S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq zertteý ýnıversıtetinde Qazaqstan-Cheh halyqaralyq akvamádenıet ortalyǵy ashyldy. Ol jerde jańa ádisterdi qoldana otyryp, balyq pen sýda ósetin basqa da tuqymdar zertteledi, olardy kóbeıtý jumystary júrgiziledi. Qazir mundaǵy balyq ósirý sehynda afrıkalyq jaıyn, tılıapııa, kókserke, bekire ósirilip jatyr. Avstralııalyq kók shaıan men teńiz shaıany da bar.
Mamandardyń pikirinshe, afrıkalyq jaıyn sýyqqa tózimsiz. Shabaqtardy +22-28 gradýs aralyǵyndaǵy temperatýrada ustaǵan durys. Odan da kóktem men jaz sońyna deıin arnaıy toǵanda baǵyp, syrt elderge eksporttaýǵa ábden bolady.
Veterınarııa ǵylymdarynyń doktory Qýanysh Syzdyqovtyń aıtýynsha, ortalyqtaǵy zertteý jumystary eldegi balyq isimen aınalysatyn kásipkerlerge de kóp keńes bere alady.
Jıynǵa S.Seıfýllın atyndaǵy QazATZÝ rektory Qanat Tireýov, Chehııa Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Pavol Shepelıak jáne Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń ókilderi qatysty. QazATZÝ men Ońtústik Bogemııa (Cheh Býdeevıse) ýnıversıteti arasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyq aıasynda osyndaı ıgi bastama iske asyp otyr.
– Bizdiń ýnıversıtet úshin damý basymdyqtarynyń biri – bilim berý baǵdarlamalaryn ınternasıonaldandyrý, birlesken ǵylymı jobalar men ortalyqtardy damytý máselesine úlken kóńil bólý. Ýnıversıtettiń strategııalyq damýynyń basty maqsaty – túlekterimizdiń ishki jáne halyqaralyq eńbek naryǵynda básekege qabilettiligi men suranysyn arttyrý. Búginde bilim jáne ǵylym salasyndaǵy halyqaralyq baǵdarlamalar men jobalarǵa qatysa otyryp, álemniń 40-tan asa elindegi seriktestermen halyqaralyq yntymaqtastyq ornattyq. Búginde Chehııanyń 3 ýnıversıtetimen birlese jumys istep jatyrmyz, – deıdi Qanat Tireýov.
Ortalyqtyń mańyzdy baǵyty – ǵylymı-zertteý jumystary men maqalalardy birlesip jarııalaý, sondaı-aq halyqaralyq konferensııalarǵa, dóńgelek ústelderge qatysý.
– Qazaqstan-Cheh halyqaralyq akvaósirý ǵylymı ortalyǵy – ǵylym men tehnıka damýynyń tarıhı mańyzdy nysany ári halyqaralyq ǵylymı yntymaqtastyqtyń tamasha úlgisi. Buǵan deıin osy másele eki el arasynda talyqalaýdan ótti. Rasymen, jobanyń qaǵazda betinde qalmaı, iske asqany úlken qýanysh. Jalpy, eki memleket arasyndaǵy yntymaqtastyqtyq negizinde ortalyq jumysy balyq ósirý jáne aýlaý isin jandandyrýǵa kúsh beredi dep senemin. Chehııada balyq óndirisi ishki tutynýda da, eksporttaý jaǵynan da jaqsy damyǵan. Cheh balyq ósirýshileriniń ǵasyrlar boıy jınaqtaǵan tájirıbesi jáne zamanaýı ǵylymı jetistikteri qazaqstandyq áriptesterge úlken múmkindik týdyryp otyr. Osy salada ǵylymı zertteý júrgiziletin Ońtústik Chehııa ýnıversıtetiniń balyq sharýashylyǵy jáne sýdy qorǵaý fakýlteti oqý jáne praktıkalyq qyzmetti biriktirip, jańa akvaósirý nysandaryn engizýmen, jańa balyq azyqtaryn tájirıbeden ótkizý jáne basqa zertteýlermen aınalysyp keledi, – dedi elshi Pavol Shepelıak.
Elshiniń sózinshe, 2022 jyly kóktemde Chehııanyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Astanadaǵy Chehııa elshiliginiń qoldaýymen ózderindegi balyq ósirýshi uıymdardyń ǵylymı baǵyttaǵy qyzmetimen tanystyrý úshin qazaqstandyq balyq ósirýshilerge arnaıy sapar uıymdastyrǵan. Al byltyr kúzde Chehııanyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Marek Vybornyıdyń Qazaqstanǵa saparynda ǵylymı yntymaqtastyq taqyrybynda sóz qozǵalyp, ortalyqtyń ashylýyna qoldaý kórsetilgen.
Aıta keteıik, Úkimet balyq sharýashylyǵyn damytýdyń 2020-2030 jyldarǵa arnalǵan arnaıy baǵdarlamasyn qabyldaǵany belgili. Ile-shala Premer-mınıstrdiń tapsyrmasymen barlyq óńirde osy jyldarǵa qatysty óńirlik baǵdarlama ázirlenip, arnaıy qaýlymen bekitildi. Joǵaryda aıtylǵandaı, balyq sharýashylyǵyndaǵy úlkendi-kishili jobalarǵa atalǵan ortalyqtyń kómegi kóp bolady degen senim bar.