Istiń kózin tabýǵa septesedi

Elordanyń jumyssyz tur­ǵyndarynyń qysqamerzimdi kýrstardan ótýine múmkindik mol. Jumys berýshimen kelisim arqyly tikeleı sol jumys ornynda oqyp, jańa mamandyǵyna mashyqtana alady. Munyń jaı-jap­saryn Astana qalasy­nyń Eńbek mobıldiligi ortaly­ǵynyń dırektory Oljas Omar elordanyń kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz más­lıhatynda aıtyp bergen edi. So­nyń ishinde jastardy oqy­tý jáne óz isin ashýdy oılas­tyr­ǵandarǵa granttar, nesıe berý baǵdarlamasyna ekpin qoıdy.

Eńbek mobıldiligi ortaly­ǵy qyzmetiniń mańyzdy ba­ǵyt­tarynyń biri – kadr daıar­laý, qaıta daıarlaý jáne ju­mys­syzdardy kásiptik oqytý. Kásiptik oqytý de­­gen­niń ózi eki baǵytta iske asa­dy. Birin­shi, jumyssyz azamat oqý uıym­­darynda jumys berý­shi­ler­­diń suranysymen oqýdan ótýi­ne bolady. Ekinshi, jumys berýsh­i­lerdiń jumys ornynda tájirıbe jınaıdy.

Bul baǵdarlamaǵa qatysýdy oılaǵan qala turǵyndary aldymen mansap ortalyǵyna ju­myssyz retinde tirkelýi qa­jet. Oqytý merzimi alty aıǵa deıin sozylýy múmkin. Bul mezgilde jumys berýshilerdiń suraýy boıynsha oqýdan ótetinder 32 681 teńge mólsherinde shákirt­aqymen qamtamasyz etiledi. Sondaı-aq medısınalyq tekserýden ótýge 2 AEK nemese 7 384 teńge kóleminde materıaldyq kómek kórsetiledi eken. Oqytý jumys berýshiniń jumys ornynda ótse, oǵan 73 840 teńge (20 AEK) jalaqy tólenedi. Baǵdarlama túlekteri oqýdy aıaqtaǵany týraly kýálik nemese sertıfıkat alady. Eń bas­tysy, turaqty jumysqa ornalasady.

«Mansap ortalyǵy halyq­tyń áleýmettik osal tobyna jeke bıznes ashýǵa granttar beredi. Bul qatarda ataýly áleýmettik kómek alýshylar, kópbalaly otbasylar, asyraýshysynan aıyrylǵan jaǵdaıda tólenetin áleýmettik járdemaqylardy alýshylar, qonys aýdarýshylar, qandastar, eńbekke qarsy kórsetilimderi joq múgedektigi bar adamdar, múgedektigi bar bala tárbıelep otyrǵan adamdar bolýy múmkin. О́tinishter business.enbek.kz portaly arqyly qabyldanady. Jumyssyz nemese ózin-ózi jumyspen qamtyǵan tulǵa retinde grant alýǵa ótinish bergenge deıin tirkelý kerek», dedi O.Omar.

Osy múmkindikten qur qal­maýdy oılaǵan tulǵanyń jeke kásipker retinde tirkelý merzimi 3 jyldan kem bolmaýy kerek. Granttar 3 jyldan aspaıtyn merzimmen bir ret beriledi. Úmit­kerden «Bastaý Bıznes» oqy­tý týraly sertıfıkat, qu­jat­tarynyń business.enbek.kz portalynda belgilengen talap­tarǵa sáıkestigi talap etiledi. Ári komıssııanyń oń sheshimi bolýy kerek. Osylaısha, tulǵa 400 AEK (1 476 800 teńge) kólemindegi grantty óteýsiz jáne qaıtarymsyz negizde alady. Bıyl Astana qalasynyń tur­ǵyndaryna osy soma kó­le­minde 125 grant usyný jos­parlanypty.

Mansap ortalyǵy jastarǵa shaǵyn nesıe de beredi. Bul baǵdarlama 21 jastan 35 jasqa deıingi jas kásipkerlerdi qoldaýǵa baǵyttalǵan. Jumys isteıtin jastar osy múmkindikti paıdalanyp, isin dóńgeletse ábden bolady. Sebebi olardyń jyldyq 2,5% mólsherlememen 5 mln teńgege deıin nesıe alýǵa múmkindigi bar. Qaryz merzimi – 5 jylǵa deıin (mal sharýashylyǵyn damytý úshin – 7 jylǵa deıin). Eskeretin jaıt, úmitker ótinim bergen sátte jeke kásipker retinde tirkeý merzimi 5 jyldan aspaýy kerek. Sondaı-aq kepilmen qamtamasyz etýdiń bolýy mindetti shart sanalady.

Kepil retinde jyljymaly (mamandandyrylǵan tehnıka) jáne jyljymaıtyn múlik qabyldanady. Mundaı múlik bolmaǵan jaǵdaıda kepil berýshini (ata-analaryn, týys­taryn jáne t.b.) tartýǵa bolady. Sáti túsip nesıe alyp, iske kiriskenderge de ózindik jeńildikter qarastyrylǵan. Oraıy kelgende jeńildetilgen nesıege ótinim qaldyrarda su­ralatyn qujattardyń tizbegi týraly habarlaǵanymyz durys bolar. Bul úshin áýeli úmitkerdiń jeke basyn kýálandyratyn qujat, sosyn joba boıynsha bıznes-jospary qajet. Sodan keıin shottyń bolýy týraly qyzmet kórsetýshi bankten anyqtama, qarjy uıymdarynan kredıttik bereshek, onyń ishinde merzimi ótken bereshek týraly anyqtamalar, úmitkerdiń jalaqysyn jáne ózge de ki­risterin rastaıtyn qujat sura­lady. Osy qujattardyń basyn qosyp, Agrarlyq nesıe kor­pora­sııasyna tapsyrǵan soń, ma­man­dar muqııat qarap, tıisti sheshim shyǵarady.