1993 jyly Qytaıdan atajurtqa oralǵan Dáýren Halmet naryq betalysyn baıqap, kenjelep turǵan jabysqaq taspa óndirisin bastaýǵa bel býady. Ádepkide bul taýardy Qytaıdan tasymaldap satýdy júzege asyrsa, birtindep derbes óndiris ashýdy qolǵa alady. 2004 jyly kvazısektordaǵy qarjy ınstıtýttarynan jeńildetilgen paıyzben nesıe alyp, bıznesin ártaraptandyrýǵa jumsady. 2016 jyly Almaty qalasyndaǵy ındýstrıaldy aımaqqa alǵashqylardyń qatarynda rezıdent bolyp kirdi.
Birer jyldan soń qalalyq komıssııa sheshimimen bir jarym gektar jerdi 49 jylǵa jalǵa alyp, skotch, strech klenka shyǵaratyn zaýyt qurylysyn bastady. Qazir «KazTigerTape» JShS-da 50 azamatty jumyspen qamtyp, memleketke jyl saıyn 200 mln teńge kóleminde salyq tólep otyr. 2022 jyly eńbegi janyp, «Qazaqstannyń «óndiristik maqsattaǵy úzdik taýarlar» atalymy boıynsha dıplomant atandy. Baýyry Dýman Halmet te Astanada skotch óndirisimen aınalysady. Sonymen qatar polıetılen qaldyqtaryn qaıta óńdep, kádege jaratady. Jabysqaq taspaǵa qaraǵanda ónimniń bul túri qaıta óńdeýge jaraıdy eken. Bir ret paıdalanýdan keıin túkke jaramaı qalatyn strech klenkalardyń ómiri uzaratynyn isimen kórsetip júr.
«Biz shyǵaryp otyrǵan taýardyń barlyq túri kez kelgen kásiporynǵa qajet. «Samuryq-Qazynanyń» ózine qarasty kompanııalardy otandyq taýarlardy satyp alýǵa mindetteýi qazaq bıznesiniń ekinshi tynysyn ashty», deıdi kásipker.
Aıtýynsha, bir áttegen-aı bar, ol – áli de bolsa ımporttyq ónimderdiń bási basym ekendigi.
«Alys-jaqyn kórshilerimizdiń bárinde óz elinde shyǵarylatyn taýarlardyń ımporttan keletin balamasyna shekteý engizýdiń kóptegen tásili bar. Qazir bıznesti qos ókpeden qysyp turǵan faktorlar ishte de, syrtta da jetedi. О́z salasy boıynsha aıtar bolsaq, ımporttyq skotch, polıetılenderge túrli dempıng qoldanyp, sonymen bir mezgilde taýar óndirýshiler úshin kommýnaldyq tarıfke jeńildetilgen baǵa arqyly qoldaý kórsetýge bolady. Tarıftiń qazirgi deńgeıi, ortadaǵy deldaldardyń aýadan aqsha jasap úırengen ábjildigi qos ókpeden qysyp barady. Úkimetke shaǵyn jáne orta bıznes úshin tarıf baǵasyn qaıta qaraıtyn kez keldi», deıdi.Kásipker sózinshe, jabysqaq taspaǵa qajet shıkizatty óz elimizde óndirýge múmkindik bar. Taýardyń nany – polıpropılen Atyraýdaǵy KPI zaýytynda daıyndalady.
«Sol zaýyt Qytaıǵa óte arzan baǵada biz daıyndaıtyn ónimge qajetti shıkizatty satady. Mundaı shıkizat daıyndaıtyn zaýyttar Qytaıda júzdep sanalady. Al bizdiń jaq sol eldegi zaýyttar usynǵan baǵadan tómen satady. Qajetti shıkizatty bizdiń elden arzan baǵada satyp alǵan qytaılyq kásipkerler baǵasy arzan ónimdermen naryqty jaýlap barady. О́tken aptada Almatyda ótken jıyndardyń birinde sol zaýyttyń menedjerimen kezdesip, bizge de Qytaıǵa satqan baǵamen satýlaryn ótindim. Kelispedi. Muny «Samuryq-Qazyna» sheńberinde sheshýge bolady. Jalpy, bizge qajet shıkizatty shetelge eksporttaýmen aınalysatyn kompanııalardyń ózimizdiń ShOB-qa qajetti shıkizat ónimderine qatysty baǵa saıasatyn qaıta qaraıtyn kezi keldi», deıdi Dáýren Halmet.
Aıtýynsha, eksportty ǵana emes, ishki naryqty da oılaý mańyzdy. Ishki jalpy ónimdegi ShOB úlesin kemi 50 paıyzdan asyrsaq, bıznestiń kúre tamyryna qan júrip, ishki naryqtyń landshaftyna aıtarlyqtaı ózgeris ener edi, deıdi ol.
«Ishki naryqqa qajet dúnıeni óz kúshimizben japsaq, syrtqy naryqtyń da jalyna jarmasýǵa bolady. Bizde qazir Reseıge shyǵýǵa múmkindik bar. Biraq rýblge qatysty jaǵdaı bul oıymyzdy keıinge qaldyryp tur. Qazir aımaqqa fılıal qurýdyń qajeti joq. Bul da qazaq bıznesi úshin tıimdi. Qazir ońtústik oblystarda jylyjaı bıznesi damyǵan. Sondyqtan ár aımaqtyń aýa raıyna beıimdelgen polıetılen klenke shyǵarýdy qolǵa aldyq. Ońtústik aımaqta jylyjaı bıznesimen aınalysyp júrgen aǵaıynǵa ónimderimizge tapsyrys berýge bolatynyn aıtqymyz keledi», deıdi keıipkerimiz.
Kásipker Prezıdent nemese Úkimet janynan otandyq ShOB-tyń tynysyna monıtorıng jasap otyratyn, tek Memleket basshysyna ǵana esep beretin agenttik nemese komıtet qurylsa degen tilegin de aıtyp qaldy.
«Bul bızneske degen kózqarastyń ártaraptandyrylyp, kásipkerlikke qatysty sheshim qabyldaǵan kezde osy salanyń ókilderi pikiriniń eskerilýine jol ashar edi. Kóp jaǵdaıda otandyq taýar óndirýshilerdiń jaǵdaıyna áser etetin taǵdyrly sheshimder bızneske múldem qatysy joq tulǵalardyń aıtqanymen sheshilip jatady. Kez kelgen ındýstrıaldy jobalarǵa qatysty sheshimderde bıznes ókilderiniń aıtqany eskerilse, memleket qarjysy tek qajetti núktelerge ǵana baǵyttalyp, ishki naryqtaǵy taýar túrleri ártaraptandyrylar edi», deıdi.
ALMATY