Bıylǵy kóktemde Jaıyq pen Jem ózenine mol sý kele me? Bastaýyn Reseı men Aqtóbe óńirinen alatyn sý arnalary erneýinen asa ma? Ázirge bul saýalǵa boljam jasalǵan joq. Degenmen, munaıly óńirde sý tasqynyna qarsy daıyndyq júrip jatyr.
Mahambet aýdanynyń ákimi Qaırat Nurlybaevtyń deregine qaraǵanda, Jaıyq ózeniniń jaǵalaýynda 17 eldi meken ornalasqan. Burnaǵy jyly Jaıyq ózenindegi tasqyn sý 11 aýylǵa qaýip tóndirgen edi. Onyń ishinde Mahambet, Jalǵansaı, Beıbarys, Saraıshyq, Taldykól sekildi aýyldar bar. Sodan beri sý arnasynan tónetin qaýipti seıiltýge 7 aýylda qorǵanys bógetin salý josparlanypty. Máselen, Mahambet aýylynda 4,5 shaqyrymdyq jaǵalaýdy bekitý jumysynyń 90%-y aıaqtalypty. О́zen jaǵalaýynda jaıaý júrginshiler joly salynyp, kóshe shamy ornatylyp jatyr. Bul jumysty shildege deıin tolyq aıaqtaý kózdelip otyr.
– Taldykól aýylyndaǵy 1,7 rm bógetti nyǵaıtý jumysy bastaldy. Dál osyndaı jumys Beıbarys aýylynda da qolǵa alynady. Buǵan qosymsha Saraıshyq, Esbol, Sarytoǵaı aýyldarynyń mańynda sý arnasynyń jaǵalaýyn bekitý jumysy júrgiziledi, – deıdi Q.Nurlybaev.
Alǵa aýylyndaǵy jaǵalaýdy nyǵaıtý jumysy sozylyp keledi. Bes jyl buryn 3,2 km jaǵalaýdy bekitý jumysy qolǵa alynǵanymen, áli aıaqtalmapty. Bastapqyda atalǵan jumysqa 4,9 mlrd teńge qaralypty. Alaıda qazir joba quny 7,1 mlrd teńgeni qurap otyr.
– Jobaǵa ózgeris engizý jumysy bir jylǵa jýyq merzimge sozyldy. Buǵan Jaıyq ózenine sý kelgen kezde qurylys koordınaty ózgeretini sebep boldy. Endi jobaǵa ózgeris engizilmeıdi. Jaǵalaýdyń sý astyndaǵy bóligindegi jumystyń kóbi oryndaldy. Merdiger jumystyń qalǵan bóligin sý kelgenge deıin bitirse, plıta salý syndy jumystarǵa kirisedi, – deıdi aýdan ákimi.
Jylyoı aýdanynda sý tasqyny Jem ózeni arnasynan asqan kezde qaýip tónedi. Sý arnasynyń jalpy uzyndyǵy – 212 km. Aýdan ákiminiń orynbasary Gúlnafıs Aıshýaqovanyń aıtýynsha, Turǵyzba, Shoqpartoǵaı aýyly men Qulsary qalasy sý basý qaýpi bar aýmaqqa kiredi. Osyǵan baılanysty qaýiptiń aldyn alý qamy jasalyp jatyr. Jem ózeni men Qursaı ózeginiń túbin tereńdetý, jaǵalaýdy bekitý jumystaryn júrgizý qolǵa alyndy. Jobaǵa sáıkes bul jumys aýqymy 95,3 shaqyrymǵa sozylady.
– Jalpy uzyndyǵy 68,6 shaqyrymdy quraıtyn qorǵanys bógetin nyǵaıtý jumysyn atqarý josparlanǵan. Qazirde jumystyń 79%-y aıaqtaldy. Buǵan qosa Baqashy, Qaraǵaı eldi mekenderiniń mańynda gıdrotehnıkalyq qurylys nysany salynyp jatyr. 2024 jyly bastalǵan jumysqa búginde 266 arnaıy tehnıka men 300 adam tartylyp otyr. Jumysshylar eki aýysymmen jumys istep jatyr, – dedi G.Aıshýaqova.
Atyraý oblysy