Qurannyń kóne nusqalary

Kórme tórinen oryn alǵan eksponattar mazmundyq erek­shelikterine qaraı Quran nusqalary, tápsirler, muhammadııa jáne muhtasar kitaptar, dinı maz­mundaǵy lıtografııalyq bas­pa basylymdary dep birneshe topqa bólingen. Mundaǵy kórermen nazaryna alǵash ret usynylyp otyrǵan bire­geı qundy jádiger – burama qaǵaz túrinde jasalǵan paı­ǵambarlar shejiresi. Uzyn­dyǵy – 4 m, 45 sm quraıtyn shejireniń eni – 25 sm. Qol­jazbada Adam Atadan bas­tap Muhammed paıǵambardy qosa alǵanda 25 paıǵambar áýletiniń, tórt ádil halıfanyń jáne ortaǵasyrdaǵy sopylyq aǵymnyń ustazy Jálaladdın Rýmıdiń shejiresi qamtylǵan.

Sondaı-aq kórmege orama qaǵaz túrinde jasalǵan erekshe qoljazba Quran nusqasy (uzyndyǵy – 9 m, 50 sm., eni – 2,5 sm.) qoıylǵan. Quranda 114 súre mátini óte usaq áriptermen bólek-bólek terilip, Alla Taǵalanyń tórt kórkem esimi qosa berilgen.

Hronologııalyq turǵydan qarastyrar bolsaq, qordaǵy Qurannyń eń kónesi 1054 hıjrı/1643 mıládı jyldary jaryq kórgen. Olardyń deni Shyǵystyń kóne qa­lalary Ys­tanbul, Mýmbaı, My­syr baspahanalarynda, Re­­seıdiń Peterbor, Qazan sııaq­ty iri or­talyqtary men Omby, Oryn­bor, Tashkent, Samarqan shahar­larynyń kóne baspalarynda basylyp shyqqan.

Kórmede, ásirese, Quran Kárimniń táp­sirleri, du­ǵa­lar jınaǵy, Adam atadan HIH ǵasyrǵa deıingi ke­zeń­­derdi qamtıtyn qysqasha ta­rıhı sholý basylymy, mýzeı qoryna Máshhúr Júsip Kópeev kitaphanasynan kelip túsken mýhammadııa kitaby, Muhamedjan Seralın jaz­ǵan «Qojalar shejiresi» kópshilik­tiń qyzyǵýshylyǵyn týdyrady.

Kóne kitaptar kórmesiniń ashylý saltanatynda Quran kárimdi alǵash ret qazaq tiline aýdarǵan Halıfa Altaıdyń uly Ábdirahım Altaı, tarıhshy О́mir Orazuly, Fılo­so­fııa, saıasattaný jáne din­taný ınstıtýty Dintaný ortalyǵynyń dırektory Sha­­­ǵyrbaı Dúısenbekuly, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ult­tyq ýnıversıtetiniń aǵa oqy­týshysy, dintanýshy Jú­zeı Amanqululy sóz alyp, kórmege qoıylǵan biregeı já­digerlerdiń qun­dylyǵy jó­ninde oı órbitti.

Qazirgi ýaqytta túrli aǵym­­nyń jeteginde ketken jas býyndy ıslam máde­nıe­­timen sýsyndatýda osyndaı shara­lardyń mańyzdy ról atqa­ratynyn atap ótken Memle­kettik Ortalyq mýzeı dırektory Rashıda Harıpova, ıs­lam búkil adamzattyń rý­hanı kemeldenýine jáne mádenıeti men órkenıetiniń damýyna zor úles qosqanyn, mýzeı qoryndaǵy qundy jádi­gerlerge sheteldik ǵalymdar men dintanýshylar aıryqsha qy­zyǵýshylyq tanytyp otyr­ǵanyn jetkizdi.

ALMATY