Búgingi qoǵamda áıel men balaǵa qatysty zorlyq-zombylyq úshin jazany qatańdatý zamannyń talaby men suranysyna sáıkes týyndap otyrǵanyn umytpaýymyz qajet. О́ıtkeni qoǵamdaǵy qordalanǵan másele osyndaı zańdy qabyldaýǵa ákeldi.
Bul másele qoǵamda qyzý talqylanyp, osy baǵyttaǵy zańnamalardy jetildirý qajettigi aıqyndaldy. Sarapshylar, qoǵam belsendileriniń pikiri eskerilgen zańnyń basty mindeti balalar qaýipsizdigin qamtamasyz etý máseleleri boıynsha memlekettik saıasattyń quqyqtyq, ekonomıkalyq, áleýmettik jáne uıymdastyrýshylyq negizderin jetildirý, áıelder men balalarǵa qatysty qylmystyń aldyn alý jáne jolyn kesý degen ortaq múddede toǵysty.
Memleket basshysynyń ustanymy aıqyn – zańnyń ústemdigin belgileý jáne zań normalary saqtalatyn ádiletti qoǵam qurý. Prezıdent usynǵan zań jáne tártip qaǵıdaty barlyq másele quqyqtyq salada sheshilýi kerek degendi bildiredi.
Qujattyń maqsaty – Memleket basshysynyń áıel men balaǵa qatysty zorlyq-zombylyqtyń kez kelgen kórinisi úshin jaýapkershilikti qatańdatý, otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtý jáne kámeletke tolmaǵandardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý. Onyń ishinde bala quqyqtary jónindegi ýákildiń qyzmetin odan ári jetildirý jónindegi tapsyrmalaryn iske asyrýǵa baǵyttalǵan.
Zań shyǵarýshy organ qoǵamnyń suranysyna sáıkes jaza túrlerin anyqtady. Qatań jaza – qylmystyń aldyn alýdyń jáne qoǵamdy qaýipti qylmyskerlerden qorǵaýdyń tıimdi ádisi. Qujatta, eń aldymen, qylmystyń aldyn alýǵa jáne azamattardyń quqyqtarynyń ádildigi men qorǵalýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan sharalar kesheni kózdelgen. Sonymen qatar engizilgen túzetýler balalardyń quqyqtyq sanasyn qalyptastyrýǵa arnalǵan. Kámeletke tolmaǵandardy qorqytý jáne kıberbýllıng úshin ákimshilik jaýapkershilik engizildi. Kámeletke tolmaǵandar arasynda býllıng jıi kezdesedi. Osyǵan baılanysty bilim berý uıymynda uzaq ýaqyt boıy býllıngke qarsy turýdyń zańdy tetikteri bolǵan joq. Olar tek profılaktıkalyq sóılesýmen, mektepte esepke alýmen shektelýge májbúr boldy.
Qujatqa áıelder men balalarǵa qatysty kez kelgen sıpattaǵy zorlyq-zombylyq úshin jaýapkershilikti qatańdatatyn, sondaı-aq otbasy ınstıtýtyn, kámeletke tolmaǵandardyń qaýipsizdigin nyǵaıtatyn normalar engizildi.
Endigi jerde atalǵan zań óz deńgeıinde oryndalady dep senemiz. Sebebi zań oryndalýymen mańyzdy.
Rýslan RÚSTEMOV,
Senat depýtaty