• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Eńbek 21 Qyrkúıek, 2023

Úsh urpaqtyń eńbek shejiresi

251 ret
kórsetildi

Atadan balaǵa mıras bolyp sátimen sabaqtalatyn eńbek dástúriniń berik ornyǵýy qandaı ǵajap? Otbasynda kórgen ónege, alǵan sabaq aq adal eńbek jolyna túsirip, birinen-biri oza shaýyp, tynbaı eńbek etýiniń arqasynda qoǵam baılyǵyn eseleýge molynan úles qosyp jatqan Goncharık-Eremınderdiń eńbek ótili – 154 jyl.

Jalpaq jurtqa jaqsy qy­ry­nan ónege etýge ábden laıyqty eń­bek shejiresiniń álip­pesi sonaý 1968 jyldan bastaý alady eken. Ol tusta qurqyltaıdyń uıa­s­yn­­daı jyp-jyly, shaǵyn ǵana Step­no­gor qalasynyń endi ǵana ty­ny­­syn keńeıtip, órken ja­ıyp kele jatqan ýaqyty. Valerıı Ivanovıch pen Lıdııa Mıhaılovna Gon­charıkterdiń jas otbasy ózde­ri­niń baqytyn izdep jańa qalaǵa kelgen. Birden Selınnyı taý-hımııa kombınatyna jumysqa ornalasty. О́z isterin berilip is­teı­tin, tapsyrylǵan jumysty tap-tuınaqtaı etip atqaratyn jas­­­tardyń tyńǵylyqty isi na­zar­ǵa ilinbeı qalǵan joq. Aldynan ju­­mys úrkip otyratyn olar­dyń eń­­begi sol tusta laıyqty baǵa­lan­dy.

– Meniń naǵashy atam Valerıı Mıhaılovıch Eremın de elge eńbegimen tanylǵan, óz isine asqan jaýapkershilikpen qaraıtyn adam edi. Atam jaǵynan da, anam jaǵynan da tutas áýletimiz osy kom­bınatta jumys istedi. Biz­diń áýlettiń eńbekpen kelgen be­re­­kesine kombınattaǵylar qy­zyǵa qaraıtyn. Eńbek ár ýa­qyt­ta baǵalanady emes pe? Kom­bı­nat­ta uıymdastyrylatyn eńbek jarystarynda únemi joǵary kórsetkishterimen tanylǵandyqtan 1974 jyly «Qurmet belgisi» orde­nine ıe boldy, – deıdi Evgenıı Olegovıch.

Áriptesteri ózderimen ıyq tirestire jumys isteıtin Valerıı Mıhaılovıch keýdesine taqqan marapattaryn ózderi alǵandaı qýanǵan. Ábden laıyq desken olar. Eńbegi ábden sińip júr ǵoı. О́zgeler jınalys saıyn maq­talatyn, mereke saıyn eńbegi atalyp ótetin Valerıı Eremınniń taý qoparyp, tas jaratyn qajyr-qaıratyna súısinip, ózderi de dál solaı eńbek etip ıyq tirestirip júrýdi maqsat tutatyny bar edi. 1981 jyly «Eńbek Qyzyl Tý» ordenin, 1990 jyly «Eńbek ardageri» medalin alǵanda da eńbekqor jannyń jan dúnıesin, jumysqa degen qushtarlyǵyn, mol jaýapkershiligin etene jaqyn tanyp-bilgen kóztanystar marapat ıesimen birge qýanǵan. Memleket tarapynan kórsetilgen mundaı qurmetke ıe bolý da ońaı-ospaq sharýa emes.

Tomsk polıtehnıkalyq ıns­tıtýtynyń 1974 jylǵy túlegi Valerıı Nıkolaevıch Eremın joldama boıynsha Selınnyı taý-hımııa kombınatynda eńbek jolyn bastaǵannan keıin taban aýdar­mastan 42 jyl boıy jumys istep, zeınet demalysyna shyqty. Eńbek shejiresi keıingi jastarǵa ómirsheń ónege bolyp qaldy. Ádemi eńbek dástúri urpaqtan-urpaqqa kóship, eńbeksúıgish, tyndyrymdy jannyń qol jetkizgen tabysy, ujymnyń uıytqysyna aınalǵan berekeli is-áreketi ádemi ańyz tárizdi áli kúnge deıin aıtylady. Valerıı Nıkolaevıchtiń qyzy men Valerıı Ivanovıchtiń uly shańyraq kótergen. Osy bir jas otaýdyń keregesin keńeı­tip, irgesin bekitkende arydan jylǵa tartqan eńbek lebi. Ekeýi de eńbekqor otbasynda ósip, ata-analarynyń adal jumys isteýiniń arqasynda qanshalyqty qur­metke bólengendikterin jú­rek­terimen sezip ósti. О́zderi de solarǵa uqsaýǵa, boı túzeýge ty­rys­ty. Álde bul ana sútimen kóki­rekterine daryǵan qasıet pe eken. Jas shańyraqtardyń óz perzentteri de ósip jetilgen. Qa­zir qyzdary Natalıa osy kásip­orynda sapany baqylaý qyz­me­­tiniń baqylaýshysy. Oleg Valerevıch ekstraksııa sehynda ju­mys isteıdi.

Bar ǵumyryn adal eńbekpen baıandy etken áýlettiń jańa she­jiresi jazylyp jatyr. Úshinshi ur­paqtyń kógerip-kókteýi, órken jaıýy. «Ata kórgen oq jonar» degendeı, atasynan, ákesinen úlgi alǵan Evgenıı Olegovıch Goncharık 2017 jyldan beri «SGHK» seriktestiginde gıdrometallýrg bolyp jumys isteıdi. О́ndiristen qol úzbeı Omby qa­la­syndaǵy memlekettik polı­tehnıkalyq ınstıtýtty oqyp bi­tirdi. 2021 jyly óndiris shebe­ri bolyp taǵaıyndaldy.

– Bizdiń áýlettiń bári eńbekten baqytyn tapqan jandar, – deıdi Evgenıı Olegovıch. Búgingi jas­tar tehnıka tilin bilgeni jón. Eli­mizdiń bolashaǵy tehnıkalyq mamandarda ekenin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jıi aıtady. Sondyqtan jer-jerdegi kásibı bilim berý mekemelerindegi sapany arttyrý kerek. О́ndiris oryndary kóp shoǵyrlanǵan Stepnogor qalasynda bos turǵan jumys orny kóp. Men keıde qareketsiz qarap júrgenderdi kórgende zamandastaryma tehnı­kalyq bilim alsańdar, jerde qalmaısyńdar ári Otanymyzǵa da paıdalaryń tıedi, dep aıtyp júremin.

Eńbekpen kógergen áýlettiń eńbek shejiresi – shynynda da mazmundy ári baı. Oǵan mazmun ústep turǵan keıipkerimizdiń bo­ıyn­daǵy eńbekke degen um­tylys.

 

Stepnogor qalasy