Elimizdiń jas ǵalymdary jýsannan dıabetke qarsy dári daıyndap jatyr. Bul týraly tilshimiz Eligimaı Tóńker «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda jarııalanǵan «Jýsannan jasalǵan...» maqalasynda tarqatyp jazdy.
Jýsannan dári daıyndaý Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń «Dárilik ósimdikterdi ǵylymı-zertteý» ortalyǵynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri Álııa Nurlybekovanyń bastamasy.
Jýsannan alynǵan qosylystardyń dıabetke, qabynýǵa, koronavırýsqa qarsy bıologııalyq belsendiligi zerttelmek. Al Álııa Qazaqstanda ósetin ósimdikterdiń hımııalyq quramyn zertteıdi.
«Ǵylymı jumys barysynda alynǵan syǵyndylardyń bıologııalyq belsendiligi zertteýge jiberiledi. Al ári qaraı onyń hımııalyq quramyndaǵy ózgeristerge nazar aýdarylady. О́zgeristerdiń ishinde osyǵan deıingi ǵylymı izdenisterimizde kezdesken, ıaǵnı belgilisi, sol sııaqty belgisizderi de bar. Budan bólek farmakologııalyq belsendiligi de zertteledi. Júrgizilgen zertteý jumysynyń nátıjesi boıynsha bıologııalyq belsendi qospalar, túrli preparattar daıyndap shyǵaramyz. Bul otandastarymyz úshin óte paıdaly bolmaq. Qansha degenmen tabıǵı ónimder arqyly jasalady. Quramynda sıntetıkalyq ónimder, hımııalyq qospalar joq», deıdi Álııa Nurlybekova.
Bıologııalyq belsendi qospalar «Dárilik ósimdikterdi ǵylymı zertteý» ortalyǵynda tekserýden tolyq ótip, ázirlený satysynda tur. Qazir jas ǵalymdar óndirgen ónimderdi memlekettik tirkeýden ótkizip, ári qaraı quqyqtyq turǵyda patentteý jumysyn júrgizip jatyr. Bul quqyqtyq qujat otandastarymyzǵa daıyn ónimdi naryqqa esh qınalmaı shyǵaryp ári emin-erkin satý úshin asa qajet. Olar daıyndalǵan dárini, aldymen, el aýmaǵyna shyǵarýdy josparlap otyr. Eger suranys artsa, álemdik naryqqa da aıaq basý josparlarynda bar.
Dalamyzda ósetin kóptegen dárilik ósimdikten kez kelgen syrqatqa shıpa bolatyn dári-dármek, dárýmen, bıologııalyq qospa, jaqpa maı, japsyrmalar ázirleýge bolady. Osy jáne ózge de qyzyq málimetterdi Eligimaı Tóńkerdiń «Jýsannan jasalǵan...» maqalasynan oqı alasyz.
Erlan KIIKBAI,
L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ stýdenti