Elimizde sý deńgeıi ázirge ala-qula. Ásirese soltústikte jaǵdaı áli de kúrdeli. Keı jerlerde sý deńgeıi túskenimen, Jaıyqtyń Reseıden keletin arnasy alańdatyp otyr. Qyr astynda qyzyl sý baryn kún buryn baǵamdaǵan el qaýiptiń aldyn alýǵa jumyla qam-qareket qylyp jatyr. Alaıda mamandardy negizgi eleńdetip otyrǵany sý tasqynynyń ekinshi tolqyny.
Jedel is-sharalar jóni
Sý tasqyny kezinde uzyn-sany 107 465 adam, onyń ishinde 38 627 bala qaýipsiz jerge kóshirilse, 11 786 adam úıine oraldy. Ýaqytsha ornalasý beketterine 7 598 adam, 3 288 bala ornalasty. Keıingi málimetterge súıensek, avarııalyq-qutqarý jumystarynda 32 484 adam, 3 709 tehnıka, 14 áýe kemesi jumyldyrylǵan. Tasqynnyń jolyn qoldan kelgenshe bógep, arpalysqanmen Atyraý, Aqtóbe, Aqmola, Qostanaı, Batys Qazaqstan, Soltústik Qazaqstan oblystarynda 4 870 jeke turǵyn úı, 1 517 aýla, 2 035 saıajaı sý astynda qalǵan. Osy aralyqta «Jedel jelige» 1 667 qońyraý tússe, mamandar 123 azamatqa shuǵyl psıhologııalyq kómek kórsetti.
Qazir 20 óńirde respýblıkalyq jáne oblystyq jedel shtabtar jumys istese, Aqtóbe, Qostanaı, Batys Qazaqstan, Aqmola, Qaraǵandy, Atyraý, Soltústik Qazaqstan, Ulytaý oblystarynda jergilikti aýqymdaǵy 36 tótenshe jaǵdaılar qyzmetiniń mamany jedel qyzmetke jumyldyryldy. Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi sý basqan ólkelerdiń turǵyndaryn asa muqııat bolýǵa, tasqyn kezinde qaýipsizdik erejelerin saqtap, úıden, evakýasııalaý pýnktterinen ruqsatsyz ketpeýge shaqyryp, eskertedi.
Búginde sý astynda qalǵan óńirlerde 66 medısınalyq pýnkt jumys istep tur. Onda medısına mamandary men psıhologterdiń kezekshiligi uıymdastyrylǵan. Dári-dármek pen medısınalyq buıymdardyń qory jetkilikti. Tótenshe jaǵdaı rejimi jarııalanǵan barlyq óńirde 309 júkti áıeldiń densaýlyǵyn dárigerler baqylap otyr. Osyǵan deıin sý basqan aımaqtarda 253 áıel bosanǵan. Evakýasııalyq pýnktterde 5 300-ge jýyq bala bar bolsa, onyń ishinde 71 bala stasıonarlyq kómek, 87 bala ambýlatorııalyq em alady. Osyndaı pýnktterde medısınalyq jáne psıhologııalyq kómek kórsetý úshin 1 116-dan asa medısına qyzmetkeri, onyń ishinde 278 dáriger, 838 meıirger, 79 psıholog tartylǵan. Sanıtarlyq-epıdemııalyq baqylaý maqsatynda sý tasqynynan zardap shekken óńirlerde aýyzsý sapasyna turaqty baqylaý júrgizilip keledi.
Shyǵyndardyń orny tolady
Sý tasqynynan búlingen úılerdi qalpyna keltirý jumystaryn úılestirý úshin jedel toptar quryldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi turǵyn úıdi, áleýmettik ınfraqurylymdy, kommýnaldyq sharýashylyq nysandaryn qalpyna keltirýge qatysty sharýalardy úılestirý úshin 3 jedel top qurdy. О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Qanat Sharlapaev bastaǵan birinshi jedel top birer kún buryn ǵana Aqtóbe oblysyna barǵan. Mınıstr izinshe Aqmola jáne Qostanaı oblystaryna da saparlaýdy josparlapty. Al Qurylys jáne turǵyn úı kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıteti tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Baqytjan Júnisbekov bastaǵan 2-jedel top Pavlodar, Abaı oblysyna barǵan. «Memsaraptama» respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń bas dırektory Qýandyq Qajkenov jetekshilik etken 3-top Batys Qazaqstan, Soltústik Qazaqstan oblystaryna attanyp, jalpy ahýaldan habar aldy. Jedel toptyń quramynda Aýyl sharýashylyǵy, Kólik, Densaýlyq saqtaý, Sý resýrstary, Tótenshe jaǵdaılar, Ekologııa, Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstrleri, Úkimet apparatynyń aımaqtyq ınspektorlary da bar. Mysaly, olar Aqtóbe oblysyna jasaǵan saparda sý tasqynynan zardap shekkenderge turǵyn úı salýǵa dep ákimdik bólgen jer telimderiniń jaı-kúıin tekserdi. Ákimdik taratqan aqparat boıynsha boıynsha óńirde 436 daıyn jer bar. Onyń ishinde Oıyl aýdanynda – 321, Qobda aýdanynda – 77, Áıteke bı aýdanynda – 22, Temir aýdanynda – 10, Aqtóbe qalasynda 6 jer bar eken. Qanat Sharlapaev óńirlerde jergilikti kásipkerlermen, qurylys kompanııalarynyń basshylarymen kezdesýdi umytpaı, qalpyna keltirý jumystary boıynsha josparlardy talqylaǵan.
Eskertýdi eleýsiz qaldyrýǵa bolmaıdy
«Qazgıdromet» RMK-nyń habarlaýynsha, atmosferalyq fronttardyń saldarynan eldiń basym bóliginde jańbyr jaýady. Ońtústik-shyǵys pen ońtústiktiń taýly aımaqtarynda jańbyr molynan tússe, soltústiktegi ólkelerde tún jaýyn-shashyndy bolady. Birneshe óńirde tuman, jel kúsheıip, elimizdiń ońtústiginde daýyl bolady degen boljam bar.
«Tórt oblys boıynsha gıdrologııalyq dabyldy eskertý saqtalady. 16 sáýirge deıin Almaty oblysynda qar kóshkini boıynsha eskertý jarııalandy. Abaı oblysy men Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha da dabyldy eskertý bar. Munda aǵyndar paıda bolyp, ózenderde sý deńgeıi kóterilýi yqtımal. Qostanaı oblysynyń soltústik jáne soltústik-shyǵysyndaǵy ózenderde 17 sáýirge deıin sý deńgeıiniń kóterilý qaýpi bar. Sondaı-aq Jambyl oblysyndaǵy taýly jáne taý bókterindegi aýdandarda 16 sáýirge deıin kólbeý aǵyn qalyptasyp, ózenderde sý deńgeıi kóterilýi múmkin», dep habarlady «Qazgıdromet» RMK baspasóz hatshysy Alına Ismaǵulova.