Sporttyq medısınanyń múmkindigin molaıtý – mańyzdy máselelerdiń biri. Osy baǵytta Qaraǵandyda toqsanynshy jyldary jabylyp qalǵan dıspanser byltyr qaıta ashylyp, qyzmetin ári qaraı jalǵady. Buǵan deıin jaraqat alǵan sportshylarymyz Almatydan em-dom alyp, qatynap júrgen edi. Endi sańlaqtarymyzdyń denine shıpa dıspanser el ishinde, Qaraǵandyda bar.
Oblystyq dene-shynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń «Dárigerlik-deneshynyqtyrý dıspanseri» kommýnaldyq memlekettik mekemesi óz jumysyn byltyr qazan aıynda bastady. Dıspanser 1996 jyly jabylyp qalǵan eken. Aty ańyzǵa aınalǵan nebir sportshylarymyz osynda emdelgen. Mundaı dıspanserler qazirgi tańda Almaty, Astana, Shymkent, Pavlodar jáne О́skemende ǵana bar.
Dıspanserdiń sporttyq medısına bólimindegi aǵymdy, kezeńdi jáne tereńdetilgen medısınalyq tekserýlerden soń sporttyq eńbekke jaramdylyqty, ýaqytsha eńbekke jaramsyzdyqty saraptaıdy, sport túrleri boıynsha jarystarǵa ruqsat berý máselelerin qaraıdy. Emdik-deneshynyqtyrý bólimi buzylǵan fýnksııalardy qalpyna keltiredi. Emdik-deneshynyqtyrý ádisterin qoldaný máseleleri boıynsha emdik-konsýltatıvtik qabyldaýlardy júzege asyrady. Al fýnksıonaldyq dıagnostıka bólimi dıagnostıka jáne zertteýdiń fýnksıonaldyq ádisin júzege asyrady. Klınıkalyq-bıohımııalyq zerthanada naýqastyń qany arqyly boıynda qandaı dert bar ekenin ekranǵa shyǵaryp beretin zamanaýı qurylǵy bar. Álgi qurylǵy «BA 200» dep atalady. 1 saǵatta 200-ge jýyq zertteý jasaı alady. 1 kúnde 44 adamnyń qanyna taldaý júrgizedi. Bul bólimniń basshysy Dana Ýtenovanyń aıtýynsha, osy qurylǵy arqyly kóp ýaqyt únemdeledi.
– Bul qurylǵy adamnyń aǵzasy qandaı jaǵdaıda ekenin aıtyp beredi. Sportshylarymyz óz dertin anyqtaý úshin emhanalardy aralap júrmeıdi. Kezegin kútip sarǵaımaıdy. Bir kúnniń ishinde bári anyqtalyp, em-sharalar qabyldaı bastaıdy. Paıdasy mol. Kóbine sportshylarymyz emge ýaqytyn joǵaltyp alady. Al eldiń namysyn qorǵaıtyn sańlaqtar árqashan saqadaı saı júrýi kerek, – deıdi D.Ýtenova.
Fızıoterapııa kabıneti – dıspanserdegi mańyzdy bólimniń biri. Bulshyq eti, sińiri sozylǵan nemese aıaq-qoly synǵan sportshylarǵa osynda em-dom júrgizedi. Baıaý qımylmen jattyǵýlar jasaıdy. Munda mamandandyrylǵan ádiskerler bar.
Buǵan qosa kózdiń kórý deńgeıin anyqtaıtyn qurylǵylarmen jabdyqtalǵan bólme bar. Ýltradybystyq apparatpen qamtylǵan. Júıkesi syr bergen sportshylardy da emdeıdi. Júıkege jaýapty jińishke tamyrlardyń da aqaýyn anyqtaıtyn qurylǵy bar. Travmatolog, kardıolog, nevropatolog, ortoped, reabılıtolog, psıholog jáne taǵy basqa mamandar qyzmet kórsetedi. Dıspanserde 20 dáriger jáne 9 orta medısınalyq qyzmetker jumys isteıdi.
Jaqynda dıspanserden djıý-djıtsýdan Qazaqstannyń sport sheberi, bıylǵy Azııa oıyndarynyń jeńimpazy, Álem kýboginiń ıegeri, byltyrǵy Azııa oıyndary men Álem chempıonatynyń qola medalin alǵan Aıan Ámze em qabyldap ketken. Sportshymyz dıspanser dárigerleriniń kásibıligin joǵary baǵalaıdy. Jaraqaty aýyr bolǵany sonshalyq, «sportpen qosh aıtysamyn ba?» dep ýaıymǵa túsken. Biraq aýyr operasııa jasatyp kelgen sportshyny dıspanserdiń dárigerleri dertinen qulan taza aıyqtyrǵan.
