Fınder búkil qalany jylytý úshin «qum batareıasyn» salyp jatyr.
«Polar Night Energy» kompanııasy ortalyqtandyrylǵan jylý júıesin iske qospaqshy. Kúlli qalany jylytýǵa shamasy jetetin «qumdy akkýmýlıator» qarjy jaǵynan da tıimdi kórinedi. Negizinen, óndiriletin energııany saqtaý qalpy – ártúrli. Mysaly: kádimgi lıtıı batareıalary, gıdravlıkalyq elektr stansasy, tuz balqymalaryndaǵy batareıalar, kómirqyshqyldy akkýmýlıatorlar, taǵy basqalary. Alaıda, bulardyń deni kóp shyǵyn ákeledi, ıdeologııalyq turǵydan da – sátsiz sheshim. Sondyqtan da fındikter energııany saqtaýdyń jańa tásilderin tabýdy maqsat tutqan. Ázirleýshilerdiń aıtýynsha, olardyń jańa ádisi óte jaqsy oqshaýlanǵan. Ol jınaqtalǵan energııany birneshe aı boıy saqtaı alady. Al jylý alýdyń jasampaz jolyn iske asyrý úshin mamandar qumdy ekologııalyq taza kózderden alady.
Úırenetin-aq ádis
Tehas turǵyny Rendı Vagner sý tasqynynan qutylý úshin úıiniń aınalasyna plastıkalyq tosqaýyl qoıyp, aıla tapqan desedi.
Ol kóktem jaqyndaǵanda 120 metrlik plastıkalyq qubyrdy ákelip, úıin qorshaıdy. Ony qum dorbalarymen nyǵaıtady. Bul qylyǵyn kórshileri túsinbeı, dabyra da qylady. Biraq qalany sý basqan kezde, Rendı tasqynnan zardap shekpegen jalǵyz adam bolady. Apattan qaladaǵy úıdiń bári zardap shegip, onyń úıi ǵana bútin qalǵanda, aınalasyndaǵylar qatty tańdanǵan. Plastıkalyq qubyrǵa 8 300 dollar jumsaǵan aqyldy jigit – 150 000 myń dollar shyǵynnan aman qalǵan.
Tosynnan keletin báleden úı ıesi osylaı qutylypty. Ras, úkimet ózegińdi taldyrmaıdy. Degenmenen ózimiz «birdeńe» qylmasaq, taǵy bolmas...
Meteorıt denesine túsken
Tuńǵysh bolǵan keremet sezim shyǵar. Kolýmb Amerıkany ashty, Popov radıony oılap tapty, Nıl Armstrong aıǵa aıaq basty...al Enn Hodjeske meteorıt soǵyldy.
30 qarasha. 1954 jyl. AQSh-tyń Alabama shtaty Talladega aýmaǵy Sýlakoga qalasy. 34 jastaǵy Enn úıindegi dıvanda uıyqtap jatyr. Kenet salmaǵy 3,86 kılo bolatyn meteorıt bóligi Hodjes úıiniń tóbesin tesip ótip, uıqydaǵy arýdyń jambasyna túsedi. Qýanyshqa oraı, Enn aýyr jaraqat alǵan joq. Tek denesi kógeredi. Meteorıt qalanyń atymen «Sýlakog» dep ataldy, al balama ataýy «Hodjes» boldy.
Aldymen, erejege sáıkes, nysandy áýe kúshteri tekserip, resmı qorytyndy jasaldy. Sosyn Enn úshin kúres bastaldy. Ol «ǵaryshtyq oıynshyqqa» aınala jazady. Artynan adamdar túsip, ómirine qaýip tóngen. Osy turǵydan kóp qıyndyq kórgen ol, túptiń túbi meteorıtti Alabama murajaıǵa tabystap, tynyshtyq tapty. Ǵalam qyzyq qoı.