Olar kúndelikti tań alakeýimnen uıqysynan turyp tirshiliktiń talqysyna aralasyp ketedi. Uıqym shala dep jata berý, taltúste oıaný túsinigi olar úshin múlde qısynsyz. Sebebi maldy aýyldyń sharýasy shash-etekten. Ýaqytynda qımyldamasań atqarǵan isińniń berekesi qashady. Nursultannyń jasy 27-de. Atasynan ákesine, odan ózine buıyrǵan shopannyń aq taıaǵyn qabyl alyp, amanatty arqalap kele jatyr. Bildeı bir sharýa qojalyqtyń qym-qýyt tirshiligin shashaý shyǵarmaı uıymdastyryp, ilgeri bastyrý osy jigittiń jaýapkershiliginde.
– Nursultan, ózińdi áleýmettik jeliden taptyq. Kúndelikti ýaqytyńdy qalaı jumsaıtynyń árbir beınejazbańda kórinip tur. Bilýimizshe, sharýashylyqty óristetip, agrotýrızmdi de damytýǵa qolǵa alypsyń.
– Iá, Ernur degen aǵamnyń qoldaýymen ashyp júrgizip kelemiz. Agrotýrızmdi damytsaq degen ıdeıany aıtqan da osy aǵam. Ernur magıstratýrany Germanııada oqydy. Sol jaqta tanysqan jergilikti dostary Qazaqstanǵa qydyryp kelip, bizdiń jaılaýǵa da at basyn burdy. Kelgen qonaqqa qoıymyzdy soıyp, etimizdi asyp, qýyrdaǵyn pisirip, bal qymyzǵa bóktirip, erekshe syı-qurmet kórsetip kúttik. Razy bolyp qaıtty. «Biz mynandaı tumsa tabıǵattyń aıasynda erekshe áserlenip, keremet demaldyq», dep alǵysyn aıtty. Osy salany óristetip kórsek qalaı bolady eken, qosymsha tabys kózi artyq etpeıdi, elge tıtteı de bolsa paıdamyz tıse degen maqsatta táýekelge bel býdyq.
– Bul da bir táýekel ǵoı. Qansha degenmen buryn qolǵa alyp júrgizbegen salaǵa, tájirıbe de az baǵytqa bet burǵanda qorqynysh bolmady ma?
– Boldy árıne, onyń ústine bizdiń Shálkóde jaılaýy Almaty qalasynan tym shalǵaıda 350 shaqyrym qashyqtyqta jatyr. Týrıster jolda ersoqty bolyp kelgenshe sharshap-shaldyǵyp jetetindikten demalys uıymdastyrǵanymyz kóńilinen shyǵa ma dep ýaıymdadyq. Biraq táýekelge bel býsań bári júıelenedi eken. Tipti biz eki aıǵa jýyq qosymsha úsh kıiz úı tigip týrısterdi kúttik, sońyra qonaqtarymyz úıge sımaı ózderi ákelgen palatkada túnep, demaldy. Kelesi jyly da kelemiz dep razylyqtaryn bildirip attandy. Keıbir ketkisi kelmegen týrısterge kúzdeýge kóshetinimizdi aıtyp, kún sýytyp kele jatqanyn eskertip, qar taýǵa etektep túskenin kórsetken soń ǵana qımaı qoshtasty. Demek, agrotýrızmge degen suranys bar degen sóz. Tek tetigin taýyp, servısti túzep, eńbektený kerek.
– Eńbek demekshi, kelgen týrısterdiń arasynda bıyl da sheteldikter boldy ma? Senderdiń kórsetken servıs olardyń kóńiline jaqty ma?
– Bıyl da Germanııadan keldi, erterekte elimizden kóship ketken nemister eken, Anglııadan eki jigit áleýmettik jeliden kórip ózderi izdep kelip demalyp qaıtty. Bizde týrısterge úsh ýaqyt saýmal, qymyz beriledi, tamaq ta solaı. Sonyń barlyǵyn anam, jeńgem jáne meniń kelinshegim atqardy. Biz aǵam ekeýmiz kezektesip bıe saýyp, arasynda qyr basyna telefon jelisi tartatyn tóbege shyǵyp, keletin qonaqtarmen baılanys ornatyp, jol bastap júrdik. Ákemiz de bizge qaraılasyp, qolǵabys jasady, malǵa da qaraıtyn bir adam kerek qoı. Mine, osylaı otbasylyq yntymaqtyń arqasynda sharýamyzdy dóńgeletip kelemiz.
– Shopannyń taıaǵy atalaryńnan muraǵa jalǵasyp kele jatyr ma?
– Iá, ákem Nurdanbektiń ákesi, bizdiń atamyz Saǵatbek Mekebaev 100 saýlyqtan 120-dan asyryp tól alyp ozat shopan atanǵan, elge syıly kisi boldy. Ákem tórt aǵaıyndy, sol baýyrlarynyń arasynan ózi kezinde atamyzǵa qaraılap aýylda qalǵan. Sodan beri mine, urpaq sabaqtastyǵy jalǵasyp sharýashylyqty biz júrgizip kele jatyrmyz. Aǵam Ernur da Almatyda joǵary oqý ornynda shákirt tárbıelep, oqytýshy bolyp eńbek etti, biraq keıin óziniń qalaýymen aýylǵa kóship keldi.
– Nursultannyń bir kúndik jospary qalaı túziledi?
– Kúndelikti tańǵy saǵat altyda uıqydan turamyz. Arqandaýly atymyzdy erttep minip úıirli jylqyny aıdap ákelip, jelige qulyn baılap, qoıdy órgizip, tańǵy asty ishkenshe saǵat tili segizge taıaıdy. Kúnine bes ýaqyt bıe saýymy bolady. Kelgen týrısterdiń aldy jetide, sońy kúndizgi saǵat onda uıqysynan turǵanda biz olardyń tańǵy asyn, saýmal, qymyzyn daıarlap qoıamyz. Sergitý úshin atqa mingizemiz, qarmaq salyp ózennen balyq aýlaıdy. Osy jumystardy uıymdastyrýmen-aq tań atyp, kesh batqanyn bilmeı qalamyz.
– Keıde osyndaı kúıbeń tirshilikti tastap, qalaǵa ketip qalǵyń kelmeı me?
– Qalaǵa deısiz be, Almatyda agrarlyq ýnıversıtette tórt jyl grantta oqydym. Senseńiz, ár aptanyń senbi, jeksenbisinde jolym tússe, aýylǵa tartyp ketetinmin. Qazir de jumys babymen barǵanda eki kún ázer shydaımyn. Nege bilmeımin erkindikke, keń dalada mamyrajaı tirshilikke úırenip qalǵandiki me taýdyń eteginde ózenniń gúrilin estip, qustyń saıraǵanyn, tórt túliktiń azan-qazan únin tyńdamasam aýyryp qalatyn sekildimin. Sondyqtan maǵan aýyldyń osy qońyrtóbel tirshiligi unaıdy.
– Qatarlas, zamandastaryń jaıynda ne aıtasyń?
– «Eńbek etseń erinbeı, toıady qarnyń tilenbeı» dep hákim Abaı atamyz aıtqandaı, eńbektengen adamnyń nesibesi mol bolady qashanda. Tek árneni syltaý etpeý kerek. Kez-kelgen sharýanyń qıyndyǵy, jumystyń tıtyqtatyp sharshatatyny ras, tek tóze bilý qajet. Masyldyq qanymyzǵa sińse, jaman odan qutylý qıyndyq týdyrady degim keledi.