«Egemen Qazaqstan» elordaǵa qonys aýdarady eken» degen beıresmı habardyń aıtylǵanyna da biraz ýaqyt bolǵan edi. Basylymnyń astanaǵa kóship kelýi áý basta 1998 jyldyń jazyna belgilengeni týraly da aragidik áńgime qozǵalyp qalyp júretin.
Osydan da shyǵar, Almatydaǵy áriptesterimiz ben tamyr-tanystyń kezdese qalǵan sátte amandyq-saýlyqtan soń alǵash suraıtyny: «Astanaǵa qashan kóshkeli jatyrsyńdar?» bolǵany da ras-tyn. Endi, mine, «Egemenniń» 70 jyl turaqty da qutty mekenine aınalǵan Almatysynan Astanaǵa aýysatyny sózden shyndyqqa aınalyp, tipti kóshetin kúni de belgilenip qoıǵan kez edi bul.
Aqmolaǵa elimizdiń elordasy mártebesin berý týraly másele alǵash kóterilgen kezde-aq ony san-saqqa júgirtip, joqty bardaı, bolmashyny dardaı etip kórsetýge tyrysqandardyń aramyzda az bolmaǵany belgili. Bolashaq astananyń keskin-kelbeti, ornalasqan jeri, tabıǵaty men aýa raıy haqynda sol shaqta nebir jeńil sózderdiń jeldeı eskeni de eshkimge qupııa emes. Degenmen tarıhı sheshim jasalyp, burynǵy Aqmola, búgingi Astana Qazaq eliniń bas qalasyna aınaldy. Úlken kóshtiń sońyn ala bere «Egemen Qazaqstan» da elordaǵa qonys aýdardy.
Iá, ýaqyt degen netken zymyran edi. Shaǵyn konteınerge salǵan azdaǵan júgimizdi aldyn ala attandyryp jiberip, ózimizdiń shaǵyn ǵana qol sómkemizben Almatydan Aqmolaǵa atoılap jetkenimiz kúni keshe ǵana sııaqty-tyn. Arada zý etip shırek ǵasyr ýaqyt óte shyǵypty. О́tken jyldar bederinde gazet te mazmundyq, dızaındyq jaǵynan aıtarlyqtaı ózgeriske ushyrasa, qyzmetkerleri de basylymmen birge jańardy, jasardy. Zaman talabyna sáıkes shet tilin jaqsy meńgergen jańa býyn paıda boldy. Sol kezde gazetpen birge kóshke ilesken biraz aǵalarymyz zeınet demalysyna shyǵyp, beınetiniń zeınetin kórip jatsa, tirshilik zańymen aramyzdan tym alystap ketkenderi de az emes.
...19 aqpanda Almatyda shyǵaryp salý rásimi ótti. Sonshalyqty úlken bir dabyra saltanat uıymdastyrylǵan joq. Negizinen II Almaty vokzalyna osynda qalatyn áriptesterimiz ben týǵan-týysqandar jınaldy. Al kóshti sol kezdegi bas redaktorymyz, Prezıdenttiń úzdik jýrnalısterge beriletin syılyǵynyń tuńǵysh laýreaty Erjuman Smaıyl men osydan on shaqty jyl buryn ǵana gazetti basqaryp, basylym bedelin shyrqaý bıikke kótergen, sóıtip taralymyn 200 myńǵa jetkizgen Halyq jazýshysy Sherhan Murtaza bastap shyqty. Bul qaı jaǵynan alyp qaraǵanda da asa jarasymdy tandem edi.
Astanada basylǵan alǵashqy nómir
«Egemenniń» úlken kóshke ilesetini belgili bolǵan tustaǵy, ásirese ásem de arý Almatymen qoshtasar sáttegi kóńil tolqynysyn, qımastyq sezimin bir sózben aıtyp jetkizý, árıne, qıyn. Kóshtiń endi keri burylmaıtyny aqıqatqa aınalǵan shaqta bul sezim eselene tústi desek te, esh qatelespeıtin shyǵarmyz. Onyń ústine, «Jańa Astana shyn máninde qandaı eken?» degen san maǵynaly saýaldyń da kókeıde keptelip turyp alǵanyn jasyrýdyń jóni joq.
Sál sheginis jasasaq, gazet Aqmolaǵa kóshedi eken degen sybys shyqqaly keıbir jýrnalısterden de maza kete bastady. Bireýleri baratyndar tizimine ilikpeı qalamyn ba dep qoryqsa, ekinshileri Alataý bókterindegi arý Almatyny aıazy bet qaryǵan alys Arqadaǵy Aqmolaǵa aıyrbastaǵylary kelmeı, ekiudaı kúı keshti. Barýǵa táýekel etkender qalǵysy kelgenderden basym bolǵanyn da aıta keteıik. О́ıtkeni jastardy bylaı qoıǵanda, jasamys jýrnalısterdiń kóbinde baspana joq edi. Al elordaǵa barý baqyty buıyrǵandardy jekemenshik páterleri kútip turǵan bolatyn.
