Alash qaıratkeriniń kesenesi kindik qany tamǵan Qyzbel óńirindegi Bıdaıyq aýylynda tur. Kesene 1995 jyly Mirjaqyp Dýlatulynyń 110 jyldyǵyna oraı, sol kezde Jangeldın aýdanyn basqarǵan Jaqan Qosabaev, jergilikti seriktestiktiń jetekshisi Batyrbek Ahmetov syndy azamattardyń kúshimen turǵyzylǵan. Janynda shaǵyn mýzeı bar. Jergilikti jurttyń aıtýynsha, sol jyly Bıdaıyqta ulan-asyr toı bolyp, oǵan Gúlnar apaı Mirjaqypqyzy da kelip qatysypty.
Kesene kópjyldar boıy jóndeý kórmeı, júdeý kúıde turǵan. 2022 jyly barǵanymyzda kúmbeziniń julym-julymy shyǵyp, qotyrlanyp qalǵanyn, syrtyndaǵy tasqabynyń qulap jatqanyn kórip kóńil qulazyp qalǵan-dy. Taıaýda kesenege taǵy bir baryp, asyldyń arýaǵyna quran baǵyshtap, taǵzym etip qaıttyq.
Bıdaıyqtyń irgesine kelip toqtaǵanymyzda, keseneniń kúmbezi burynǵydaı emes, anadaıdan kóz tartyp jarqyrap turǵanyn kórip, «bárekeldi, báse» desip qýanysyp qaldyq.
Munyń mán-jaıyn keıin bildik, bıyl jazda jurtqa janashyr kásipker Baqbergen О́teýlın men Gúlnar apaıdyń uly, baspager Erlan Satybaldıev Bashqurtstannan eki sheber aldyrtyp, tozǵan kúmbezdiń qabyǵyn arshytyp, tazalatyp, syrtyn kún kózine tózimdi ári tozbaıtyn aspan tústes tyspen qaptatyp qoıǵan eken.
Keseneniń kireberisindegi oń jaq qabyrǵaǵa ilingen mármar taqtaǵa «Mirjaqyp Dýlatuly. 1885.25.11 – 1935.5.10. Karelııadan 1992 jyldyń 18 qyrkúıeginde ákelinip, qaıta jerlendi» dep jazylǵan. Keseneniń ishindegi kóldeneń qulyptasqa aıaýly Alash aqynynyń:
«Kózińdi ash, oıan, qazaq, kóter basty,
О́tkizbeı qarańǵyda beker jasty.
Jer ketti, din nasharlap, hal haram bop,
Qazaǵym, endi jatý jaramas-ty.
Birlik joq, alty aýyzdy halyqpyz ǵoı,
Qatardan sol sebepti qalyppyz ǵoı», –
degen óleńi qashalǵan.
Keseneniń ishinen kúmbeziniń kirpishten órilip kóterilgeni anyq kórinedi. Tik qabyrǵasynyń joǵary jaǵyndaǵy eki buryshqa, kúmbezdiń ushar basyna qarlyǵash uıa salypty.
Qostanaı oblysy,
Jangeldın aýdany