Balalyq shaq – patshanyń taǵy demekshi, adam ómirindegi eń ǵajap ýaqyt baldáýren kezeń. О́mirdiń oıynyna batyp, alańsyz tirlik keshken ǵajap ýaqytqa ne jetsin, shirkin! Al sol tátti shaqtyń qyzyqtary týraly ádebıette Berdibek Soqpaqbaevtan artyq jazǵan qalamger joq. Kezinde týyndy jelisimen kıno túsirilse, búginde eldegi teatr sahnalarynda tamasha qoıylymdar kórsetilip jatyr.
Kerekýdiń J.Aımaýytov atyndaǵy qazaq mýzyka-drama teatry bıylǵy 35-maýsymnyń shymyldyǵyn «Meniń atym Qoja» premerasymen japty. Erkin minezdi qazaq balasynyń qaısar beınesin kórsetetin pozıtıvti dúnıe atalǵan teatrda kópten beri bolmaǵan edi. Adamnyń oı-órisi men tanymyn ushqyr qııalǵa jeteleıtin, keıipkerlerin izgi qasıetterge tárbıeleıtin qoıylymdy jergilikti jurtshylyq jyly qabyldady.
«Atymdy aıta bastasam, tilim tańdaıyma jabysyp qalǵandaı bolady da turady. Adamnyń atynyń súıkimdi bolýy da zor baqyt pa deımin...» dep bastalatyn shyǵarmany aǵa urpaq kezinde jata-jastana oqyǵany málim. Qazaq balalar ádebıetindegi shoqtyǵy bıik týyndynyń jelisi boıynsha sahnalanǵan qoıylymda Qojanyń basynan ótkizgen oqıǵalary, sondaı-aq dostyq pen meıirimdilik syndy kıeli uǵymdar dáripteledi. Spektakl jasóspirim balanyń mysalynda ata-ana, mektep jáne qorshaǵan orta arasyndaǵy qarym-qatynasty ashyp kórsetkendeı boldy. «Ájem men anama ómirdiń bar baqytyn kórsetsem deımin», dep armandaıtyn jasóspirimniń ara-tura syrtqa shyǵyp ketetin qııampurys minezi kópke unamaǵanymen, Qojadan aınalasyndaǵylar úlken úmit kútedi. Osyndaı sátte qazaqtyń tektekti tyıyp, tezge salatyn tárbıe mektebi bar emes pe... Bala Qojany mektep, synyptastary, anasy men ájesi bolyp izgilikke shaqyrady. Janǵa jylý uıalatatyn, balalyq shaqtyń sáýleli sátterine, meıirimge toly dramadan árkim ózine qajetti dúnıe túıip qaıtqandaı boldy.
Bir ereksheligi, Qojanyń rólin eki birdeı akter oınap shyqty. Trýppanyń jas akterleri Beknur Dastan men Aqjol Dúısenuly basty keıipkerdiń obrazyn kórermenge jetkizý úshin biraz ter tókkenge uqsaıdy. Áıtse de keıipkerdiń ishki bulqynystaryn jetkizýde biraz detalder jetińkiremegendeı kórindi. Álde tájirıbe kemshin, álde rejısser bul baǵytta jetkilikti deńgeıde izdenbedi me eken. Áıteýir Qojanyń oı ıiriminde ekeýara tartys júrgende kóńildiń aıyzy qanbaı qala berdi. Al Janar rólindegi Janara Nazıkenova, Jantasty beıneleıtin Temirlan Muqataı, Sultandy oınaǵan Jasulan Ámirhan syndy jas akterlerdiń sahnadaǵy talpynystary sátti shyqty dep aıtsaq bolady. Ásirese Jasulan Ámirhanovtyń oıynynan jasandylyq tappadyq. Bul jigittiń akrobatıkaǵa beıimdiligin buǵan deıin oryndap júrgen trıýkterinen baıqap kelemiz. Jyl basynda jazýshy Oralhan Bókeı áńgimesi negizinde qoıylǵan «Kerbuǵy» plastıkalyq dramasynda da sheberligimen jarqyldap kórindi. Al «Meniń atym – Qojadaǵy» Sultan rólinde ol komedııalyq obrazdy da úıirip áketetin ámbebaptyǵyn kórsetti.
