«Amanat» partııalyq baqylaý komıtetiniń otyrysynda aldaǵy jazǵy-kúzgi órt qaýpi kezeńine baılanysty orman jáne tabıǵatty qorǵaý mekemeleriniń kadr tapshylyǵy, tehnıkanyń tozýy, ushqyshsyz ushatyn apparattar satyp alý jáne orman sharýashylyǵy qyzmetkerleriniń jalaqysyn arttyrý syndy ózekti máseleleri talqylandy.
Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaevtyń aıtýynsha, ótken jyly tabıǵatty qorǵaý mekemeleriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jańartý úshin 25 órt sóndirý mashınasy, 51 shaǵyn orman patrýldik kesheni, 154 traktor, 73 patrýldik mashına, sondaı-aq 655 basqa da jabdyqtar satyp alynǵan.
«Orman jáne tabıǵatty qorǵaý mekemelerinde tehnıkalyq jaraqtandyrýdyń jetkiliksizdigin atap ótý qajet. Orman órtin sóndirý stansasynyń sany standart boıynsha 729 bolýǵa tıis. Bizde bary – 254, olardyń basym bóligi ótken ǵasyrdyń 60-70-jyldarynda salynǵan. Orman órtin sóndirý stansalarynda 1145 tehnıka bar, onyń 510-y ǵana jumys isteýge jaramdy, jartysynan astamy aqaýly. Sonymen qatar ushqyshsyz ushý apparattarynyń jetispeýshiligi (154 orman jáne tabıǵatty qorǵaý mekemelerine barlyǵy 99 dana berilgen) ormandardy tolyǵymen aerovızýaldy tekserýge múmkindik bermeıdi. Mysaly, «Semeı ormany» tabıǵı rezervatynda birde-bir UUA joq», dedi mınıstr.
Orman sharýashylyqtarynyń balansynda órtterdi sóndirý úshin 275 órt sóndirý mashınasy qarastyrylǵan, bul qoldanystaǵy normanyń shamamen 111%-yn quraıdy. Alaıda mashınalardyń 198-i nemese 72%-nyń tozyǵy jetken jáne esepten shyǵarylýǵa tıis. Jabdyqtaý máselesi de ózekti.
О́z kezeginde «Amanat» partııasynyń hatshysy Erjan Jylqybaev Joǵary aýdıtorlyq palata júrgizgen Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń aýdıt qorytyndylaryna nazar aýdardy. Almaty, Batys Qazaqstan jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń jekelegen eldi mekenderindegi órt sóndirý beketteriniń órtti sóndirýge qatyspaǵan jaǵdaılary tirkeldi.
«Oǵan sebep mashınalardyń isten shyǵýy jáne janarmaıdyń bolmaýy. Qazirgi ýaqytta el kóleminde TJM qaramaǵynda barlyǵy 432 órt sóndirý deposy bar, onyń ishinde 172-si (39%) kúrdeli jóndeýdi qajet etedi, 28-de (6%) ǵımarattar apatty jaǵdaıda. Elimizde qosymsha 121 órt sóndirý deposyn salý qajet. О́z kezeginde órt sóndirý qyzmetteri tehnıkalyq jabdyqtaýdy tek jekelegen pozısııalar boıynsha júzege asyrady, sondaı-aq paıdalaný merzimi ótken jáne paıdalanýǵa jaramsyz materıaldyq zattar eskeriledi. Osylaısha, órt sóndirý qyzmetterin jabdyqtaýdyń deklarasııalanatyn deńgeıi olardyń shynaıy jaǵdaıyn kórsetpeıdi», dedi E.Jazyqbaev.
Jabdyqtaý máselesiniń olqylyǵynan bólek, orman sharýashylyqtary jalaqynyń tómendigine baılanysty kadr tapshylyǵyn qatty sezinip otyr. Osy máseleni kótergen qoǵam qaıratkeri Ermek Ábilǵazıev: «Katonqaraǵaı ulttyq parki qyzmetkerleriniń jalaqysy tómen, sebebi júrgizýshiler, traktorshylar, tazalaýshylar azamattyq qyzmetshiler sanatyna jatpaıdy. Aýyldyq jerlerde jumys istegeni úshin 25% ústemeaqy alýǵa quqyly emes, medısınalyq járdemaqy da joq. Orta eseppen 80 myń teńge qolǵa túsedi, bul kadrlardyń turaqtamaýyna birden-bir sebep. Ásirese orman aralaıtyn ınspektorlar men orman sheberleri joqtyń qasy», dedi.
Partııalyq baqylaý komıtetiniń jumys toby «Semeı ormany» jáne «Ertis ormany» rezervattarymen birge Katonqaraǵaı ulttyq parkine jumys babymen barǵan edi. Munda da sol máseleler aldan shyqty – jalaqy tómen, mamandar tapshy, ınfraqurylym óz deńgeıinde damymaı otyr.
«Joǵary oqý oryndaryn bitirgen jas mamandar shalǵaıdaǵy orman sharýashylyqtaryna jumysqa ornalasýǵa yntaly emes, óıtkeni olarǵa baspana men jaıly ómir súrý jaǵdaılaryn usynýǵa múmkindik joq. Jergilikti kadrlardy ustap qalý úshin salada jumys isteıtin jergilikti jas mamandarǵa jáne jalpy jastarǵa aýdan ákimdikterinen aýdanda suranysqa ıe mamandyqtarǵa bilim berý granttaryn bólý, biliktilikti arttyrý kýrstaryn uıymdastyrý, turǵyn úı, jumys oryndaryn berý tájirıbesin keńeıtý qajet», dedi partııalyq baqylaý komıtetiniń tóraǵasy Pavel Kazansev.
Komıtet músheleri ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń atyna birqatar usynym qabyldady, onyń ishinde: orman sharýashylyqtaryndaǵy órt oshaqtaryn erte anyqtaý júıelerin paıdalanýdy keńeıtý, eńbekaqy tóleý úlgisin aýystyrý, orman sharýashylyqtary úshin qyzmetkerlerine turǵyn úı satyp alýǵa ruqsat berý, monıtorıngke partııalyq baqylaý beketterin tartý jáne basqalar. Sonymen qatar komıtet tóraǵasy orman órtteri týyndaǵan jaǵdaıda respýblıkalyq shtabty ýaqtyly qurýdyń mańyzdylyǵyna erekshe nazar aýdardy.
«Respýblıkalyq deńgeıde shtab qazirdiń ózinde bolýy, ol qajet bolǵan jaǵdaıda 1-2 saǵattyń ishinde komandany jumyldyrýǵa tıis. Sebebi standartty rejimdegi vedomstvoaralyq ózara is-qımyl árdaıym kóldeneń suraqtar týǵyzady. Sý tasqyny bolǵan kezde Prezıdent durys sheshim qabyldady, tótenshe ókilettikteri bar shtab quryldy. Osylaısha, qazir de órtke qarsy jumystar boıynsha tótenshe shtab qurý kerek. Memleket basshysynyń nusqaýyn kútip otyrýdyń qajeti joq», dep túıindedi P.Kazansev.