Kúndelikti tutynatyn tamaqtardyń qatarynda nannyń róli joǵary. Nansyz qazaqqa as batpaıdy. Sondyqtan ony kásip retinde paıdalanǵan kez kelgen adamnyń óndirisiniń ilgerilemeýi múmkin emes. Bul rette jetisýlyq kásipkerlerdiń qareketine kóńil súıinedi. Shaǵyn naýbaıhanasymen bútin aýyldy nanmen qamtamasyz etip, memlekettiń járdeminsiz-aq tabysqa kenelip otyrǵandar bar. Al keıbiri aýdannan ary asyp, kórshi memlekettiń de suranysyna ıe bolǵan.
Áýelgi áńgimeni Sarqan aýdanynan bastasaq. Almaly aýylynyń kelini, birliktik Ásem Qalabaeva óz kásibiniń nátıjesinde tabysqa jetken. Naýbaıhana jetekshisi Ásem Qalabaevanyń negizgi mamandyǵy – sút ónimderiniń tehnologi. Negizgi kásibine jumyssyz kezinen kirisken ol aldymen úıde otyryp nan pisire bastaıdy. Keıinnen tapsyrys kóbeıip, naýbaıhana ashýdy maqsat etedi. Búginde naýbaıhana nan ónimderimen tek Sarqan aýdanynyń ǵana emes, kórshiles Aqsý aýdanynyń turǵyndaryn da qamtyp otyr. Ashylǵanyna 3 jyl bolǵan shaǵyn naýbaıhanada 7 adam jumys isteıdi. 1 kólik júrgizýshi jáne 6 naýbaıhanashy bar. 6 adam kezekpen nan pisiredi.
«Kásibimdi eń alǵash 2 qap unmen bastadym. Bir qap unnan shamamen 130 bólke shyǵady. Sarqan aýdanynan bólek Aqsý aýdanynyń Qarakemer, Qyzyltý, Qyzyltań, Saǵabúıen, Qarashilik aýyldaryn da nan túrlerimen qamtamasyz etip otyrmyz. Bizde nannyń 5 túri, toqash, juqa nan, hotdog, lakomka sııaqty túrleri de daıyndalady. Naýbaıhana ornalasqan úıdi jalǵa aldyq. Nan túrlerin ázirleıtin Nurjamal Daýtova, Raýshan Qasymbekova, Svetlana Kızılova, Tatıana Mıhaılova, Marlan Marat, Maksım Syvovıch óz isiniń sheberlerine aınaldy. Jazdyń aptaby men qystyń qytymyr sýyǵyna qaramaı ystyq nandy tutynýshylarǵa jetkizetin Erdenbek Ilııasov esimdi júrgizýshimiz de óz isine berilgen», deıdi Á.Qalybaeva.
Ásem bul kásipke kezdeısoq kelgen joq. Eń alǵash tandyr nan pisirip satty. Qyrǵyzdyń tandyr nanyn pisirip, Sarqan men Jansúgirdegi tutynýshylarǵa jetkizip júrdi. Sol kezde úlken naýbaıhana ashýdy maqsat tutty. Birde nan taratýdan qaltasynda 16 myń qalǵan. Jalǵyzbasty ana 16 myńǵa úıdegi 3 balasyna tamaq nemese un alamyn ba degen tańdaý ústinde bolǵanyn eske aldy. Sol kúni 16 myńǵa 2 qap un alyp, táýekel dep kásibin bastap ketti. Qazir táýligine 1 500 bólke nan pisiredi. Sodan isi ilgeri jyljydy. Osy kásiptiń nátıjesinde úıli de boldy, nan túrlerin tasıtyn «Toıota Prevııa» avtokóligin de satyp aldy. О́nim sapasy unǵa baılanysty. Sol sebepti ony arnaıy О́skemen qalasynan aldyrady. Tutynýshylardyń talǵamynan shyǵý maqsatynda ónimniń sanyna emes, sapasyna basa mán beredi. Qasyndaǵy Nurjamal men Raýshan ápkeleri – keńestik kezeńde osy salada eńbek etken tájirıbeleri mol jandar. О́ziniń anasy sııaqty aqyl-keńesterin aıtyp, bilmegenin úıretip otyrady. Naýbaıhananyń kómegimen ózimen birge 7 otbasynyń nápaqasyn aıyryp otyr. Sondyqtan Ásem Qalabaevanyń baǵyndyrar bıigi, alatyn asýy áli de kóbeıe bermek.
Al jarkenttik nannyń jaıy bólek. Ásirese peshke pisken toqashy joǵary suranysqa ıe. Qaı kezde de syrttan kelgen meıman eline qaıtarda tandyr nanyn qorjynyna toltyra alyp ketetinin baıqap ta júrmiz. Búginde tek Jarkent qalasynyń ózinde halyqqa arnap nan pisiretin 20-dan asa naýbaıhana jumys istep tur.
Kóktaldyq Erbosyn Joltyqov – Jarkent óńirindegi óz óndirisin órge júzdirgen tabysty kásipkerlerdiń biri. Ol búginde nemis tehnologııasymen jumys isteıtin túrik peshteri ornatylǵan naýbaıhanada táýlik saıyn 2 tonnadan astam unnan 20-ǵa jýyq nan ónimin pisiredi. Jarkent qalasymen qatar kórshiles Uıǵyr, Kerbulaq aýdandarynyń turǵyndaryn as atasymen qamtamasyz etip otyr.
