PISA kórsetkishi

Oqý-aǵartý mınıstrliginiń habarlaýynsha, bizdiń oqýshy­lar jaratylystaný páni bo­ıyn­sha óz kórsetkishterin 26 upaıǵa jaqsartqan. Sol ar­qy­ly qaty­sýshy memleketter ara­synda eń joǵary ósimge qol jetkizdi ári matematıka men oqý kórsetkishterin Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń segiz elimen birdeı deńgeıde saqtap qaldy. Bul elimizdiń matematıka jáne jaratylystaný boıynsha TOP-50 eldiń ishine kirýine múmkindik berdi. Qazaqstan 81 eldiń ishinde matematıkadan 46-oryndy (2018 jyly 54-oryn), oqýdan 61-oryndy (2018 jyly 69-oryn), ja­ra­ty­lystaný páni boıynsha 49-oryndy (2018 jyly 69-oryn) ıelendi.

Sonymen qatar PISA-2022 nátıjeleri boıynsha elimizdegi qala men aýyldyq jerlerdegi oqýshylar arasyndaǵy bilim sapasynyń alshaqtyǵy azaı­ǵany baıqalady. Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaevtyń aıtýynsha, otandyq bilim salasynyń damýy birqatar faktorǵa baılanysty.

– Memleket basshysynyń bilim berý júıesine úzdiksiz kórse­tip kele jatqan jan-jaq­ty qoldaýynyń nátıjesinde osyn­daı kórsetkishterge qol jet­kizildi. Pedagog mártebesin arttyrý, jalaqyny kóbeıtý, qosymsha bilim berýdi, ınfra­qurylymdy damytý, balalary­myz úshin qaýip­siz jáne jaıly ortany qam­­­ta­masyz etý sharalary bilim sa­pa­syn arttyrýǵa tikeleı áser ete­di. Bilim salasyn damytýdaǵy mem­lekettik ustanymnyń du­rys­tyǵy aı­qyn­daldy. Osy baǵyttaǵy jumys­ty kúsheıte túsken jón, – dedi mınıstr.

Aıta ketý kerek, Oqý-aǵartý mınıstrligi halyqaralyq táji­rıbeni eskere otyryp, bilim berý sapasyn odan ári arttyrý úshin 5 negizgi baǵyt boıynsha júıeli jumystar júrgizý ústinde. Atap aıtsaq, «Bilim berýdegi ózgeris­terdiń 1000 kóshbasshysy» kadr­lyq rezervin qalyptastyrý jáne menedjmentti nyǵaıtý; 21 ǵasyrdaǵy daǵdylar men qu­zyretterdi damytý úshin oqý baǵdarlamalaryn jańar­tý, aýyl mektepterin qol­daý jónindegi ke­shendi baǵ­dar­lamany iske asy­rý; daıyn­dyq tásilderin jetil­dirý, pe­da­gog­ter­di qaıta daıarlaý jáne biliktiligin arttyrý; «Jaı­ly mektep» ulttyq jobasy sheń­berinde jańa mektepter salý, qalǵan bilim oshaq­taryn jańǵyrtý, ınfraqu­rylymyn damytý; Sapany baǵalaýdyń ulttyq júıesin transformasııalaý. Bul sha­ra­lardyń barlyǵy bıyl Úkimet qaýlysymen bekitilgen mektepke deıingi, orta, tehnı­ka­­lyq jáne kásiptik bilim berý­di damytýdyń 2023-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrym­damasynda qamtylǵan.

– Qazaqstan PISA halyqara­lyq baǵdarlamasynyń osymen besinshi sıkline qatysty. Onyń ishinde ekinshi ret testi­leýdi kompıýterlik format­ta tapsyr­dy. Atalǵan testileý 2022 jyl­dyń sáýir aıynda ótken bolatyn. Oǵan Qazaq­stannan 571 bilim berý uıymy qatysty. 15 jas­qa deıingi 19 769 bilim alý­shy synaqtan ótti. Iаǵnı árbir óńir­degi oqý­shylardyń 5-9 paıy­zy qam­tyldy. Testileý qorytyn­dy­sy­na zer salsaq, 2018 jylmen salystyrǵanda matematıka boıynsha jeti memleket sapa kórsetkishin jaqsartqan. Bul qatarda Qazaqstan da bar. Bizdiń el reıtıngtegi ornyn 2 upaıǵa arttyrdy. 24 eldiń kórsetkishi ózgerissiz qalsa, 41 memlekettiń deńgeıi tómendegen. Oqý baǵyty bo­ıynsha da jeti memlekettiń kórsetkishteri jaqsarǵan. 29 memlekettiń deńgeıi turaqty. Qazaqstan da osy qatarda tur. 35 memlekettiń kórsetkishi ke­mi­gen. Jaratylystaný baǵy­tyn­da 18 memleket oń nátıje kórsetken. Bul rette Qazaqstan 18 eldiń ishinde 26 upaılyq ósimmen birin­shi oryndy ıelendi. Atal­ǵan baǵytta 33 memlekettiń deń­geıi turaqty dep baǵalansa, 21 el­diń nátıjesi tómendegen. Baı­qa­ǵan­daryńyzdaı bizdiń el ma­te­ma­tıka jáne jaratylys­taný baǵyttary boıynsha jaq­sy nátıje kórsetti. Endi aldymyzda oqý kórsetkishterin jaqsartý mindeti tur. Ekono­mıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy usynatyn tolyq nátıje qolymyzǵa tıgen soń ár baǵyt boıynsha egjeı-teg­jeı­li jumys júrgizemiz, – deıdi Oqý-aǵartý birinshi vı­se-mınıstri Natalıa Juma­dildaeva.

Matematıka baǵyty bo­ıynsha úzdik úshtikke Sın­gapýr, Makao (Qytaı) jáne qytaı­lyq Taıbeı jaıǵasqan. Oqý ba­ǵytynda Sın­gapýr, Irlan­dııa jáne Japo­nııa alǵash­qy úsh oryndy ózara bólis­ken. Jaratylystaný baǵy­ty boıynsha Sıngapýr, Japo­nııa jáne Makao (Qytaı) oqýshylary joǵary nátıje kórsetken.