısterdiń qyzyǵýshylyǵy zor. Al saýyq­tyrý týrıstik nysandaryna Alakól, Balqash kólderi jatady.

Ulttyq statıstıka bıýro­synyń deregi boıynsha, 2023 jyldyń I toqsanynda el ishinde saıahattaǵan týrıster sany 1,3 mln adamdy quraǵan. Bul 2022 jylǵy deńgeıden 19,1%-ǵa (200 myń adam) joǵary. Esesine syrtqy týrızmniń kórsetkishi tómendep ketken. 2023 jyldyń basynan beri 1,4 mıllıon adam shetelde demalýdy jón kórgen. Bul – sońǵy on jyldyń birin­shi toqsanyndaǵy eń tómengi kór­setkishtiń biri. Sheteldik týrıs­terdiń otandyq týrıstik ny­sandardy tańdaýy jyl saıyn ósip keledi. Bıylǵy jyly ol 1,1 mıllıon adamdy qurady.

2022 jyly el ishinde saıahattaýshylar sany 8,6 mln adamǵa jetti. Sondyqtan da ishki týrızmniń qoldanylý kórsetkishi boıynsha rekord jańartylǵan. Aımaqtar arasynda Almaty, Astana jáne Shym­kent qalalary qyzmet kór­setilgen týrıster sany jóninen kósh bastap tur. Jalpy joǵaryda aıtylǵan kórsetkishterdiń barlyǵy eli­miz­degi ekonomıkalyq jaǵ­daı­dyń kóterilýine ońtaıly áser etýde. Suranystyń kóptigi ishki týrızmniń myqty derbes ındýstrııaǵa aınalýyna se­bepker bola alady. Týrızm ne­gizi ekonomıkanyń 32 salasyn qam­tıdy. Soǵan oraı elimizdegi ekonomıka men halyqtyń ál-aýqatynyń jaqsarǵandyǵyn baıqaýǵa bolady. Mamandardyń paıymdaýynsha, aldaǵy bes jylda elimizdegi ishki týrızm 20 paıyzǵa deıin ósedi.

Arýjan MÁÝLENBAI,

T. Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń 4-kýrs stýdenti