Memlekettik sektor jáne bıznes ókilderi, sondaı-aq sarapshylar kómirtegi salyǵynyń otandyq ónerkásipke áserin talqylady. 2026 jyldan bastap Eýropa elderi transshekaralyq kómirtekti retteýge kóshti. Eýropalyq odaqtyń jańa kómirtegi salyǵy eldegi kásiporyndardyń eksporttyq ónimine de qoldanylatyn bolady.
2024 jylǵy 1 qańtardan bastap bıznes úshin ótpeli kezeń jumys isteıdi, osy merzim ótkennen keıin shyǵaryndylar úshin kóterilgen ekologııalyq tólemder ónerkásiptiń 6 sektoryna áser etedi. Bul – qara metaldar men alıýmınıı, sement, tyńaıtqyshtar, sýtegi jáne elektr energııasyn óndirý.
Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar vıse-mınıstri Mansur Oshýrbaevtyń aıtýynsha, shekaralyq kómirtegi mehanızmin engizý jetekshilik etetin mınıstrliktermen jáne ónerkásipshilermen birlesip úlken jumys kólemin qarastyrady.
«QazTrade» AQ bas dırektorynyń orynbasary Nurlan Qulbatyrovtyń aıtýynsha, EO-nyń «Jasyl baǵyty» jáne shekaralyq túzetýshi kómirtegi salyǵyn engizý biz úshin ózekti.
«О́ndirýshilerde jańa transshekaralyq salyq bastamasyna qatysty suraqtar týyndaıdy. Biz EO-nyń turaqty damý jáne dekarbonızasııa maqsattaryn qoldaımyz, biraq bul maqsattar halyqaralyq saýdaǵa kedergi keltirmeýge tıis», dedi Nurlan Qulbatyrov.
Búginde otandyq eksporttyń 39%-y EO elderine tıesili. Buǵan munaı, munaı ónimderi, ferroqorytpalar, kómir, ýran, bıdaı jáne basqa da taýarlar kiredi. Eýropa elderiniń saýda kólemi oń dınamıkany kórsetedi. 2023 jyly Qazaqstan EO-ǵa 41,4 mlrd dollarǵa ónim eksporttady, onyń 388,7 mln dollary kómirtekti kóp qajet etetin taýarlarǵa tıesili.
Elimizdiń aldynda 2030 jylǵa qaraı taza shyǵaryndylardy 328,4 mln tonnaǵa deıin tómendetý jáne halyqaralyq qoldaý shartymen 1990 jylǵy kórsetkishtermen salystyrǵanda shyǵaryndylardy 25%-ǵa qysqartý mindeti tur. EYDU sarapshylary túsindirgendeı, bul 2030 jylǵa qaraı Qazaqstanǵa kómir generasııasynyń úlesin 65%-dan 40%-ǵa deıin qysqartý jáne jańartylatyn energııa kózderiniń úlesin 10%-dan 24%-ǵa deıin ulǵaıtý qajet degendi bildiredi.
«QazTrade» AQ Halyqaralyq ıntegrasııa departamentiniń dırektory Aınur Ámirbekova otandyq ónerkásipshilerdiń aldaǵy jyldary kezdesetin syn-qaterleri men táýekelderin atap ótti.
«Qazaqstandyq eksportta kómirsýtek shıkizatynyń quramdas bóligi neǵurlym joǵary bolsa, ımporttaýshy elderde salyqtar men alymdar soǵurlym joǵary bolady. Sondyqtan óndiristiń tehnologııalyq úderisterin jańǵyrtý jónindegi is-sharalar josparyn ázirleý, olardy iske asyrýǵa bıýdjettik qarajatty qarastyrý qajet», dedi Aınur Ámirbekova.