aýdandaǵy alǵashqy taýyq fermasyn ashty
Burynǵy Jezqazǵan oblysy Jańaarqa aýdany «Jeńis» keńsharynda Sosıalıstik Eńbek Eri Satan Ysqaqov degen ataqty shopan boldy. Ol kezde qurmettiń bári shopanda. Qara «Volga» minip júretin sıdıǵan uzyn kisini kórgende týǵannan sondaı sýyq tústi kisi me dep qalatyn edik. Balamyz ǵoı.
Keıin estidik. Mektep dırektory Ospan Jýanyshbaev aǵamyzdan. Sákeńmen, Satanmen birge ósipti. Áke-shesheden erte aıyrylǵan sıdıǵan sary bala naýa basynan shólirkigen mal kórse ári qaraı bir qadam attamaıdy eken.
О́ziniń maly joq. Bireýdiki. Aq ter-kók teri shyǵyp qaýǵa tartyp sýarady. Támam bala kúledi eken. Kúle berińder, deıdi eken jaryqtyq. Shóldegen myna maldan obal ǵoı.
Sol eńbegi qaıyryn berip eldiń aldy boldy. El aǵalarynyń dárgeıinde júrdi. Qatarlastary aýdannan asa almaı jatqanda Máskeý bardy.
Shilik aýylynan aýdanda alǵashqy bolyp qus fermasyn ashqan ójet áıel, Gúlsara ápshe de jas kezinde Satan jaryqtyqtaı bolypty. Eńbekten esh erinbeıdi eken.
Qosaǵy Qudiret ekeýi búginde bir aýyldyń betke ustar kásipkeri bolyp otyr. Kezinde Turǵanbaı datqanyń izi qalǵan, ataqty Imanjúsiptiń Arqa men Shiliktiń ortasyn qara jol qylǵan aýylda shaǵyn dúken ustapty. El qatarly mal ustaǵan. Kózi qaraıyp jyǵyp jeı bermepti. Kóbeıtipti. Kele-kele túıe baǵyp, qymyran ashytqan. Otyrardyń dalasynyń shóbi ashy, jýsandy. Gúlsara ápsheniń qymyranynyń babynyń kelisetindigi sonshalyq, shubat emes qaımaq iship otyrǵandaı bolasyz. Shaǵyn naýbaıhanasy bar. Baıaǵyda, bala kezimizde sheshemiz shoqqa kómip taba nan pisirer edi. Alǵashqysyn tabadan julyp alardaı edik. Qolyń kúıip turyp ortasyn ashyp sarymaı salsań áp-sátte erip ketetin. Aýzyń kúıgenine qaramaı buralaı soǵasyń. Keıde taba nandy usaqtap týrap, sary maıǵa aralastyryp bylǵaıtyn. Myjyma deıdi. Sońynan bir kárlen kese aıran iship, keshke deıin úı kórmeı oınasań da qarnyń ashpaıdy. Sol, sheshemiz bergen dám, ystyq taba nan Gúlsara ápsheniń naýbaıhanasynda da pisiriledi. Qalada altyn tabaqpen as iship júrse de qabaǵy qyrjıyp otyratyndar Gúlsara ápsheniń ystyq taba nanyn úzip sary maıǵa bylǵap jep, sap-sary irimshik, tarydan jasalǵan talqan, sútten jasalǵan úzbesin, kúrketaýyqtan jasalǵan qýyrdaǵyn soǵyp jep, sońynda mańdaıynyń terin aq oramalmen súrtip otyryp, «ápshe, qudaǵı, bir-bir úzimnen salyp beresiz be, balalarǵa dám tatyraıyn» dep qıylyp turatyn.
Al, endi bul kisiniń qonaq kútisi, ol endi bir tańdyq áńgime. Úıine alǵash ret kelip tursańyzda alty aı kórmegen týǵan baýyryna jasaǵandaı yqylasyna qulaısyz. Bir sózben aıtqanda, naǵyz qazaq áıeli.
Taýyq fermasyn ashpasa da jaǵdaıy jaqsy edi. Gúlsara Seıitjanova basqaratyn «Jańa jer» sharýa qojalyǵynda 25 gektar sýarmaly jeri, 920 gektar jaıylymdylyq jeri, ony ıgeretin birneshe tehnıkasy bar. Múıizdi iri qaradan 190 bas, túıe 155, usaq mal basy 1450, onshaqty jylqysy bar.
