Memleket basshysy Úkimet otyrysynda agroónerkásiptik keshen, sý resýrstaryn únemdi paıdalaný jáne fermerlerge jan-jaqty qoldaý kórsetý máselelerine basa nazar aýdardy.
«Negizgi másele – qajetti qarjynyń jetkiliksiz bólinýi. Sondaı-aq ınvestısııa tapshylyǵy bar, bul tehnıkanyń tozýyna, eginniń joǵalýyna jáne ónimniń tapshylyǵyna ákeledi. Sondyqtan aýyl sharýashylyǵyna bólinetin qarajat eki ese ulǵaıtylýǵa tıis. Kóktemgi dalalyq jáne kúzgi jumystarǵa, sondaı-aq ınvestısııalanǵan jobalarǵa jáne lızıng berýge kredıtterdi ulǵaıtý qajet. Esepteýlerge sáıkes, bul sharalar aýyl sharýashylyǵynyń jalpy óniminiń kólemin eki ese arttyrýǵa yqpal etedi», dedi Prezıdent.
О́ńirdiń damý bolashaǵy jalpy memleketimizdiń órkendeýi men qaýipsizdigine zor yqpal etedi. Bul baǵytta Senat depýtattary aýqymdy jumys atqaryp keledi.
Almaty men Jetisý óńirleriniń sý júıesi máselesimen Úkimetke birqatar depýtattyq saýal da joldandy. Naqty aıtatyn bolsaq, Almaty men Jetisý oblystarynda sý qoımasyn salý qajet. Balqash aýdanyndaǵy «Tasmuryn» magıstraldik kanalynyń boıyn shógindiler men sý ósimdikterinen, butalardan tazartý kerek. Bul egistikti qajetti tirshilik nárimen qamtamasyz etýge múmkindik beredi, bastysy, azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa jol ashady.
Prezıdent ótken jyly Jambyl oblysynyń fermerleri sý tapshylyǵynan qatty zardap shekkenin, bıyl da qurǵaqshylyq bolýy múmkin ekenin eskertti. Túrkistan jáne Qyzylorda oblystarynda sý tapshylyǵy erekshe joǵary ekenin de eskerdi. Senattyń negizgi is-sharalar josparyna sáıkes, Agralyq máseleler, tabıǵatty paıdalaný jáne aýyldyq aımaqtardy damytý komıteti aqpan aıyna «Sý resýrstary: turaqty sýmen qamtamasyz etýdiń problemalary men perspektıvalary» taqyrybynda Qyzylorda oblysynda kóshpeli otyrys ótkizedi. Is-sharada óńirdegi sý, sýarmaly jerlerdiń jaı-kúıi, sýarý júıelerin qalpyna keltirý jáne qaıta jańǵyrtý máselelerin Úkimet ázirlegen jańa Sý kodeksi jobasy aıasynda taldaý josparlanyp otyr.
Sý resýrstaryna suranystyń ósýi basqarý men paıdalaný sharalarynyń tıimsizdiginen týyndap otyr, sýdy ortaq basqarý tájirıbesin usyný qajet. Bul taraptardyń múddelerin eskerýge múmkindik beredi jáne basseınniń barlyq parametri boıynsha paıda men táýekelderdi bólisýdi qamtıdy. Prezıdent aıtyp ótkendeı, memlekettik qoldaýdyń barlyq sharasyn «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha usyný qajet, salalyq qarjy ınstıtýttarynyń qyzmetterin biriktirgen jón.
Sondaı-aq Úkimet otyrysynda aıtylǵan agrarlyq-kredıttik korporasııanyń áleýetin kúsheıtý jáne oǵan aýyl sharýashylyǵyn sýbsıdııalaý jónindegi ákimdikterdiń fýnksııalaryn berý qajettigi – oryndy ıdeıa. Ol úshin bir sıfrlyq platforma aıasynda AО́K sýbektilerin jeńildetilgen kredıtteý jáne sýbsıdııalaý qyzmetterin biriktirý qajet.
Ulttyq múddelerdi qorǵaý osy baǵytta júrgizilýi kerek. Eń aldymen, memleketke tıimdi máselelerdi sheshýimiz qajet. Sondyqtan sý máselesin Ortalyq Azııa memleketteri arasynda basym baǵyt retinde kóteretin ýaqyt keldi. Sonymen qatar Ortalyq Azııada gıdrologııa jáne onyń monıtorıngi tolyq zerttelmegen, sonymen qosa ǵylymı zertteýler, áleýmettik saýalnamalar júrgizilmegen. Bul sheshimin birlesip tabatyn máselege aınaldy.
Janbolat JО́RGENBAEV,
Senat depýtaty