Bul erekshe kásiptiń túri - qamys saýdasy. Kelesi áńgimemiz Qazaly qamysyn shetelge saýdalaǵan erli-zaıypty Venera Taılaqbaeva jáne Raıysbek Aıapbergenov týraly bolmaqshy.
О́zimiz órtep tastaıtyn qamys ózge elde qadirli dep kim oılaǵan? Qamystyń qadirin bilip otyrǵan Qytaı eli qazirgi tańda osy qamyspen talaı eldi qamtamasyz etip, sodan qyrýar paıda taýyp otyrǵan álemdegi birden-bir memleket. Keshegi pandemııada syrtpen baılanys toqtap, kúlli Eýropa toqtaýsyz jetip turǵan qytaı qamysyn tappaı, jan-jaqqa suraý sala bastapty. Osy sátte Qazaly qamysy álem naryǵyna shyǵa keldi.
Qazaly qamysyn shetelge shyǵarǵan Venera Taılaqbaevaǵa eń áýeli aǵylshyn tilin jetik biletini paıdasyn tıgizipti.
«Internetti sharlap otyryp osyndaı bir erekshe suranysqa kózim tústi. Sosyn taýardyń ár eldegi baǵasyna taldaý jasadyq. Osylaısha, alǵashqy ónimdi Germanııaǵa saraptamaǵa jiberdik. Nemisterde synaqtan ótpegen taýar ýtılızasııaǵa jiberiledi eken. Qamys tasyǵan kólikti jaldaý men jaramaǵan jaǵdaıda qamysty joıýdy qosqandaǵy shyǵynymyz 5 mln teńgeniń ústine shyqty. Nar táýekelmen bastaǵan tirligimiz ońǵa basyp, nemister bizdiń qamystyń sapasy óte joǵary ekenin habarlaǵanda arqamyzdan aýyr júk túskendeı boldy. Osydan keıin Germanııamen qatar, Nıderland, Danııa, Fransııa, Polsha, Belarýs memleketterine ónim jónelte bastadyq», deıdi Venera.
Taǵy aıta ketetin jaıt Qazalynyń qamysy kóp elde úı shatyryn jabýǵa jumsalady eken. Qalaýyn tapsa, odan bıootyn óndirýge de bolady. Shaǵyn aýylǵa jylý men jaryq beretin qazandyq jasaýdyń da joly bar eken.
Qamysty kádege jaratyp jatqandar qataryna Túrkııa, Rýmynııa, Reseı men Ýkraına bar. Sońǵy ekeýinde qazirgi jaǵdaıǵa baılanysty óndiris ýaqytsha toqtap tur. Al Syr qamysy saýdaǵa shyqqaly beri basqa memleketterdiń ónimderine suranys azaıypty.
«Azııa qamys» seriktestigin quryp, óńirde joq tyń kásipti bastaǵan keıipkerimizdiń arqasúıeri azamaty – Raıysbek Aıapbergenov. Erli-zaıypty ekeý buryn temirjol salasynda eńbek etken. Bar tehnıkanyń tilin biletin Veneranyń kóksegeni teplovoz mashınıstigi edi. Júk kassıri bolyp 14 jyl jumys istegen kelinshektiń kásibi bir kúnde ózgerip shyǵa keldi. Qazir Raıysbek qamys shabý, jınaý sekildi sharýamen aınalyssa, Venera sheteldiktermen baılanys ornatyp, ónimdi jetkizý jaǵyn qolǵa alǵan. Tynymsyz izdenistiń arqasynda oblystaǵy Jalaǵash aýdany men Balqash, Astana men Atyraý óńirlerinen seriktester tapty.
Venera osy kásipten jylyna 1-2 mlrd teńge tabys tabýǵa bolatynyn aıtady. Biraq ol úshin jer kerek. Seriktestik ornalasqan Káýkeı aýylynyń aýmaǵynan jer alyp, kásibin keńeıtkisi keledi. Qyzyldyń qumyna qaraı Qýańdarııa arqyly kúrishtiń qashyrtqy sýy jınalatyn aýmaqtan jer surap, bıznes-josparyn da usynyp qoıdy. Aldaǵy josparynda qamystan kómir shyǵarý bar. Shatyrdan bólek, qamystan nemis tehnologııasymen jıhaz jasaıtyn materıal shyǵarǵysy keledi.