Qoıylymnyń sahnalyq nusqasyn jazǵan Talǵat Sadyqov, rejısseri Jangeldi Sadyqov, sýretshisi – Aısulý Sharıpova, hormeıster – Elena Batorshına, baletmeıster – Aıgúl Daıyrbaeva, rejısser assıstenti – Temirlan Muqataı.
Qoıýshy rejısser Jangeldi Sadyqovtyń aıtýynsha, dramadaǵy negizgi másele qazaq balasynyń psıhologııa-syna jáne qoǵamnyń balaǵa yqpalyna arnalǵan.
«El úlkenderi ertede tentek baladan tekti azamat shyǵady dep senetin. Aınalasyndaǵylar Qoja ne sebepti synyptastaryna soqtyǵa beretin sotqar dep oılaıtyny sebepsiz emes-tin. Rasynda Qojanyń buzyqtyǵy – onyń boıynda tunyp turǵan qaısarlyqtyń býyrqanǵan kórinisi. Buǵan qosa anasy Qarataıǵa turmysqa shyǵyp ketpese eken degen ýaıymy da ony oǵashtaý isterge jetelep keldi. Negizi Qojanyń qoǵamda óz ornyn tabýyna, azamattyq turǵydan jetilýine kóp adam yqpal etti. Olar – úıindegi anasy men ájesi, ustazy Maıqanova, eń arysy dosy – Sultan jáne synyptastary. Drama sońyndaǵy anasynyń balasyna degen senimi jasóspirimniń oıyn 180 gradýsqa ózgertip, onyń ishki jan dúnıesinde bolyp jatqan qubylystardy jaǵymdy jaqqa buryp jiberdi. «Men myna baıtaq dalanyń Qojasymyn» dep arqalanýy da darqan daladaǵy erkin qazaq halqynyń minezin tanytady. Qylyshynan qan tamyp turǵan sonaý keńes zamanynda jazýshy Berdibek Soqpaqbaev qazaq – ózi jaılap otyrǵan memlekettiń qojasy ekenin osy joldarmen-aq beınelep jazǵanyn ekiniń biri túsine bermegeni anyq. Poveste Qudaı men Jaratylys ilimi de sóz etiletini belgili. Biz osy oqıǵalardyń barlyǵyn qaz-qalpynda saqtap qalýǵa tyrystyq», deıdi J.Sadyqov.
Aımaýytov teatry bıylǵy maýsymdy sátti ótkerdi dep aýyz toltyryp aıtýǵa negiz bar. Maýsym basynan birneshe premerany jarq etkizdi. Onyń ishinde «Shámshi» spektakl-konserti eki kún boıy úlken anshlagpen ótkenine kýá boldyq. Al ótken jyldyń sońynda teatr ujymy Reseıdiń Máskeý oblysy Mytıshı qalasyndaǵy «FEST» drama jáne komedııa teatrynda ótken «Podmoskovnye vechera» festıvaline qatysyp, «Úzdik ansambl» atalymyn oljalap oraldy. Buǵan qosa elde uıymdastyrylǵan teatr baıqaýlarynan da óner trýppasynyń qanjyǵasy bos qaıtpady.
Bıyl Alash qaıratkeri, jazýshy, dramatýrg, pýblısıst Júsipbek Aımaýytulynyń týǵanyna – 135 jyl. Tulǵanyń mereıtoıyna oraı óńir teatry «Ertis-Baıan» I respýblıkalyq teatrlar festıvalin ótkizbekshi. О́ner baıqaýy qyrkúıek aıynda ótedi dep josparlanǵan.
Pavlodar oblysy