1986 jylǵy Jeltoqsan oqıǵasy kezinde alańǵa shyqqan jastardyń biri - Aqkúmis Yqylasova. Ol tiri bolǵanyna qaramastan, birneshe kún boıy máıithanada jatqan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Kazinform tilshisine suhbat bergen jeltoqsanshy Batys Qazaqstan oblysyndaǵy Taldyapan aýylynda dúnıege kelgenin aıtady. Mektepti aıaqtaǵan soń Almatydaǵy Gagarın atyndaǵy tigin fabrıkasyna jumysqa ornalasady. Jumys istep júrip tehnologııalyq ınstıtýtqa syrttaı oqýǵa túsedi.
– 16 jeltoqsan kúni ádettegideı jumysqa keldim. Jumysta abyr-sabyr bolyp jatyr. Fabrıkada kóp ulttyń ókilderi jumys istedi. Olardyń ishinde jaqsysy da, jamany da bar edi. Bárine birdeı kúıe jaqqym kelmeıdi. Biraq qazaq qyzdaryna degen qysymdy sezip júrdik. Sol kúni maǵan tıisti. «Sen nege jumysqa keldiń? Qazaqtar balabaqshalardy órtep, alańda shý shyǵaryp jatyr. Tez ket, áıtpese, mılısııa shaqyramyz», dedi. Sodan men sehtardy aralap, baratyn qyzdardy jınadym. Qarasaq, esikterdi jaýyp tastapty. Biz ekinshi qabattyń terezesinen sekirip túsip, alańǵa qaraı bet aldyq. Kelsek, ár jerde toptasqan adamdar tur. Báriniń kóńil-kúıi joq. Alańda túngi saǵat úshke deıin júrdik. Jastar kelip jatyr. Bizdiń qarnymyz ashty, tońdyq. Sodan qasymdaǵy qyzdarmen solar jaldap turatyn úıge ketip qaldym, - deıdi Aqkúmis Yqylasova.
Onyń sózine qaraǵanda, 17 jeltoqsan kúni alańǵa lek-legimen aǵylǵan jastar toby beıbit sherý arqyly ortalyqtyń kadr saıasatyn durys júrgizbeı otyrǵandyǵyna narazylyq bildirgen. Ult saıasatyn durys júrgizýdi, ulttyq til mádenıetiniń damýyna qamqorlyq jasaýdy, ulttyq saıası qaıratkerlerdiń basshylyq oryndarynda laıyqty laýazymǵa ıe bolýyna nazar aýdarýdy talap etken.
– Bir kezde aıqaı-shý bastalyp ketti. Aldymyzdan artqa qaraı yǵystyrylǵan kezde, qulap qalǵandarǵa shalynyp men de aıaqtyń astynda taptalyp qaldym. Bári shym-shytyryq bolyp ketti. О́rt mashınasy sýyq sý shashty, soqqylar aldyq. Sonda da júrmiz. Bizge tipti qashýǵa múmkindik te bolmady. Qorshaýda qaldyq.
Sol kúngi muzdy aıazdy sózben aıtyp jetkizý múmkin emes. 18 jeltoqsan kúni túngi saǵat 2-ler shamasynda bizdi ólimshi qylyp sabady. Sol kezde men esimnen tanyp qalyppyn. Keıin qasymdaǵylardan estidim. Bizdi qoqys tıeıtin kólikterge tıep, qala syrtyndaǵy polıgonǵa aparyp tókken eken. Al endi máıithanada jatqanym týraly bolsa, ol endi ras. Svalkada jatqanda meni qyzdar men jigitter kórgen. Alyp ketken. Sol jaqta arbamen bótelke jınaıtyn syǵandar júretin. Solardyń bireýi kezigip qalǵan ǵoı. Bizdi qalanyń shekarasyna deıin jetkizip tastapty. Alaıda taǵy da mılısııaǵa ustalyp qalyppyz. Meniń esimde eshteńe joq. Selınnyı kınoteatrynyń mańynda jatqan jerimnen tanys qyz kórip qalyp, mılısııaǵa meni aýrýhanaǵa aparýdy ótingen eken. Meni 12-shi qalalyq aýrýhanaǵa aparady, dárigerler «mynaý ólip qalǵan, máıithanadan alasyńdar» degen. Esimdi emis-emis bilemin, orys kempir kelip tur eken. Sol kempir 7 kún máıithanada jatqan meni dárigerlerge alyp baryp tiri ekenimdi aıtqan. 9 kún emdelgennen keıin meni aýrýhanadan shyǵardy, - deıdi jeltoqsanshy.
Sodan soń ony quqyq qorǵaý organdary ony densaýlyǵyna baılanysty qýdalamaǵan. 8 jyl boıy aýrýhanaǵa baryp, emdelgen. Oqýyn da jalǵastyra almapty.
Aqkúmis qazir zeınetker. «Táýelsizdik-1986-Jeltoqsan» qoǵamdyq uıymynyń múshesi.