Keıingi jyldary «Qorǵas» shekara mańy yntymaqtastyq halyqaralyq ortalyǵy» arqyly otandyq ónimderin Qytaı naryǵyna da shyǵaryp júr. «Joltyqov» jeke kásiporny óndirgen sapaly nan ónimderine tutynýshylar suranysy jyl ótken saıyn artqan. Buǵan kásiporynda eńbek etetin 22 eńbekkerdiń óz jumysyna erekshe jaýapkershilikpen qarap, óndirgen ónimderiniń sapasyn joǵarylatatyn tehnologııalardy jetik meńgerýi negiz bolǵan.
«Bizdiń naýbaıhana jumysshylary eki kezekpen kún-tún demeı eńbek etip, tutynýshyǵa ár tańda peshten jańa shyqqan nan ónimderin usynyp keledi. Jumys barysynda mamandarymyz barlyq tehnologııalyq talapty saqtaı otyryp, ónim sapasyn túsiretin, tutynýshy talaptaryna qaıshy asyǵys qareketterge jol bermeıdi. Kásiporyn iske kirisken alǵashqy kúnnen beri bizben birge jumys istep júrgen mamandarymyzdyń biliktiligi tutynýshylar aldyndaǵy bedelimizdiń joǵarylap, bizdiń ónimderge suranystyń artýyna kóp yqpal etip otyr», deıdi kásiporyn basshysy.
«Joltyqov» jeke kásiporynynyń naýbaıhanasy 2007 jyldan beri halyqqa nan ónimderin pisirip sata bastady. О́tken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldarynyń sońynda aýyldasy Ablız Sýfııanovpen birigip, jeke kásipkerlikti qolǵa alǵan Erbosyn sol kezeńniń suranysyna qaraı aldymen óz aýyly Kóktalda, kórshiles Kerbulaq aýdanynyń Shoqan aýylyna dıirmen salyp, jergilikti halyqty unmen qamtamasyz etken. Ýaqyt óte kele, elimizdiń soltústik aımaǵynda astyq ósirý úrdisi joǵarylap, bazarda un kóbeıgen tusta Erbosyn endi ónimdi óńdep saýdalaýdyń kezeńi týyndaǵanyn túsingen. Kóktaldaǵy dıirmenniń janynan aldymen shaǵyn naýbaıhana salyp, alǵashqyda jergilikti halyq kúndelikti tutynatyn kádimgi bólke, toqash nan pisirip satýdy qolǵa alǵan. Janyna inisi Qazybek pen qaryndasy Áseldi, joǵary bilimdi tehnolog mamandyǵyn meńgergen qyzy Mádınany alyp, naýbaıhana ónimderiniń túrlerin kóbeıtken. Qazir «Joltyqov» naýbaıhanasynda pisiriletin ártúrli nanmen qatar merekelik dastarqanǵa arnalǵan tátti toqashtar, dıetalyq nan túrleri óte kóp. Túımedaq, shıratylǵan batondar, qalyptyq bıdaı nany, saıka, qarabıdaı, kebek nandaryna suranys joǵary.
Kásipker memlekettik baǵdarlama boıynsha 40 mln teńge nesıe alyp, tórt túrik peshi men qamyr ıleıtin, daıyn ónimdi sellofan paketpen orap tigetin qondyrǵylar satyp alǵan. Jan-jaqqa daıyn nan ónimderin tasymaldap, dúkenderge taratatyn arnaıy avtokólikterdiń sanyn kóbeıtken. Kásiporyn jumysy eki aýysymmen táýlik boıy nan ónimderin daıyndaıdy.
«Túrli dámdeýish qosylyp, ıi qanyp, daıyn kúlshelengen qamyrdy arnaıy qondyrǵyda belgili ýaqytta tyndyryp, sodan keıin ǵana peshke pisirýge qoıamyz. Peshten pisip shyqqan nandy arnaýly orynda sýytyp, keptirgennen keıin ǵana avtokólikterge tıep, dúken sórelerine jóneltemiz. О́z isin jetik meńgergen mamandardyń jaýapkershiligi men sheberlikterinde min joq. Olardyń arasynda kásiporynda uzaq jyl eńbek etken bilikti mamandar Móldir Bolatbekova, Nurgúl Qalıeva, daıyn nandy saýda oryndaryna taratatyn júrgizýshiler Nurbolat Berdibaev, Qýandyq Ormanbekov, Taıyr Islamov syndy eńbekkerlerdiń esimin asa qurmetpen ataǵym keledi. Bizdiń maqsat – halyqqa sapaly un ónimderin usynyp, el alǵysyn arqalaý», deıdi kásipker.
Kásiporyn jetekshisi Erbosyn Joltyqov kásiporyn janynan kondıterlik seh jasaqtap, sapaly ónimderin kórshiles Qulja, Úrimji qalalaryna deıin taratýdy josparlap otyr. Bolashaqta jemis-jıdegi mol aımaqta tabıǵı sýsyn shyǵarý isin qolǵa almaq. Otandyq óndiristi óristetýge atsalysyp júrgen Erbosyn Joltyqovtyń da isine bereke tileımiz.
Jetisý oblysy