Jer betinde qansha adam bolsa, sonsha adamnyń ózindik ereksheligi bar. Bul – daýsyz aqıqat. Al pákstandyq Hanýmanyń jaratylysy tipten bólek.
Kópten kútken náreste dúnıege kelgende, ata-anasynyń qýanyshynda shek bolmady. Tek bir ereksheligi ǵana áke-sheshesin qatty alańdatady. Ol – sábıdiń múldem jylamaıtyny. Ádette ata-analar jas sábıin jubata almaı álekke túsýshi edi. Al Hanýmanyń jylamaıtyny kerisinshe ata-anasyn ýaıymdata bastady. Biraq dárigerler náresteniń damýynda eshqandaı aýytqý joq ekenin aıtyp, olardyń kóńilin tynyshtandyrady. Jyldar ótedi. Qyz tilalǵysh, tártipti bolyp ósip, anasyna qolǵabys jasaıtyn jasqa jetedi. Bir kúni kútpegen jerden (bar qyzyqtyń osylaı kútpegen jerden bastalatyn ádeti ǵoı) Hanýma pııaz arshyp otyrǵanda kózinen qatty túıirshikter tamyp túsedi. Iá, bul – jas edi. Endi tańqalarlyǵy da sol – onyń kóz jasy krıstaldy asyl tas bolyp shyqty. Bul erekshe krıstaldardyń quramy áli kúnge deıin belgisiz. Ǵalymdar osy qubylysty túsindire almaı keledi. Eń bir qýanatyn ári tańǵalatyn nárse Hanýmaǵa bul qatty kóz jasy eshqandaı kedergi jasap, zııanyn tıgizbeıdi. «Hanshaıymnyń merýert kóz jasy» degendi ertegilerde ǵana bolatyn ǵajaıyp dep oılaýshy edik. Endi, mine, erteginiń shynǵa aınalǵanyna anyq kózimiz jetip otyr.
Perishtesi qaqqan bala
Tarıhty aqtarsańyz adam sengisiz talaı-talaı tańǵajaıypqa tap bolasyz. Birin bilsek, birin bile bermeımiz. Al bul 1937 jyly AQSh-ta bolǵan oqıǵa edi.
Bir kúni aýla sypyrýshy Djozef Fıglok esimdi Detroıt qalasynyń turǵyny kópqabatty úıdiń janynan ótip bara jatady. Kenet tóbeden... Djozeftiń basyna tórtinshi qabattan bir jasar bala qulap túsedi. Baǵyna oraı baldyrǵan da aman qalady, Djozeftiń de jaraqaty jeńil bolady. Sóıtse, sábıdiń anasy terezeni jabýdy umytyp ketipti. Baldyrǵan bilsem eken, kórsem eken degen qumarlyqpen terezeniń jaqtaýyna shyǵyp, tómen qaraı quldılaǵan. Qaıta aýla sypyrýshynyń basyna túsip aman qalady. Ǵajaıyp munymen aıaqtalǵan joq. Týra bir jyl ótkennen keıin taǵy bir tańǵalarlyq oqıǵa bolady. Iаǵnı 1938 jyly Djozef Fıglok sol kósheniń boıymen, álgi úıdiń janynan ótip bara jatqan sátte, baıaǵy bala taǵy da onyń basyna qulap túsip, aman qalady. Tap sol sátte ne kúlerin, ne jylaryn bilmeı qalǵan aýla sypyrýshysynyń esimi osylaısha tarıhta qalǵan eken.