– Byltyr mamyr aıynda Álem kýboginiń fınalynda ıyǵymdy jaraqattap alǵan edim. Jaraqattan soń der kezinde emdele almadym. Mońǵolııanyń astanasy Ulanbatyrdaǵy Álem chempıonatyna jóneldim. Birinshi beldesýimde jaraqatymdy asqyndyryp aldym. Iyq súıekterin jalǵap turatyn et pen sińir jyrtylyp ketken eken. Astanada operasııa jasatqannan keıin osy dıspanserge keldim. Maǵan kásibı reabılıtolog qajet edi. Sebebi jaraqat óte aýyr. Operasııa da ońaı bolǵan joq. Munda massaj qabyldadym, fızıoterapııadan óttim. Osy dıspanserdiń mamandaryna alǵysym sheksiz. Ásirese reabılıtolog dáriger Janat Moldakanova men Zárý Elshebekova degen massajısti erekshe atap ótkim keledi. Kúndelikti jaǵdaıyńdy, kóńil kúıińdi baqylap otyrady. Ár kún saıyn «Áli-aq jazylyp ketesiń, muńaıma», dep jigerlendiredi. Vıktorııa Reger degen nusqaýshynyń da jumysyna joǵary baǵa beremin, – degen lebizin biz arqyly joldady chempıon.
Joǵaryda atap ótkenimizdeı, Qaraǵandynyń kásibı sportshylary buryn jaraqatyn emdetý úshin Almatyǵa barýǵa májbúr bolǵan. О́ıtkeni kásibı mamandar sol jaqtaǵy dıspanserde. Ulttyq quramaǵa talaı chempıondy shyǵarǵan Qaraǵandynyń endi óz dıspanseri bar. London Olımpıadasynyń chempıony, Vel Barker kýboginiń ıegeri, qazaq boksynyń jaryq juldyzy Serik Sápıev «Bul dıspanserdiń basqalaryna qaraǵanda medısınalyq múmkindigi zor», dep otyr.
– Kóptegen dıspanserlerdi, ońaltý ortalyqtaryn kórdim. Alaıda munda eń jańa jabdyqtar ornatylǵan, barlyǵy sapaly sporttyq medısına úshin jasalǵan. Buryn em alý úshin Almatydaǵy sporttyq medısına jáne ońaltý ortalyǵyna tekserýge barýǵa týra keletin. Qazir osy jerde qoljetimdi. Menińshe, bul – qaraǵandylyq sportshylar úshin úlken múmkindik. Barlyq jaǵdaı jasalǵan. Endi tek jeńis tuǵyryna shyǵý qaldy. Osyndaǵy mamandardyń jumysyna sáttilik tileımin. Sportshylarymyz jaraqatsyz óner kórsetsin degen tilegim bar, – dedi bylǵary qolǵap sheberi.
Ibragım Magomadov – halyqaralyq dárejedegi sport sheberi. Grek-rım kúresimen 13 jasynan aınalysady. Byltyr Astanada ótken Azııa chempıonatynda Ulttyq quramanyń qorjynyna jalǵyz altyndy salǵan balýanymyz. Saran qalasynyń týmasy. О́kinishtisi, byltyrǵy Álem chempıonatynyń aldynda abaısyzda qabyrǵasyn jaraqattap alǵan.
– Qabyrǵanyń jaraqatynan kúrespek túgili emin-erkin qımyldaýym qıyndap ketti. Dem alýym da azapqa aınaldy. Qaraǵandyda dárigerlik-deneshynyqtyrý dıspanseri ashyldy degendi estip, birden keldim. Tekseristen ótip, em-sharalarǵa kirisip kettik. Qaraǵandylyq dárigerlerden mundaı kásibılikti kútpegenimdi jasyrmaımyn. Qysqa ýaqyt ishinde jaraqatymnan aıyqtyrdy. Emnen bólek, psıhologııalyq qoldaý kórsetti. Ýaıymymdy seıiltti. Mine, qazir jaǵdaıym jaqsy. Dárigerlerge sheksiz alǵysymdy bildiremin, – dep I.Magomadov rızashylyǵyn bildirdi.
Jańadan ashylyp jatqan ortalyq bolǵan soń, kásibı mamandardyń jetispeýshiligi de bar kórinedi. Dıspanser basshysy Alshynbaı Sultanov aımaǵymyzda uzaq ýaqyt dıspanser bolmaǵan soń, sporttyq medısına kenjelep qalǵanyn aıtady.
– Bul problemany sheshýdiń jalǵyz joly bar. Biz Qaraǵandy medısına ýnıversıtetiniń basshylyǵymen qajetti sporttyq medısına mamandaryn oqytýǵa kelisimshart jasamaqpyz. Iаǵnı mamandarymyz naqty osy sala boıynsha tereńdetilgen bilim alyp shyǵady. Qaraǵandy medısına ýnıversıtetiniń bizge qajetti mamandardy daıyndaýǵa áleýeti zor. Elimiz boıynsha úlken bedelge ıe oqý orny. Qolda bar múmkindikti paıdalanǵan jón, – deıdi A.Sultanov.
Aldaǵy ýaqytta dıspanserdiń oıǵa alǵan josparlary júıelenip, sportshylardy emdeıtin elimizdegi eń ozyq ortalyqqa aınalatynyna senimimiz mol.
Qaraǵandy oblysy