Jalǵan statıstıka jarǵa jyǵady

Depýtattar kún tártibindegi máse­lelerdi qarap bolǵan soń, tıisti mem­lekettik mekeme basshylaryna saýal­daryn joldaǵan. «Respublika» par­tııasynyń tóraǵasy Aıdarbek Qojanazarov Premer-mınıstr Álı­han Smaıylovqa joldaǵan saýalyn­da statıstıka júrgizýdegi kemshilik­terdi atap kórsetti.

Depýtattyń aıtýynsha, árbir otan­­dasymyz, sonyń ishinde náreste bala­lardy esepke alǵanda, ár kún saıyn jarty kılogramm kartop tu­tyný kerek. Al bul salystyrmaly túrde kar­toptyń otany sanalatyn Belarýs elinen birneshe ese kóp.

«Statıstıkaǵa beker súıenip otyr­­­ǵan joqpyn. Ashyǵyn aıt­saq, eli­­miz kartopty kórsetken mól­sheri­nen eki ese az óndiredi. Dál osyn­daı jaǵdaı basqa salada da kez­de­sedi. Iаǵnı bul resmı statıstıka men shynaıy ómirdiń sáıkes emes eke­niniń anyq mysaly. Salalyq odaq­­tardyń baǵalaýyna sáıkes, bı­daı­ǵa qatysty berilgen esep 3 mıllıon tonnaǵa artyq. Bárimiz bilemiz, 2021 jyly Mańǵystaýdan bastap búkil ońtústik batys óńirlerde qýań­shylyq boldy. Sol kezdegi Aýyl sharýashylyǵy mınıstri aýyr jaǵ­daıǵa qaramastan 20,1 mıllıon ton­na astyq jınalǵanyn súıinshi surap jetkizgeni esimizde. Jekelegen aımaq­tarda mal basyn sanaǵanda anyq­talǵan sáıkessizdik 40 paıyzdy kórsetti.

Osyndaı ótirik kimge, ne úshin kerek? Jalǵan esepter elimizdiń aýyl sha­rýashylyǵy salasyn qurdymǵa ji­bermeı me?! Barlyq deńgeıdegi ákim­­dik, ortalyq memlekettik or­gan­­ jalǵan málimet berýdi áb­den úı­re­­nip aldy. Bylaı aıtqan­da, je­ke qosalqy sharýashylyqtardyń kór­­set­kishterin óz betinshe eselep, sta­­tıs­tıkany túrlendire be­redi. Al bul úshin jaýapkershilik múl­­dem qaras­tyrylmaǵan», dedi A.Qojanazarov.

Depýtat ákimder arasyndaǵy bá­sekelestikti baǵalaıtynyn, biraq naqty atqarylǵan ispen, nátıjemen jaryssa ǵana quptaýǵa laıyq bolatynyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, oıdan shyǵarǵan sandarmen arzan upaı jınaý elge qajet emes.

«Munyń zııanyn bıýdjetti jos­parlaý kezinde kórip otyrmyz. Na­ryqty rettegende qate sheshimder qa­­­byldanady. Bárin bylaı qoıǵanda, bul eldiń azyq-túlik qaýipsizdiginiń tas-talqanyn shyǵaratynyn basa aıtqym keledi. Memleket basshysy 2025 jylǵa aýyl sharýashylyq salasynyń málimetterin qaıtadan júıeleý úshin naqty tapsyrma bergenin bilesizder. Alaıda Statıstıka bıýrosy tarapynan tıisti daıyndyq jumystary áli kúnge deıin bastalmaı otyr.

Joǵaryda aıtylǵan jaıttardy eskere kele, kelesideı qadamdardy usynamyz. Ákimdikterdiń jumysyn baǵalaý krıterııi retinde qolda­nylatyn ónim kólemi ındeksi senimdi bıznes kórsetkishterine aýystyrylýy kerek. Múmkin kásiporyndar reı­tıngin esepke alǵan jón», dedi A.Qo­janazarov.

Sondaı-aq «Respublika» partııa­synyń tóraǵasy ákimderdiń jumy­syn baǵalaýdy naqty qolda bar qu­ral­darǵa qarap bekitýdi usyndy. My­saly, aýyl sharýashylyǵy óndi­risine bólingen jer ýchaskeleri, be­rilgen sýbsıdııalar, jasalǵan ınfra­qurylymdar, tartylǵan ınvestısııa kólemi, nesıeler kólemin sekildi krıterıılerdi eskergen jón.

«Statıstıkalyq esepti mal basyn esepke alýdyń aqparattyq jú­ıesin, daqyldardyń ǵaryshtyq mo­nıtorıngin, salyq jáne zeınetaqy esepteýler, kedendik deklarasııa­lardy jáne elektrondyq shot-fak­­týralardyń bazasyn ıntegrasııa­laý arqyly júrgizý qajet. Kási­bı fermerlerdi, jetekshi IT-kompa­nııa­lardy jáne halyqaralyq sarap­shylardy tartyp, jumys tobyn qurý arqyly aqparattyq, ádistemelik jáne normatıvtik-quqyqtyq bazany je­tildirgen jón. Eger sharýa qojalyǵy jergilikti ákimderdiń suraýy boıynsha óndirilgen ónim kólemin ulǵaıtyp kórsetse, oǵan tıisinshe salynatyn salyq kólemi de ulǵaıtylýǵa tıis», dedi A.Qojanazarov.