IGERILMEGEN QARJYǴA KIM JAÝAPTY?

SENATORLAR OSY MÁSELENIŃ ShEShIMIN TABÝǴA TYRYSTY Keshe Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen ótken palata plenarlyq otyrysynyń kún tártibinde jıyrma másele qaraldy. Sonyń ishinde Úkimet pen Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń 2009 jylǵy respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy týraly esepteri depýtattardyń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. Qarjy mınıstri Bolat Já­mi­shev óz baıandamasynda ótken jyly Prezıdent tapsyr­ma­lary­nyń júzege asyrylǵanyna erek­she toqtalyp ótti. Respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵys bóligi 98,2 paı­yzǵa oryndalǵan. Mınıstr syrt­qy qaryz ishki jalpy ónimniń 60 paıyzynan aspaýy kerek bolsa, elimizdegi bul kórsetkish 10 paıyz­dy qurady dedi. Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Bısen­ǵalı Tájııaqov bank depozıtteri áldeqaıda ósip, 16,4 trıllıon teń­ge­ge jetkendigin alǵa tartty. In­flıasııa ótken jyly 6,9 paıyzdy qurap, onyń arǵy jylymen sa­lystyrǵanda birshama tómendegen eken. Máselen, ótken jyly ın­flıasııa Reseıde – 10, Belorýs­sııada – 10,1, Ýkraınada 13,3 paıyz bolypty. Sondaı-aq ótken jyly elimizdiń halyqaralyq rezervi 7, 9 mıllıard dollarǵa ósip, ınvestısııalyq tabys 1,5 mıllıard dollardy qurapty. Shet­eldik ınvestısııa 12,6 mıl­lıard dollar bolsa, syrtqy qa­ryz 4 mıllıardqa ósip, 111,7 mıllıard AQSh dollaryna jet­ken. Al bankterdiń syrtqy be­reshegi 9,1 mıllıardqa kemip, qa­zir­gisi 30 mıllıard dollar kóle­minde qalyptasypty. Memleket­tik qaryz 3,5 mıllıard dollarǵa jetken. Áıtse de bul kórsetkishter se­natorlar kóńilinen shyǵa qoıǵan joq. О́tken jyly ıgerilmeı qalǵan 60 mıllıard teńge men daǵdarysqa qarsy jumsalýy tıis qarjylardyń depozıtterde saqtalýy syn tezine alyndy. Ǵanı Qasymov 237 ındýstrııa­lyq-ınnovasııalyq jobalardyń kóbisi burynǵy kásiporyndardy qaıta jańǵyrtýmen jáne sehtar salýmen ǵana shektelgenine qyn­jy­lys bildirdi. Ekinshi deńgeı­degi bankterge salynǵan qarjy­lar qashan qaıtarylady, dedi se­nator suraqty tótesinen qoıyp. Qorǵanystyq tapsyrystardyń otandyq kásiporyndar tarapy­nan jasalmaıtyndyǵyna kóńil tolmaıtynyn bildirgen Qýanysh Sultanov keńestik dáýirde áskerı ónimder shyǵarǵan 51 kásiporyn­nyń qazir kereksiz bolyp qal­ǵan­dyǵyn aıtty. Memleket ınvestı­sııa­lyq qorlardan qomaqty ınves­tısııa joǵaltyp otyrǵandyǵyn ashyna jetkizgen Iran Ámirov laýazym ıeleri eldiń aldynda jaý­ap berý­den qalǵan degen tujyry­myn jet­kizdi. Osy rette Senat de­pýtattary bıýdjet ákimshilerin jaýapkershilikke tartý máselesi sheshimin tappaı kele jatqanyna nazar aýdartty. Osylaısha de­pý­tat­tar eskertpeleri men usy­nystary nazarǵa alyna otyryp, qosymsha baıandama ázirlenetin bolyp sheshildi. Ol Parlament palatalarynyń birlesken otyry­synda baıandalmaq. Depýtattardy qyzyqtyrǵan taǵy bir zań jobasy “Qazaqstan Res­pýblıkasynyń keıbir zańna­ma­lyq aktilerine “Elektrondy úkimetti” damytý máseleleri boı­yn­sha ózgerister men tolyqtyrý­lar engizý týraly” dep atalady. Aqparattyq júıelerdi qoldaný­men elektrondy qalypta mem­le­kettik qyzmetter kórsetýdi zań­dastyratyn zań jobasy boıynsha baıandamany Baılanys jáne aq­parat mınıstri Asqar Jumaǵalıev jasady. Mınıstr usynylatyn ózgerister azamattarǵa aqparattyq kommýnıkasııalyq tehnologııa­lar­dy qoldanýmen óz quqyqtaryn júzege asyrýǵa jáne zańmen qor­ǵalatyn múddelerin qorǵaýǵa az ýaqyt pen qarjy jumsaýǵa múm­kindik beretinine erekshe toqtal­dy. Mysaly, azamattar men ká­sip­kerler memlekettik qyzmetter men lısenzııa alar kezde mem­lekettik elektrondy resýrstarda bar málimetterdi rastaıtyn no­tarıýspen bekitilgen qujattardyń kóshirmelerin ala alady. Elek­trondy qujattardy sot óndi­risinde, notarıaldyq qyzmette jáne lısenzııalaýda júzege asyrýǵa da múmkindik bar. О́tinish­ti sandyq qoltańbamen bekitilgen elektrondy qujat túrinde berýge de múmkindik ashylyp otyr. Joǵaryda aıtylǵandardy eskere kele Senat zań jobasyn qa­byldady. Budan keıin senatorlar Keden odaǵyna qatysty úsh zańdyq qu­jat boıynsha jáne ózge de zań jobalary jóninde tıisti she­shimder qabyldady. Asqar TURAPBAIULY.