Eksport kólemi 40 paıyzǵa artady

Atap aıtqanda, qazaq­standyq tarap­tyń transaýǵan­dyq dálizdi damytý jobala­ryn: «Termez – Mazarı-Sharıf – Kabýl – Peshavar» jáne «Ge­rat – Kandagar – Spın-Býl­dak» temir­joldaryn salý jó­nin­degi jobalardy iske asy­rýǵa qatysýǵa daıyndyǵy naq­­tylandy. Joba Ortalyq jáne Ońtústik Azııa elderi arasynda júkterdi jetkizý ýaqytyn 10 esege qysqartýǵa, sondaı-aq júkterdi tasymaldaý qunyn tómendetýge múm­kindik beredi. Qazaqstan temirjoldyń joǵarǵy qury­lysyna arnalǵan materıaldardy, óz óndirisiniń shpaldary men bekitkishterin jet­kizý arqyly tran­saýǵan magıstraliniń qurylysyna qatysýǵa daıyn.

Keıingi úsh jylda Qazaq­stannan Aýǵanstanǵa eksport­tyq tasymaldaý kólemi turaq­ty túrde ósip keledi: 2023 jyly temirjol arqyly tasymaldaý kólemi 2,7 mln tonnany qurady, onyń 1,5 mln tonnasy – un jáne astyq. Bul 2021 jylǵy deńgeımen salystyrǵanda 14%-ǵa kóp. Keler jyldarǵa arnalǵan bol­jam – eksporttyń 40%-ǵa ul­ǵaıýy. Bul rette 2030 jylǵa qaraı tasymaldardyń 3 ese ósýi kútilýde.

Sonymen qatar kezdesý barysynda qazaqstandyq tarap Aýǵanstanǵa elimizden astyq pen un jetkizý kólemin arttyrý úshin Beıneý termınalynyń qýatyn qarastyrýdy usyndy.

«Búginde Qazaqstan Aýǵan­stannyń negizgi saýda se­rik­testeriniń ondyǵyna kire­di. Sizderdiń elderińiz qazaq­standyq astyq pen undy dás­túrli túrde ımporttap kele­di. Qazaqstan bul taýarlar­dy Aýǵan naryǵyna senimdi jetkizýshi boldy jáne bolyp qala beredi», dedi S.Juman­ǵarın.

Beıneý termınaly Mań­ǵys­taý oblysynyń aýmaǵynda ornalasqan, Qazaq­stan-Túrik­menctan shekarasyna tikeleı shyǵa alady. Termınalda barlyq qajetti óndiristik ınfraqurylym bar. Ol ónimdi eksportqa odan ári tasymaldaý úshin qurlyqtaǵy aýystyryp tıeý termınaly-jınaqtaǵysh mindetin oryndaı alady.

Termınaldyń qýattylyǵy aıyna 100 myń tonnaǵa deıin astyq, 12 myń tonna un jáne 3 myń tonnaǵa deıin quramajem jóneltýge múmkindik beredi.

Sondaı-aq Qazaqstannyń Ońtús­tik Azııa baǵyty bo­ıynsha qytaı júkterin tranzıtten ótkizý múmkin­digi bar. Búginde ol Qytaıdan Qazaq­stan baǵytynda júretin bar­lyq kon­teı­nerlik poıyz­dardyń 40%-yn birik­tiretin Sıandaǵy (QHR) Qurǵaq port aýmaǵyndaǵy menshikti termınal. Sonymen qatar Lıanıýngan portynda kún saıyn Qazaqstan baǵytynda eki konteınerlik poıyz qury­latyn Qazaqstan-Qytaı termınaly bar. Osy­laısha, eger transaýǵan temirjoldary salynatyn bolsa, onda júk­ter Qy­taıdan Qazaqstan arqy­ly tek Batys­qa ǵana emes, Aýǵanstan arqyly Pákis­tan, Úndistanǵa ótedi.

Buǵan qosa Qazaqstan tarapynan «Qytaı–Qazaq­stan» (Aqtaýǵa deıin) – «Túrik­menstan-Aýǵanstan» (Týrgýn­dı/Anhoı) baǵyty boıynsha Qytaı ónim­­derin Qazaqstan aýmaǵy arqyly Aýǵanstanǵa jet­kizýdi ártaraptandyrý týraly usy­nys aıtyldy.

Júkterdi biriktirý úshin Sıan qalasyndaǵy (QHR) termınaldy paıdalaný usy­nyldy. Qazaqstandyq maman­dardyń esepteýleri boıynsha Sıan/Úrimshi qalalarynan Aýǵanstanǵa (Týr­gýn­dı/Anhoı) uıymdastyrylǵan konteı­nerlik poıyzdarmen taýar jet­­kizý ýaqyty shamamen 10-12 kúndi quraıdy.

Sonymen qatar elder ara­syndaǵy áýe qatynasyn qal­pyna keltirý múmkin­dikteri týraly sóz boldy. Avıasııa salasy boıynsha ózara túsi­nistik týraly memorandým aıasynda eki eldiń avıatasymaldaýshylary aptasyna 3 turaqty jolaýshylar júk reısterin oryndaýǵa quqyly. Qazaqstandyq tarap bul máse­leni Aýǵan avıakompanııalarynan ótinimder túsken kezde qaraýǵa daıyn.

Kezdesýde «QTJ» UK» AQ ókilderi eksporttyq jáne tranzıttik jobalardy tanys­tyrdy.

«Búginde Qazaqstannan О́zbekstan, Aýǵanstan, Pákstan arqyly jáne odan ári teńiz ar­qyly BAÁ-degi Djebel-Alı portyna deıin jańa mýl­tımodaldy eksporttyq baǵyt­tardy uıymdastyrýda qanatqaqty joba bastal­dy. Jańa baǵyt «KTZ Express»-tiń qatysýymen uıym­dastyryldy. Eksporttaýshy – qazaqstandyq «Bio Synergy co», júkterdi jetkizý boıynsha seriktes – pákstandyq «National Logistics Cell» (NLC). Qazirgi ýaqytta Pavlodar oblysynda júk tıeý bastaldy. Bul – alıýmınıı sılıkatty qýys mıkrosfera. Almatyda júk konteınerlerge tıelip, pákstandyq seriktes mashınalaryna aýystyrylady. Ári qaraı avtokólikpen О́zbekstan men Aýǵanstan arqyly Pákstan­nyń Karachı portyna deıin jetkiziledi. Ol jerden eki konteıner teńiz arqyly BAÁ-degi Djebel-Alı portyna deıin jóneltiledi», dedi «QTJ» UK» AQ basqarýshy dırektory Baýyrjan Orynbasarov.

Onyń aıtýynsha, júkterdi mejeli jerge jetkizýdiń kútiletin merzimi – shamamen 20-25 kún. Qanatqaqty jobany sátti iske asyrý kezinde osy baǵyttyń belsendi damýy jáne jańa baǵyt bo­ıynsha júk aǵynynyń edáýir kólemin tartý kútiledi.

Sol kúni Serik Jumanǵa­rın­niń Aýǵanstannyń Syrt­qy ister mınıstri Amır Mýt­takımen jáne Saýda jáne ónerkásip mınıstri Nurıddın Azızı­men kezdesýleri ótti.