Túıe, sıyr saýdyrady. Mal basy jetedi. Sýarmaly jerde baqshalyǵy bar. Baýyry, mesenat-kásipker Serikjan Seıitjanov «Saýts-Oıl» kompanııasynyń prezıdenti. Ońtústikten bólek Qyzylorda, Jambyl oblystaryndaǵy kásiporyndaryn qosqanda 5 myńǵa tarta adamǵa jumys berip otyr.
Osy Gúlsara ápshe apta saıyn Shilik pen Qyzylordanyń ortasyn ala shań qylyp, óziniń ónimin tasıdy. Bir myńnan astam jumysshynyń et, súti, qymyrany, baqshalyq ónimderi Gúlekeńniń moınynda. Jumysshylar suraǵan soń jumyrtqa satyp alyp ta aparady eken.
«Qus fermasyn salsańyzshy, ótkizetin jerińiz bar. Aýdanǵa da jaman bolmas edi. Siz bastasańyz basqalar da óz qabiletine senip iske kiriser. Táýekel deseńizshi».
Aıtqan aýdan ákimi Salyhan Polatov.
Gúlekeń áýelde bir myń taýyq asyrap kórmekshi bolady. Shymkenttegi kásipkerlik ortalyǵyna barǵannan keıin sheshimin birden ózgertken. Bes myń «nesýshka» taýyqqa tapsyrys bergen de kelgen.
Endi, aýyl jumyrtqanyń astyna qaldy. Bir kúnde 4-4,5 myń dana jumyrtqany bir aýdan jep úlgermeıdi eken. О́nim Qyzylordadaǵy «Saýts-Oıl» kompanııasyna jóneltiledi. Aýdannan qalǵany Shymkenttegi bazarǵa ketedi. Baǵa qonymdy. Kóterme baǵada 13 teńge, satylymda 15 teńge.
«Arzan jumyrtqaǵa qaryq bolyp qaldyq» deıdi aýyl turǵyndary rızalyqpen. Qaladan ákelingen emes. Taýyqtyń qaı kúni týǵany da belgisiz emes. Jańa tuqym.
«Jańa jer» sharýa qojalyǵynyń ashylý saltanatyna aýyl aqsaqaldary, turǵyndarynan bólek el aýzynda «oblystyń bas qusshysy» atanyp ketken, osy kásipke qyryq segiz jyldan astam ýaqytyn bergen belgili kásipker, «Qus batareıasy» seriktestiginiń dırektory, oblystyq máslıhattyń depýtaty Ábilqasym Dosbolov, oblystyq máslıhattyń depýtaty, bir mıllıonǵa jetip jatqan shaharǵa «Rixos Khadisha Shymkent» qonaqúıin salyp bergen kásipker Serikjan Seıitjanov arnaıy keldi. Aýdan ákimi Salyhan Polatov úsheýi qus fermasynyń lentasyn qıdy. Ataly sózder, jaqsy tilekter aıtyldy.
Qazaqtyń isker áıeli, aýylda tursa da úlken kásiptiń qulaǵyn otbasymen dóńgeletip otyrǵan Gúlsara Seıitjanova osymen toqtaıyn dep otyrǵan joq. Iri qara soıatyn qasaphananyń jumysyn aıaqtap qaldy. Sút ónimderin óńdeıtin seh ashqaly jatyr.
Gúlsara ápsheni kórgińiz kelse, únemi kúlip júretin, júzinde boldym-toldym degen menmenshil pıǵyl tanylmaıtyn, qol eńbegi dese janyp ketetin, sizdiń isińizdi óz jumysyndaı kórip kirisip ketetin qaıratty qazaq áıelin kóresiz. Ol eńbekten eshqashan qashqan emes. Eńbekqor otbasyǵa eńbek baq bolyp kirdi.
– Elbasymyz eńbek adamdaryna barlyq jaǵdaıdy jasap jatyr. Sondyqtan, qazaqtyń kedeı bolardaı haqysy joq. «Eńbek etseń erinbeı, toıady qarnyń tilenbeı» dedi ǵoı Abaı atamyz. Memlekettiń dáýleti de ortasha sharýadan kóteriledi.
Bul aýylda turyp ta iri kásipker bolatyndyǵyn dáleldegen qaıratty ananyń sózi.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan».
Ońtústik Qazaqstan oblysy.