Janýarlardy aýlaý, zararsyzdandyrý, vaksınasııalaý, bosatý júıesi boıynsha memlekettik satyp alýlar sáýir aıynyń sońy – mamyrdyń basynda tolyǵymen aıaqtalýy tıis. Bul týraly 2 sáýirde Qostanaı oblysynyń veterınarııa basqarmasynyń bıologııalyq qaýipsizdik basqarmasynyń basshysy Talǵat Shamshadın málim etti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýlaý-zararsyzdandyrý-vaksınasııalaý-bosatý baǵdarlamasy Qazaqstanda 2022 jyly «Janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý týraly» zań kúshine engen kezde qabyldandy. Bul qańǵybas janýarlardy atýǵa balama bolady dep josparlanǵan bolatyn.
Qarjylandyrý osy baǵdarlamanyń 4 quramdas bóligine bólingen: qaraýsyz jáne qańǵybas janýarlardy aýlaý, ýaqytsha ustaý, chıpteý jáne sáıkestendirý, vaksınasııalaý jáne zararsyzdandyrý.
Sonymen qatar endi oblystyq bıýdjet esebinen ıeleri halyqtyń áleýmettik osal toptaryna jatatyn janýarlardyń esebin júrgizetin bolady. Bul maqsatqa qosymsha 12 mıllıon teńge bólindi. Mundaı janýarlardy birizdendirý tegin júrgiziledi.
Biraq olar barlyq jer ýchaskelerinen ótkenshe, qańǵybas janýarlardy ustamaıdy.
«Qostanaı aýdany, Rýdnyı, Jitiqara aýdany jáne Arqalyq qalalarynda balyq aýlaý boıynsha kelisim-sharttar jasaldy. Oblystyń qalǵan 15 aýdan, qalalarynda memlekettik satyp alý jalǵasyp jatyr», dedi Shamshadın.
Eń qıyn jaǵdaı Lısakovskide – aýlaýǵa tender tórtinshi ret jarııalandy, biraq qatysýǵa nıet bildirgender joq.
«О́ńirdiń 10 aýdanynda: Amangeldi, Denısov, Jangeldi, Qamysty, Qarasý, Naýyrzym, Sarykól, Uzynkól aýdandarynda, Beıimbet Maılın jáne Arqalyq aýdandarynda chıpteý jáne birdeılendirý boıynsha kelisimder jasaldy», dedi Shamshadın.
Zalalsyzdandyrý boıynsha kelisimder Qostanaı oblysy, Arqalyq, Lısakovsk, Qostanaı jáne Rýdnyı qalalarynda jasalǵan.
«Basqa aımaqtarda memlekettik satyp alýlar ótpeı, 1 sáýirde qaıta jarııalandy. Bul lot boıynsha konkýrstyq rásimderdiń merzimi – bir aı. Qańǵybas janýarlardy ýaqytsha baspanaǵa berý boıynsha memlekettik satyp alýlar áli de jalǵasyp jatyr. Nátıjesi osy aptanyń sońyna deıin belgili bolady», dep túsindirdi spıker.
– Qazir «Janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý týraly» zańǵa ózgertýler engizý talqylanyp jatyr. Atap aıtqanda, baspanalarda 15 kún bolǵan soń, qańǵybas mysyqtar men ıtter evtanızasııalanady. Osy túzetýlerdi qaraý qazirgi ýaqytta qaı kezeńde kúshine enetini týraly bilesiz be? dep surady NG tilshisi.
«Túzetýler áli Májilis depýtattarynyń qaraýynda. Olardyń qandaı sheshim qabyldaıtynyn bilmeımin», dep jaýap berdi Shamshadın.
– Oblystyń ońtústik óńirlerindegi sý tasqynynan turǵyn úıler sýǵa batyp jatyr. Siz qansha úı janýarlary (ıt-mysyqtar) men maldyń qutqarylǵanyn bilesiz be? Qutqaryla almaǵan jaǵdaıda olardyń ıeleri memleketten qandaı da bir ótemaqy ala ma?
«Qazir oblystyń úsh aýdanynda (Amangeldi, Jangeldi jáne Arqalyq) tótenshe jaǵdaı jarııalandy. Eldi mekenderde sarqyndy sý bolǵandyqtan, ol jaqta júrý múmkin emes. Búginde qansha mal nemese úı janýarlary qyrylǵany týraly naqty derekter joq. Mundaı aqparat paıda bolǵan kezde biz sizge bul týraly qosymsha habarlaımyz. О́temaqy tóleý isimen aýdan ákimdikteri aınalysady, arnaıy komıssııalar quryldy», dep jaýap berdi spıker.
– Jaqynda respýblıkalyq BAQ-ta el azamattaryn úı janýarlaryn kómgeni úshin iri kólemde aıyppul kútip turǵany týraly aqparat tarady. Jerlengen mysyq pen ıtten adamǵa juǵatyn aýrý bar ma?
«Eger bul janýar qandaı da bir aýrýdan ólse, mysaly, janýarda qutyrý aýrýy bolsa, onda adamdarǵa ǵana emes, úı janýarlaryna da – sol ıt pen mysyqqa da juqtyrý qaýpi bar. Bul zań jobasy úı janýarlaryn jappaı jerleýge jol bermeý úshin, eshkim qalaǵan jerine kómip tastamaýy úshin qajet, úı janýarlarynyń máıitin órtep jiberýge bolady», dedi Shamshadın.