Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Almaty qalasynyń tynys-tirshiligi týraly jan-jaqty aqparat beretin Ahýaldyq ortalyqty aralap kórdi, dep habarlaıdy Egemen.kz Aqorda baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Qasym-Jomart Toqaevqa qala ákimi Erbolat Dosaev atalǵan ortalyq Big Data taldaýy men Open Data tujyrymdamasyn engizý negizinde sapaly sheshimder qabyldaý úshin tıimdi qural bolatynyn aıtty.
Bul ortalyq megapolıstegi ómirdiń barlyq aspektisine qatysty derekterdi jınap, taldaýǵa, halyqty qulaqtandyrýǵa jáne qala bıliginiń turǵyndarmen aradaǵy keri baılanysyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Qazirgi ýaqytta Almatynyń Ahýaldyq ortalyǵy qala tirshiliginiń barlyq salasyn qamtıtyn 53 modýlden turady. Derekter 50-den astam uıymnan, sondaı-aq memlekettik jáne qalalyq aqparattyq júıelerden (Ulttyq statıstıka bıýrosynyń saıty, «Qylmystyq quqyq buzýshylyqtar kartasy», «109 qyzmeti», «Biryńǵaı beınemonıtorıng júıesi», «Sergek», «Ońaı», Metropolıten, TJD jáne t.b.) jınalady.
Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes balalardyń qaýipsizdigine aıryqsha mán beriledi. Byltyr Almatydaǵy barlyq memlekettik mektep pen balabaqshalarda alǵash ret keshendi qaýipsizdik júıeleri engizildi. Memleket basshysyna onyń sıfrlyq beınebaqylaý kameralary, dabyl túımeleri, órtke qarsy qaýipsizdik júıeleri, Face ID qondyrǵysy bar arnaıy týrnıketter sekildi 4 bólikten turatyny jóninde baıandaldy.
«Jasandy ıntellekt azamattardyń, atap aıtqanda, Almaty turǵyndarynyń ál-aýqatyn arttyrýǵa qyzmet etýge tıis. Sondyqtan men sizderdiń jasandy ıntellekt quraldaryn engizý josparyńyzdy qoldaımyn. Bul bir. Ekinshiden, qaladaǵy kólik jaǵdaıyna erekshe nazar aýdarý kerek. Muny anyq baıqaýǵa bolady. Bul – óte ózekti másele. Munda jasandy ıntellekt erekshe ról atqarýy kerek. Árıne, qaýipsizdikti nazardan tys qaldyrýǵa bolmaıdy. Qaýipsizdik birinshi orynda turýy kerek», dedi Prezıdent.
Sodan keıin Memleket basshysy megapolıstiń kólik júıesin damytý jónindegi baıandamany tyńdady.
Qasym-Jomart Toqaevqa 2025 jyldan keıin qoǵamdyq kólikti tolyqtaı gazǵa jáne elektrge kóshirý jóninde bergen tapsyrmasynyń oryndalý barysy týraly baıandaldy. Ákimdiktiń málimetine sáıkes aldaǵy 2 jyl ishinde qoǵamdyq kóliktiń barlyq kommýnaldyq avtoparkin jańartý josparlanǵan. Sonymen qatar 11 jylda alǵash ret trolleıbýs parkin jańartý qolǵa alyndy.
Qalada jol qurylysynyń qarqyny artyp keledi. Almatyda byltyr 70 kóshege 25 shaqyrym jańa jol salynsa, bıyl 136 kóshege jalpy uzyndyǵy 70 shaqyrym bolatyn jol tóseý josparlanyp otyr. Sondaı-aq ótken jyly 200 shaqyrym jolǵa ortasha jóndeý jumystary júrgizilse, bıyl bul kórsetkish 250 shaqyrymǵa deıin ulǵaıtylmaq.
Qalanyń Almaty aglomerasııasymen kólik baılanysyn qamtamasyz etý jónindegi Prezıdenttiń tapsyrmasyn oryndaý aıasynda jolaıyryqtar qurylysy júrgizilip jatyr. Qalanyń shetinen ortalyǵyna qaraı keletin radıaldy joldardy ashý jumystary júzege asyrylýda. Osy jyldyń sońyna deıin Saın men Móńke bı jáne Seıfýllın men Jansúgirov kósheleriniń qıylysynda jol aıyryǵyn salý josparlanyp otyr.
Memleket basshysyna ornyqty kólik bazasyn qalyptastyrý jóninde júıeli sheshim qabyldanǵany týraly málimet berildi. Onyń negizin jyldam júretin qoǵamdyq kólikter quraıdy. Jańa BRT, LRT jáne metro jelilerin ashý zamanaýı megapolıstiń talaptaryna saı keletin qalalyq utqyrlyqtyń tıimdi modeline kóshýge múmkindik beredi. Osy oraıda «Qalqaman» jańa metro stansııasyn ashyp, metropolıtenniń «Barlyq» bazaryna deıingi úshinshi kezegin salý jumystaryn bastaý kerek. Sondaı-aq metrony soltústik jáne shyǵys baǵyttarda damytý jobalaryn júzege asyrýǵa kirisý josparlanyp otyr. Budan bólek, Tóle bı kóshesimen ótetin jáne Almatynyń batysy men shyǵysyn jalǵaıtyn LRT-niń (26 km) birinshi jelisin iske qosý kózdelgen.
Baıandamany tyńdaǵan soń, Qasym-Jomart Toqaev qalanyń kólik júıesin damytý jónindegi jobalardy qoldaıtynyn atap ótti. Prezıdenttiń aıtýynsha, bul jobalardyń iske asyrylýy Almatynyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrýǵa septigin tıgizip, qala turǵyndarynyń turmys sapasyn jaqsartýǵa yqpal etedi. Osyǵan baılanysty Memleket basshysy tıisti qujattardy tez arada daıyndap, jobalardy júzege asyrýǵa kirisý kerek ekenin aıtty.