Ortalyq ámbebap dúkeniniń aldyndaǵy, aýmaǵy atshaptyrym avtoturaqta jolserigimizdi tosyp tur edik. Qolynda shaǵyn shelegi, suıyq sabyny, sýly shúberegi bar on bir-on eki jasar jetkinshek kelip, kóligimniń terezesin qaqty. Aıtpasa da bilip tur edim. О́tken kúzde, óńmeńińnen óter qara sýyqta kórip edim. Sol bala ma, álde basqa ma, anyq aıyra almadym. Áıteýir, turaqqa kelip tizgin tartqan kólikterdiń avtoshamyn jýyp júrgen.
– Aǵaı, – dep ımene til qatty álgi bala, – kóligińizdiń avtoshamy kirlep qalǵan eken, jýyp bereıin be?
Ústi-basy tap-taza, qolyndaǵy kerekti zattary da muntazdaı.
– Qansha alasyń? – dep suradym.
– О́zińiz bilesiz, – dep kúmiljidi bala.
Meselin qaıtarmaıyn dep 1000 teńge ustattym.
– Jýmaı-aq qoı, – dedim, – kún laısań, báribir qaıta kirleıdi.
– Joq aǵa, siz aqshasyn tóledińiz ǵoı, eńbek etpeı alýǵa bolmaıdy.
Jaǵdaıyn suradym. Anasy men kishkentaı inisi bar eken. Sabaqtan qoly bos kezinde osylaı tabys tappaq. Esebi, anasyna kómektespek. Kishkentaı balanyń jaqsy nıeti kóńilimdi ýyljytyp jibergeni. Atam qazaq «jas óspeı me, jarly baıymaı ma?» deıdi. Erteń-aq jetilip keter.
Oblys ortalyǵyndaǵy J.Táshenov kóshesiniń boıynda azyq-túlik satatyn birneshe dúken bar. Dárihana da osy jerde, turmystyq buıymdar da satylady. Sodan ba eken, júrginshi úzilmeıdi. Záýi bir sebeppen soǵa qalsańyz, ishimdiktiń saldarynan bet-aýzy kógere qaraıyp ketken, ústi-basynda saý-tamtyq joq áldekimderdiń alaqan jaıyp turǵany. Halyqty ábden mezi etip jibergen be, qaltasyna qol salyp jatqan kisini de kórmeısiz. Bir kúni eldegi qurdastyń ótinishi esime túskeni. Qystyń sońynda muzǵa qulap, mertigip qalǵan qurdasqa mal jaılaý qıynǵa túsken syńaıly.
– Qalada meken-turaǵy joq adamdar bolady deıdi ǵoı, bireýin qarastyrsańshy. Bárin zańdastyryp alar edim. Turatyn jeri, as-sýy daıyn, tek jumys istese boldy. Aqysyn jemeımin, – degen ol.
Osy jaıdy kórshime aıtyp aqyldasyp kórdim. Ol bolsa julyp alǵandaı:
– Jumys isteıtin adam bolsa solaı júrer me edi? – degeni.
Jan dúnıeńdi tuz tıgendeı ashytatyn jalǵyz aýyz sózdiń astaryna álgi toptyń bet-beınesi túgel syıyp tur edi. Taıaýda taǵy bireýi kezikti. Otyzdy ortalap qalǵan azamat, on eki múshesi saý. Usynysymdy aıttym. Elge barsań, basyńda baspanań, as-sýyń daıyn, aqy-pulyńdy alasyń.
Dombyǵa isip ketken, oty óshe bastaǵan janarymen maǵan úńile qarady. Aıtpasa da túsinikti. Aqyl-esimniń durystyǵyna kúmándanyp tur.
Osy eki sýretti kórgen saıyn dúnıeniń kereǵarlyǵyna tańǵalatynym bar.
Kókshetaý