Provınsııalyq oblys ortalyǵy sanatyndaǵy qarabaıyrlaý shaharǵa kóshýge daıyndyqty elimizdiń bas gazeti retinde «Egemen Qazaqstan» da erte bastady. О́ıtkeni basylymnyń erte me, kesh pe, Aqmolaǵa at basyn buratyny aqıqat edi. Sebebi Úkimettiń astanany aýystyrý týraly qaýlysy shyqqannan keıin negizgi memlekettik organdar Arqaǵa qonys aýdaryp úlgergen-tin.
1997 jyldyń qarasha aıynda astanaǵa «Egemen Qazaqstannyń» qazirgi bas redaktory Ǵabıt Músirep bastaǵan úsh adamnan turatyn alǵashqy «desant» túsirilip, olardyń turmys-tirshiligine kerekti barlyq jaǵdaı jasaldy. Eń bastysy, Almatyda jataqhanada turyp kelgen qyzmetkerlerge birden jaıly páterler berildi. Sonyń aldynda ǵana Aqmolada basylymnyń tilshiler qosyny ashylyp, 3–4 jýrnalıst osy jerden materıaldar berýge kirisken edi. Kóp keshikpeı sol kezdegi Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Altynbek Sársenbaevtyń tapsyrmasymen «Egemenniń» redaksııasyn tolyǵymen kóshirip ákelý jumystary qyzyp júre berdi.
Áýeli gazet bas redaktorynyń sol kezdegi birinshi orynbasary Erkin Qydyr elordaǵa negizgi kóshten jarty jyl buryn qonys aýdaryp, tikeleı kóshi-qon máselelerimen aınalysty. Aqmola oblysynyń Selınograd aýdany ákimdigi ózderi otyrǵan ekiqabatty eski ǵımaratty Astana qalalyq ákimdigi men Memlekettik múlik jónindegi komıtettiń sheshimimen redaksııaǵa bosatyp berip, kúrdeli jóndeý jumystary bastaldy. Kommersııa bóliminiń basshysy Rysbek Sársenbaıulynyń qolastyndaǵy qyzmetkerler qonys aýdaratyn áriptesterine páterler satyp alýǵa kiristi. Almatydaǵy kóshi-qonǵa daıyn otyrǵan qyzmetkerler endi «páterlerimiz qaı aýdanda eken, ortalyqqa jaqyn ba eken?» degen syńaıda qyzyǵýshylyq tanyta bastady. Muny jańa da jaqsy ómirge umtylystyń bir kórinisi retinde qabyldaǵan abzal.
Aqmolaǵa kóshke ilesip, áýelde máshińke, keıin kompıýter basqan órimdeı jas qyzdar da kelgen edi. Bul Eraǵań – Erjuman Smaıyldyń qamqorlyǵynyń arqasynda júzege asqan sharýa bolatyn. Sol qyzdar baqytyn da osy bas qaladan tapty. Búginde bir-bir úıdiń otanasyna aınalyp, urpaq órbitip otyrǵan olardyń Erjuman aǵalaryna alǵystan basqa aıtary joq. Áıtpese kezinde «máshińke basatyn qyzdardy Almatydan shubyrtpaı, jergilikti jerden-aq tabýǵa bolatyn edi ǵoı» degen kúńkil sózder de aragidik aıtylyp qalyp júrdi. Biraq ómir bas redaktordyń sheshimi durys bolǵanyn kórsetti. Búginde ósemiz, órkendeımiz dep kelgen barsha qyzmetkerdiń asqaq armany oryndaldy dep nyq senimmen aıta alamyz.
Sóz sońynda Erjuman Smaıyl 1999 jyldan dúnıeden ótken 2018 jylǵa deıin turǵan «Samal» shaǵyn aýdanyndaǵy úıine eskertkish taqta ornatý jónindegi usynysqa qalalyq arnaıy komıssııanyń dál osy aıazdy aqpan kúnderi oń sheshim shyǵaryp berýi erekshe bir úılesimniń nyshanyndaı bolyp, budan shırek ǵasyr burynǵy oqıǵany aına-qatesiz kóz aldymyzǵa ákelgen edi. Qara shańyraq basylymymyz ósip-órkendeı bersin, oqyrmany kóp bolsyn!